Ürün inceleme yazıları her zaman yazılır, özellikle yeni çıkan modellerde karar vermek için bu yazıları okumak ya da videoları izlemek ürünü alacak olan için tabii ki çok faydalı bir kaynaktır. Drone satın almak konusunda da hangisinin en doğru model olduğunu bulmak bu kadar çok model varken epey zordur. Ticari iş yapanlar her ne kadar modellerin çoğunu çok iyi tanısalar da hobi için bu işe başlayan meraklılar genelde birbirine benzeyen modellerin arasında kaybolup giderler. Bende bu sayıda drone inceleme yazısı yazmak istedim ve işte bu yüzden her biri kendi kullandığı modeli tüm detaylarına kadar incelemiş, o model ile yeteri kadar uçuş gerçekleştirmiş dostlarıma kullandıkları cihazların artılarını ve eksilerini sordum. Sorularım sırası ile “genel olarak memnuniyet, cihazların artıları eksileri, kullanıcıya göre keşke olsaydı dedikleri eksiklikler, fotoğraf-video performansları ve bugün değiştirmeye karar verseydiniz hangi modele geçiş yapardınız” şeklinde oldu.

DJI SPARK (Furkan Parlak)

Spark’tan genel olarak çok memnunum. Şu anda piyasada hali hazırda satışta olan fiyat olarak uygun ve en iyi cihazlardan birisi bence DJI Spark’dır.

Spark piyasada kendi boyutlarına yakın olan birçok cihazdan daha üstün bir performans gösteriyor. Buna yazılım mühendisliği, cihazın üzerindeki sensörlerin ve teknolojinin birbiri ile iletişimi gibi birçok şey de dahil. Fakat yine piyasadaki birçok cihaz gibi Spark’ın da pil konusunda yetersiz olduğunu düşünüyorum. Pillerin teknolojilerinin yavaş ilerlemesinden dolayı kısıtlı bir uçuş süresi sunuyor, ortalama 10-12 dakika içerisinde uçuşu bitirmek ve diğer pili takmak durumunda kalıyoruz. Kamerası da 3 eksenli olsa tadından yenmezdi, ama hala çok iyi bir cihaz.

Kollarının katlanmasını çok isterdim. Cihaz çok küçük, kolları katlansa çok çok daha küçük olurdu. Onun dışında arkasında da sensörler olmasını isterdim. Uçuş süresi konusunda yukarıda da cevapladığım gibi eksiklik buluyorum. Fakat mesafe konusunda gerçekten çok tatminkar sonuçlar veriyor.

Spark kullanmak çok keyifli.  Video ve fotoğraf performansını beğeniyorum. Uzun pozlama, diyafram açıklığı veya ISO gibi ayarlamaları yapıp çok güzel fotoğraflar çekebiliyorsunuz. Video performansından da memnunum benim isteklerimi fazlasıyla karşılıyor.

Model değişikliği yapmak istersem bu herhalde Mavic Pro olurdu. Mavic Air ile DJI Spark aynı iletişim protokolüne sahip (Wi-Fi) fakat Mavic Pro’da Occusync denen çok iyi bir teknoloji bulunuyor. Bu da uzak mesafelerde çok daha iyi görüntü aktarımı ve daha az gecikme performansı sunuyor.

DJI MAVIC AIR (Batuhan Sezgin)

Cihazın kompakt ve küçük oluşundan çok memnunum fakat uçuş mesafesi gerçekten çok rahatsız edici, bunun anten gibi çözümleri var fakat ben cihazlarımda bu tarz eklentiler kullanmadığım için memnun değilim.

En çok istediğim özellik Mavic Pro’da ki sinyal bağlantı sistemi ‘Light Bridge’ eğer bu cihazda olsaydı gerçekten harika işler çıkartırdı.

Uçuş mesafesi, Mavic Air’da konuma göre çok değişkenlik gösteriyor. Açık ve sinyal kirliliği olmayan yerlerde sorunsuz gidebilirken şehir merkezi gibi sinyal kirliğinin olduğu bölgelerde  400 metreden sonra görüntü kesik kesik gelmeye başlıyor.

Ben maksimum 1.250 metre gidebildim fakat bunun bir önemi yok çünkü kesik kesik gelen görüntü ile ne yazık ki videoda güzel planlar almak imkansız. Uzun lafın kısası sinyal kirliliğinden çok etkilenen bir drone. Uçuş süresi olarak, ortalama rüzgarda 16-17dk diyebilirim.

Fotoğraf ve video performansı bir hobici için gayet yeterli nitelikle bence. Neredeyse tüm  modelleri kullanmış birisi olarak bir sonraki cihazımı herhalde sinyal kalitesinden dolayı Mavic Pro seçerdim. 

DJI MAVIC PRO (Özgür Demir)

Mavic Pro’nun bence en büyük artısı kompakt oluşu. Hafif ve ufak bir cihaz olduğu için taşıması kolay ve yorucu değil. Ayrıca hızlı bir şekilde uçuş hazırlıklarının tamamlanması da bir diğer artısı. 

Bu modelde keşke olsaydı dediğim özellik; yan ve arka sensörler, ayrıca Mavic 2 Pro da olan ‘APAS’ destek sistemi.

Uçuş süresi fabrika verisi olarak 27 dakika olarak verilmiş olsa da ben pilleri en sonuna kadar kullanmayı tercih etmediğim için ortalama 20 dakikalık uçuşlar gerçekleştiriyorum. Uçuş mesafesi de her türlü çekim için gayet yeterli ve tatminkar hatta beklentilerimin üzerinde diyebilirim.

Video ve fotoğraf performansı gün ışığında gayet güzel ancak yetersiz ışığın olduğu ortamlarda maalesef çok tatminkar değil. Bugün model değiştirsem Mavic 2 Pro tercihim olurdu.

DJI MAVIC 2 PRO (Samet Solunoğlu)

Mavic 2 Pro’dan genel olarak memnunum. Çünkü şu an drone alma amacım doğrultusunda kullandığım markanın bu modeli benim hemen hemen her istediğimi karşılıyor.

Bence en büyük artılarından biri, amatör bir hobici olarak almak istediğim manzara vb. görüntülerini yüksek çözünürlükte alabilmem. Görüntü kalitesi iyi. Bunun yanında menzili ve otomatik çekim modları çok büyük artılar. Bana göre eksisi ise bazı sensörlerin sadece bazı modlarda aktif olması ve şehir içi sinyal gücünün açık alana göre daha düşük seviyede olması.

Keşke olsaydı dediğim en büyük özellik, sahip olduğu sensörlerin gece görüş performansının olması ve sensörlerin gece de çalışmasıdır.

Şu an kullandığım modelde uçuş süresi ve mesafesi fabrika verilerine göre 31 dk ve 8 km. Ama kullanıcıdan kullanıcıya göre değişen bu süreler ve mesafeler benim kullanımımda ortalama 25 dk ve 5 km olabiliyor. Kullanma amacım doğrultusunda bu veriler bence yeterlidir.

Daha önce de bahsettiğim gibi en büyük artısı görüntü kalitesi. Bu nedenle video ve fotoğraf performansı bence çok iyi. Düşük çözünürlükten yüksek çözünürlüğe renkleri ve akıcılığı bozmadan çekim yapması, ayrıca kişiselleştirilebilir ayarlar ve renk profilleri ile görüntüleri daha verimli işlemesi birçok kullanıcının da takdirini almıştır.

Şu an kullandığım model hobi klasmanında en üst seviye olduğu için sanırım aynı seriden yeni çıkacak modeli beklemeyi tercih ederdim.

DJI MAVIC 2 PRO ZOOM (Cevdet Gürbüz)

Cihazın stabilizesi ve sinyal mesafesi güzel. Engel algılayıcı sensörler oldukça iyi konumlandırılmış, kaza riski en aza indirilmeye çalışılmış. Hoşuma giden diğer bir özelliği ise lensinin değiştirilebilmesi, Pro lens takıp kullanım alanına göre istediğimiz lensi takıp kullanmak. Tabii bu da ekstra masraf oluyor.
Sensörü Mavic Pro ya göre daha küçük olduğu için özellikle gece çekimleri maalesef zayıf. Bazı durumlarda fotoğraflar kurtarılabilir olsa da videolar da çok fazla kumlanmalar oluyor.

Profesyonel fotoğraf makinelerinde olduğu gibi grip olsaydı 2. batarya destek amaçlı ve devreye girseydi bu güzel bir özellik olabilirdi diye düşünüyorum. 

Uçuş süresi ve mesafesi çekim yapılacak yere göre değişiyor, uçuş süresinde genelde çekilecek bölgeye gitmek için neredeyse bataryanın yarısına yakın harcanması ve gelmesinde kullanıyor, bu süre 45 dakika olsa çok güzel olurdu.

Video ve fotoğraf performansı yeterli ve doğru ışık olduğunda fotoğraf ve video iyi neticeler veriyor ancak daha öncede belirttiğim gibi yetersiz ışıkta sonuç pek tatmin edici diyemem. 

Bugün model değişikliği yapmak istesem, Mavic 2 Pro alırdım, bunun sebebi ise kesinlikle sensör farkıdır.

DJI PHANTOM 4 (Yalçın Kaya)

DJI Phantom 4’den genel anlamda oldukça memnunum. Özellikle rüzgar direnci kıyı ve deniz üstü çekimlerde epey kolaylık sağlamakta. Video ve fotoğraf çekim kalitesi de yaptığımız işler açısından oldukça yeterli bence. Phantom 4 çıktığında ön ve alt tarafta yer alan engel tanıma sensörleri olan ilk modeldi. DJI GO yazılımında bulunan POI ve Takip gibi akıllı uçuş modları çok işime yarıyor.

Ancak tabii göz ardı edilemeyecek bazı eksileri de var. Örneğin ışığın yetersiz olduğu ortamlarda kalite maalesef çok düşüyor ve video da çok fazla kumlanma yapıyor. Boyutu itibariyle taşıma açısından zorluk olabiliyor. Ayrıca yeni modellerde bulunan arka ve yan engel sensörü olmaması da bence eksilerinden…

Phantom 4’ün uçuş mesafesi çekimlerimizde görüş mesafesinden öteye göndermediğimiz için gayet yeterli. Basit bir sinyal artırıcı metal parça ile bile sinyal kesintisi yaşamadan uzun mesafe uçuş yapmak mümkün oluyor.

Video performansı yeterli ışıkta gayet iyi ve D-log kayıt yaptığınızda profesyonel kaliteye yakın çekimler mümkün ancak aynı şeyi düşük ışık koşuları için söylemek mümkün değil maalesef.
DNG (RAW) fotoğraf çekiyor olması fotoğraf kalitesini olumlu yönde etkiliyor. Doğru kullanımda güzel kareler, kaliteli panoramik fotoğraflar elde etmek mümkün.

Bugün model değişikliği yapmak istesem Phantom 4 yerine tercih edeceğim model büyük ihtimalle Phantom 4 Pro V2 veya Mavic 2 Pro olur.

PHANTOM 4 ADVANCED (Cem Aytaş)

Uzun süre Phantom 4 kullandıktan sonra bu modele geçiş yaptım. Bana göre bu model diğer serilere göre rüzgarlı havalarda daha güvenli uçabiliyor. Gece performansı da gayet güzel. Ticari anlamda kullanım içinde gayet uygun işverenler diğer küçük modellere göre bunu tercih edebiliyorlar.

Eksilerine gelecek olursak, cihaz üretimden kalktığı için yedek parçaları zor bulunuyor ve maalesef pahalı. Yedek bataryaları da epey pahalı. Uçuş ortamında çok ses çıkarıyor bu bence eksi özelliklerinden birisi. Kaza durumunda çok hasar alıyor ve yüksek maliyet çıkarıyor. Batarya tırnakları çok hassas çoğu kullanıcı bunları kontrol etmediği için birçok batarya fırlamasından kaynaklı kaza yaşanabiliyor. Phantom 4 Pro da bulunan Yan ve arka sensör bu modelde olmadığı için daha dikkatli olmak gerekiyor. Son olarak nedense DJI birçok cihaza güncelleme ile gönderdiği fotoğraf modlarını bu modele  göndermedi.

Uçuş süresi gayet yeterli, mesafe sorunu şimdiye kadar pek yaşamadım ancak şehir içinde tüm drone’larda olduğu gibi bir performans düşüklüğü bu cihazda da var.
Bu segment cihazlara göre video ve fotoğraf performansı bence çok başarılı. 1 inch’lik sensöre sahip olması bu kalitenin en büyük sebebi tabii.
Şu an için bunun üstüne alacağım bir model yok diye düşünüyorum. İlerleyen zamanlarda yeni modeller çıktığında belki değiştirmeyi düşünebilirim.
Hobi için alacaklara pek tavsiye etmem; kurulum süresi uzun ve hobi için üretilmiş modellere göre  daha ağır. Daha çok ticari ‘bazen’ hobi amaçlı kullanıma uygun diye düşünüyorum.

PHANTOM 4 PRO (Anıl Onur Demir)

Kullandığım modelin artıları ve eksileri olmasına rağmen genel anlamda memnun bir drone kullanıcısıyım. Birçok drone modeli kullandım ve kullanım amacım genelde ticari çekimler olduğu için cihazımdan performans ve görüntü kalitesi olarak memnunum.
Artısı uçuş süresi ve kamerasında 1” CMOS sensöre sahip olması.
Eksilerine bakacak olursak, taşıma açısından büyük ve kurulumunun az da olsa zaman alması. Bunun yanı sıra daha profesyonel çekimlerde aranan 10 bit kayıt özelliği yerine bu denli güzel bir drone’da 8 bit kayıt özelliğinin olması üzücü.

Kullandığım modelde bulunmayan özellik açıkçası, objektif değiştirebilmeyi ve zoom özelliğinin olmasını isterdim. P4 Pro gibi bir cihazda bu tarz eklentilerle efsaneler yaratılabilirdi. Bu özelliklere sahip drone’ların hem boyut itibari ile büyük olması dar ve sıkışık alanlarda kullanımı zor iken p4 Pro ile çok renkli ve profesyonel görüntüler ortaya çıkabilirdi.

Uçuş süresi kullanmayı ve ne çekeceğini bilenler için bence yeterince tatmin edici. Havada çekilecek açıları önceden planlayarak fazlasıyla süre tanımış oluyor, fakat yaptığımız işlerde genelde insanların drone ile ilgili yetersiz bilgilerinden dolayı çok uzun süreler havada kalması beklentisi oluşuyor. Yaptığımız ticari çekimlerde örneğin sinema filmleri için gerçekleştirdiğimiz çekimlerde çok sık tekrar alınıyor ve bu tekrarlar sırasında uçuş süresi genelde yönetmenler ya da ilgili kişiler tarafından göz ardı ediliyor. Bunlar can sıkıcı durumlar…
Mesafe konusunda ise beni tatmin eden bir cihaz değil. Bu ya benim cihazımda bir sorun olduğundan dolayı ya da çok emniyetli davrandığımızdan dolayı nedense mesafe konusunda hiç memnun değilim ne yazık ki.
Genelde fotoğraftan ziyade video amaçlı kullanıyorum cihazımı. Fotoğraf ve video konusunda çok başarılı lakin DJI gece çekimleri için bu kameralara daha fazla yoğunlaşmalı ve geliştirmeli. Düşük ışık performansı P4 Pro’nun birçok drone’a nazaran iyi olmasına rağmen benim için tatmin edici nitelikte değil.
Bugün model değişikliği yapmak isteseydim büyük bir ihtimalle ticari işlerimden dolayı yine kurulumu ve taşıması sıkıntı olan Inspire 2 modelini tercih ederdim.
Hobi amaçlı ise birçok arkadaşımın kullandığı Mavic Pro veya Mavic 2 Pro modeli ki birçok açıdan Mavic 2 Pro kesinlikle hem kamera hem uçuş süresi hem de özellik bakımından fazlasıyla tatmin edici bir makina.

INSPIRE 1 (Mehmet Erkatırcı)

Bilindiği üzere Inspire 1 eski teknolojiye sahip fakat ilk çıktığı yıllarda devrim yapmış bir drone modelidir. Durum böyle iken şu an için artı bir özellikten bahsetmek yerine herhalde eksilerden bahsetmek gerekir. Bu model yeni çıkan modellerin daha çok satması için yazılımlarla stabilitesi ve hız ayarları düşürülmüş ve operatörü gerçekten zorlayan bir hale getirilmiştir. Aynı durum çekim kalitesinde de geçerli olup eskiden uygun olsa da artık sinema çekimlerine uygun değildir.

Diğer modellerde olduğu gibi bunun üzerinde de sensörler olsaydı gerçekten güzel olurdu, en azından eve dönüşe geçtiğinde engellere takılmadan kalkış yerine dönebilirdi diye düşünüyorum.

Uçuş süresi pilin sağlıklı kullanımına bağlı olarak 12-18 dakika arasında değişse de sağlayabildiği en uzun uçuş süreleri bile kullanıcıya maalesef yeterli gelmiyor.

Model değişikliği ihtiyaçlara göre model seçme durumu değişse bile bana göre bugün X5 S ya da X7 kamera ile Inspire 2 neredeyse tüm profesyonel ihtiyaçlara cevap verebilecek düzeyde denebilir.
Ben model için değerlendirmemi yaparken her şeyi profesyonel amaçlara yönelik düşünerek yaptım, eğer amaç daha düşük bütçeli işlerde kullanılacak bir drone almaksa Phantom 4 Pro gibi cihazlar fazlasıyla yeterli olur bence.

MATRICE 600 (Ümit Şale)

Şale Prodüksiyon olarak drone’ların tüm modellerini işimiz gereği kullanmaktayız. Şu sıralar yaptığımız en önemli faaliyetlerden biri havalimanlarının güvenliğine katkı sağlamak için kurduğumuz cihazların testlerini drone’lar ile yapmak. Yoğun olarak çalıştığımız diğer bir konu da drone ile ülke tarımına ve çiftçisine katkı sağlamak. Ayrıca uzaktan algılama sistemlerinin en önemli parçası olan multi-spectral kameraları sahip olduğumuz drone’lara adapte ederek havadan ölçümlemeler yapmaktayız.

Tüm bu işleri yaparken mecburi olarak tüm modelleri kullanmaktayız ancak en çok kullandığımız model olan MATRICE 600 için konuşmak gerekirse, bu model ihtiyacınıza göre üzerine her türlü çalışma sistemlerini adapte edebileceğiniz en iyi drone’dur. Taşıma kapasitesi 6 kg civarında olup üzerindeki kullandığınız sistemlerin ve kameraların ağırlığına göre 25 -35 dakika havada kalabilmektedir.
Sinema sektöründe kullanılan kameraların çoğunu bu drone’a adapte edebilirsiniz.
Biz firma olarak şu anda tarımsal faaliyetlerde kullanılmak üzere multi-spectral ve ilaçlama  sistemlerini Matrice 600 Pro cihazımıza adapte ederek kullanabilmekteyiz. Bu drone’un en önemli özelliği ise 3 adet uydu alıcısı ile çok daha stabil ve istikrarlı uçuşa sahip olması aynı zamanda da mesleğinize ve işinize ait çoğu özel cihazı kolaylıkla bu drone üzerine adapte edebilmenizdir.

********************************************************************************************************

Evet, fark ettiğiniz gibi tüm modeller aynı firmaya ait, belki aklınıza başka markanın hiç mi ürünü yok bunlara muadil sorusu gelmiş olabilir. Tabii ki farklı markaların farklı modelleri var, ancak bugün için konuşursak maalesef hiçbir marka şimdilik bu ürünlerden daha iyisini piyasaya sunamadı. Taklitleri yapıldı, bazı özellikleri cihazlara eklendi ancak belirttiğim gibi henüz karşımıza çıkmış yüzde yüz başaralı bir model yok.
Oyuncakçılarda ya da kitapçılarda 1.000 TL’ye kadar fiyat etiketli süslü kutular içinde satılan ürünlere ödediğiniz paraları çöpe atılmış olarak düşünebilirsiniz. Bu tarz drone’lar genelde piyasada yedek parçası bulunmayan ve çok çabuk bozulup kırılan ürünlerdir.
DJI marka drone’lara en yakın modelleri üreten bir iki firma var, onların da hepsinin maalesef bariz sorunları var. Tüm bunların dışında yeni yeni ama çok hızlı yayılan bir akım var ‘cinehoopers’ olarak bilinen çok küçük ve hızlı drone’lar… İlk fırsatta bunlar ile ilgili bir yazı ile karşınızda olacağım.

Not: Bu makale Fotoğraf Dergisi’nin 147. sayısında (Ekim-Kasım) yayınlanmıştır.