Kamboçya’nın benim için önemi farklıdır. Dünyanın öbür ucunda olmasına rağmen ilk kez 2002 yılında gittiğimde bana pozitif bir enerji vermişti. Daha önce fotoğraflardan ve birkaç belgeselden gördüğüm Angkor Tapınakları, Kamboçya’ya esas gitme nedenimdi. Daha sonra 2009 yılında, aradan 7 yıl geçtikten sonra tekrar Angkor Tapınakları’nı fotoğraflama fırsatı buldum.

“Angkor Tapınakları” başlıklı gezi yazım ve fotoğraflar daha önce pek çok gazete, dergi ve internet sitesinde yayınlandı. Fotoğraf gösterileri değişik şehirlerde yapıldı ve 2010 yılında da aynı ismi taşıyan bir fotoğraf sergisi ile izleyicilerle buluştu.

Bu yazımda da sizlere Angkor Tapınakları ve çevresindeki değişimi fotoğraflamak üzere yaptığım son gezimden bazı notlar ve ipuçları aktarmak istiyorum. Programda ilk önce uçuşları ayarlamaya çalıştım. Kamboçya bize çok uzak gibi gözükse de esasında ulaşım anlamında oldukça rahat bir güzergah. Kamboçya’ya ulaşmak için tabi ki birden çok alternatifiniz var. Mesela, Singapur ya da Tayland üzerinden gidebilirsiniz. Her iki ülkeye de Türkiye’den direkt ya da aktarmalı pek çok uçuş var. Ama benim tavsiyem tabi ki en yakın şehir olan Bangkok üzerinden gitmeniz. İkinci kez yine Kamboçya’ya Bangkok üzerinden gittim. THY ile İstanbul-Bangkok ve Bangkok Airways ile Bangkok-Siem Reap uçuşlarının biletlerini haftalar öncesinden aldım. Özellikle Aralık-Şubat ayları arasında Bangkok için direkt uçan THY uçak bileti fiyatları oldukça yükselebiliyor. Uçak biletlerini hallettikten sonra internet üzerinden Kamboçya’daki turizm acentelerini ve verdikleri hizmetleri araştırmaya başladım. Otelleri seçip direkt rezervasyonları yaptım ve sonrasında bir acente ile yazışıp sadece şoförlü bir araç talebinde bulundum. Daha önce gittiğim ve oldukça fazla araştırma yaptığım için herhangi bir rehbere ihtiyacım yoktu. Sadece şoförün biraz İngilizce bilmesi yeterliydi.

Kamboçya vizesi

Kamboçya vizesini hiçbir sorun olmadan, ülkeye giriş yaptıktan sonra havaalanında 20 dolar karşılığında kolayca alabilirsiniz. Yanınızda bir adet vesikalık fotoğraf götürmeniz yeterli. Ancak isterseniz vizenizi oturduğunuz yerden seyahate başlamadan web üzerinden de alabilirsiniz. Resmi internet sitesinden e-visa aldım ve bunun için 25 dolar ödedim. Sizde havaalanında vakit kaybetmek istemiyorsanız e-visa’yı öneririm.

Bu arada konuyu henüz derinleştirmeden şunu açıklamak istiyorum. Vaktim sınırlı olduğu için bu tür gezileri genellikle 10 günlük bir çerçevede yapmak zorundayım ve haliyle uzun mesafeleri uçakla gitmeye çalışıyorum. Yoksa 20-30 günlük bir fırsat yakalasam, bazı yerlere karayolu ile gitmek isterim. Bir de benim yaptığım bu tür geziler, “fotoğraf çekmek için” organize ettiğim programlar oluyor. Yoksa “gezerken fotoğraf çekmek” gibi bir niyetim olmuyor. Tabi bunun iyi ve kötü yanları var. Belki bunları bir başka yazıya konu ederiz, kim bilir!

Nerde kalmıştık? Kamboçya’ya Bangkok üzerinden gidiyorduk. Bangkok’a yaklaşık 10 saatlik bir uçuşun ardından bir iki gün Bangkok’ta kaldım ve sonra Bangkok’tan Siem Reap’e yaklaşık 50 dakikalık kısa bir uçuş yaptım. Siem Reap’e vardığımızda bizi şoförümüz Hear Bunla karşıladı. Eğer sizde Kamboçya’ya ve Siem Reap’e bir gün gitmeye karar verirseniz kendisi ile günlük ortalama 25 dolar arasında bir rakama anlaşabilirsiniz. Çok temiz Toyota Camry model arabası ile sorunsuz bir seyahat geçirmenize yardımcı olur. (Mail adresi: hear_bunla2006@yahoo.com )

En az üç gün gerekli

Kamboçya’da ve emin olun dünyada görülecek en önemli yerlerin başında Angkor Tapınakları geliyor. Angkor bölgesine giriş ücretli, günlük 20 dolar, üç günlük 40 dolar ve haftalık 60 dolar karşılığında üzerinde fotoğrafınızın bulunduğu giriş kartı çıkarmanız gerekiyor. Eskiden yanınızda bir adet vesikalık fotoğraf götürmeniz gerekiyordu. Şimdi ise basit bir webcam yardımıyla fotoğrafınızı onlar çekiyor ve 2 dakika içerisinde giriş kartınız basılıyor. Size tavsiyem üç günlük bilet almanız, çünkü bir günde buranın gezilmesi neredeyse imkansız gibi. Angkor Tapınakları çok geniş bir bölgeye yayılmış durumda. Bir tapınaktan diğerine yürüyerek gidebilmeniz her yerde mümkün değil. Eğer araba kiralamak istemezseniz adım başı göreceğiniz tuk-tuk denilen 2 kişilik araçlarla da dolaşabilirsiniz. Kendinize güveniyorsanız çok ucuza bisiklet de kiralayabilirsiniz. Unutmadan, ülkede hemen her şey dolar üzerinden fiyatlandırılıyor. Yani para bozdurmak (1 dolar: 4000 Riel) gibi bir sıkıntınız yok. Ancak her yerde mutlaka pazarlık etmeniz gerek! Çekinmeyin, söylenilenin yarısından daha azını teklif edin. Orta bir noktada anlaşacaksınız.

En popüler yer: Angkor Wat

Sabahları erken kalkıp en geç 7 gibi Angkor’da olmaya çalışın. Dediğim gibi Angkor bölgesinde onlarca irili ufaklı tapınak bulunuyor. İlk başta görmeniz gereken en önemlileri arasında şunları sayabilirim: Angkor Wat, Angkor Thom, Bayon, Ta Prohm, Preah Khan, Banteay Kdei. İkinci derecedeki tapınaklar arasında ise şunları görebilirsiniz: Prasat Kravan, Pre Rup, Banteay Samre, Ta Som, Neak Pean, Baphuon, East Mebon, Phimeanakas, Terrace of the Elephants&Leper King. Bu saydığım tapınaklar arasında en popüler ve en önemli olan hiç kuşkusuz Angkor Wat’tır. Her saatte kalabalık bulacağınız için sabah erkenden ilk önce burayı gezerek programınıza başlayabilirsiniz. Angkor Wat’ı gezmek için en az 3-4 saat ayırabilirsiniz.  Bir de gün batımına yakın bir saatte tekrar fotoğraf çekmek için fırsat yaratmaya çalışın.

Havadan fotoğraf çekmek isterseniz…

Angkor Wat’ı ve çevresini havadan görmek isterseniz size iki tavsiye… Birincisi ve tabi ki en ideali, Angkor Wat’ı karşıdan göreceğiniz bir noktadan kalkan balon olacaktır. Bu balon yere çelik bir iple bağlı ve sadece yukarı-aşağıya hareket edebiliyor. 10 dakikalık uçuş bedeli 15 dolar. Gün batımında en iyi binilecek zaman ise, 16.30-17.30 aralığı. Eğer havadan Angkor Wat’ın güzel bir fotoğrafını çekmek istiyorsanız yanınızda en az 200mm ya da 300mm’lik bir tele objektif olmalı. İki tavsiye dedik, birincisi balondu. İkincisi ise helikopter kiralayabilirsiniz. Yaklaşık 15 dakikalık turun fiyatı kişi başı ortalama 120 dolar. Bu turda sadece Angkor Wat ve biraz çevresi görülebiliyor. 30 dakikalık daha geniş bir tur isterseniz fiyatı kişi başı 250 dolara çıkıyor. Ancak helikopterler fotoğraf çekmek için pek elverişli olmadığı ve kapısını çıkarıp beni iple bağlamayı kabul etmedikleri için bunu denemedim. Sadece balonla yetindim.

Fille Phnom Bakheng’e çıkın

Fotoğraf açısından pek önemli olmasa da Angkor’u gezenlerin mutlaka gitmesi gereken bir diğer tapınak, Phnom Bakheng. Burası gün batımını seyretmek için turistlerin akın ettiği ilginç bir yer. Ulaşması ve yolu pek kolay değil. Eskiden dik bir tepeye tırmanır gibi çıkılan yolu artık kapatmışlar ve tepeyi döne döne çıkan bir yol açmışlar. Yürümek istemezseniz en eğlenceli seçenek ise filler… Bir tepenin üzerinde bulunan Phnom Bakheng’e fil üzerinde 20 dolar karşılığında çıkabilir ve unutulmaz bir yolculuk yaşayabilirsiniz.

En iyi mevsim Aralık-Şubat arası

Sabah çıkıp dolaşmaya başladıysanız öğlen saatlerinde enerjiniz düşmeye başlayacaktır. Size tavsiyem 12.00-14.00 saatleri arasında dinlenin, yemeğinizi yiyin ve bol bol sıvı takviyesi alın. Angkor Tapınakları ve Kamboçya’ya gitmek için size tavsiye edebileceğim en iyi tarihler Aralık-Şubat ayları arasıdır. Gezi programınızı bu üç aylık döneme denk getirmeye gayret edin.

Angkor’u 7 sene sonra tekrar görmek çok keyifliydi. Siem Reap’teki ve en önemlisi tapınaklardaki değişim inanılmazdı. Siem Reap büyüdükçe büyümüş ve bir kasaba havasının dışına çıkmıştı. Sadece turistler için yapılmış bir şehir gibiydi. Tapınaklarda ise zamanın ve doğanın getirdiği ağır tahribat, yenileme çalışmaları ile giderilmeye çalışılsa da 2002 yılındaki ilk çektiğim karelerden bazılarını şimdi çekmek imkansız oldu.

Kayıp şehir Angkor hakkında…

Siem Reap’e yaklaşık 8 km uzaklıkta bulunan Angkor, 9. ve 12. yüzyıllar arasında Khmerler tarafından yapılmış dünyanın en büyük ve ünlü tapınaklarının yer aldığı bölgenin adıdır. Khmer sanatının üstün örneklerinden, tamamı 100’den fazla olan, şaşırtıcı ve sabır gerektiren mimari başarılarından biri olan Angkor Tapınakları, sadece mimari açıdan değil, gizemli ve kutsal yapısıyla da dünya koruma mirasının en üst sıralarında yerini almış önemli bir merkezdir.

Angkor ismi, Sanskritçe’den gelmekte ve şehir anlamındadır. Angkor dönemi, 802 yılında, Jayavarman II'nin kendini Tanrı Kral (Devaraja) ilan etmesiyle başlamış ve 1431 yılında, işgalcilerin şehri yağmalaması ve halkın Phnom Penh'e kaçmasına yol açmasıyla son bulmuştur.

1432’de Khmerler şehri yasakladıktan sonra yüzyıllarca kayıp şehir olarak ormanın derinliklerinde kaybolan Angkor’u sadece meraklı Budist keşişler ve bazı gezginler biliyordu. Yıllar geçtikçe Angkor hikayeleri efsaneleşti ve dilden dile dolaşır oldu. Çok az insan bu hikayelerin efsane değil gerçek olduğuna inanıyordu. Fransız gezgin Henri Mouhot, yaptığı araştırmalar ve geziler sonrasında 1860 yılında tüm dünyanın ilgisini Angkor’a çekti. Fransızlar bu şehirden büyülenmişti ve 1908 yılında restorasyon projesini başlattılar. 1960 yıllarına kadar, Asya'nın en önemli turistik yerlerinden biri konumuna geldi. 1975 yılında, Kamboçya'nın diğer şehirleri gibi, Siem Reap halkı da komünist grup Kızıl Khmerler tarafından taşraya çalışmaya gönderildi. 1990 yıllarının ortasına kadar Siem Reap savaşlar yüzünden büyük bir uykuya dalmış oldu. 2000 yılından sonra yeniden turizme açılarak tüm dünyanın ilgisini yeniden çekmeyi başardı. Restorasyon çalışmaları iç savaşlar nedeniyle 1970 ve 1980’ler hariç günümüze kadar sürmüştür. O yıllardaki karışıklık ve mayın tehlikesi yüzünden arkeologlar tapınaklardan uzaklaştırılmışlardır.

Bir geziye çıkmadan önce mutlaka gezi planı yapılması gerektiğine inanırım. Hatta gezi planlarını abarttığımı bile söyleyenler olur. Ancak bu sefer New York için biraz daha rahat bir plan yapalım istedim ve fazla detaya girmekten kaçındım. Yani saat saat bir plan yapmadım.

Uzak bir ülkeye gideceğiniz zaman öncelikle en büyük sorun oraya nasıl gideceğiniz olur. Eğer fazla macera sevmiyorsanız ve tabi aylarca vaktiniz yoksa uçakla gideceğiniz kesin! Ancak hangi havayolunu kullanacağınız, aktarmalı mı, yoksa direkt mi uçacağınız aklınızı karıştırabilir. Ben uzun uçuşların çoğunu THY ile ve aktarmasız yapmaya çalışıyorum. Bu sefer de THY ile İstanbul – New York – İstanbul uçak biletlerini yaklaşık 1 ay önce aldım. Uçak biletlerini ne kadar önce alırsanız o kadar az para ödersiniz. Eğer planlı bir seyahatiniz varsa bunu aylar öncesinden de gerçekleştirebilirsiniz.

Konaklama ve otel rezervasyonları New York için biraz sıkıcı olabilir. Sıkıcı olan yanı ise, fiyatların Avrupa ülkelerinden bir hayli pahalı, standartların ise biraz daha düşük olmasından kaynaklanıyor. Yoksa başka bir sorun yok. Gecelik fiyatlar kişi başı veriliyor ve çoğunda kahvaltı fiyata dahil değil. Benim böyle bir sorunum olmadı. Çünkü sevgili arkadaşlarım New Jersey’deki evlerinde misafir oldum.

Yazımın başında detaylı bir plan yapmadım dedim. Ancak New York ile ilgili birçok gezi yazısında bunun tam tersi söylenir. “Vaktinizi boşa geçirmeyin, detaylı bir plan yapın!” denir. Tabi bu kalacağınız süre ile de ilgili. Yani bir haftalık seyahatinizde başka, 2-3 haftalık seyahatinizde başka başka programlar yapabilirsiniz. Benim zamanım 8-9 gün ile sınırlıydı. 6 sene önce New York’ta biraz vakit geçirdiğim için ilk defa gittiğim bir şehirden farklı olarak birçok konuda bilgi sahibiydim. Durum böyle olunca şehirdeki görülmesi gereken yerlerin basit bir listesinin dökümünü alıp düştüm yollara…

İyi ki Metro var!

Öncelikle New York, şehir planı bakımından çok düzgün bir şehirdir. Nereye gitmek istediğinize karar vermeniz yeterli. Ünlü New York Metrosu sizi mutlaka gideceğiniz yerin yakınına ulaştıracaktır. Şehir içerisinde gezmek için sizlere tavsiye edeceğim iki yöntem var. Biri metroyu kullanmanız, diğeri ise yürümek. Taksi, otobüs gibi diğer seçenekler de var tabi. Ancak trafikte beklemek ve bunun için gereğinden fazla bir ücret ödemek pek istemezsiniz sanırım. Metro kartınızı haftalık alın, çünkü bu kartlar sınırsız ve tabi çok daha ekonomik. Metro kartınızı aldınız, bir de metro haritanız varsa pek başka bir şeye ihtiyacınız yok demektir.

Şimdi gelelim basit bir gezi planı yapmaya. New York’taki belli başlı noktaları belirlemeye çalışsak bile planladığımız yerler dışında mutlaka başka noktalar da ilgimizi çekecek ve planımızdan sapmamıza neden olacaktır. New York City beş ana bölgeden oluşur. Bu bölgeler: Manhattan, Brooklyn, Queens, Bronx ve Staten Island. Bu şehrin en çok ilgi çeken ve en ünlü bölgesi ise, Manhattan’dır. Burada bir hayli vakit geçireceğinize eminim.

Görülecek Yerler

New York gezip görülecek yerler bakımından oldukça zengin bir şehirdir. En gözde mekanlar arasında, Özgürlük Anıtı (Statue of Liberty), Ellis Adası (Island), Empire State Binası, Chrysler Building, Central Park, Chinatown, Little Italy, Times Square, ünlü 5. Cadde (5th Avenue), Brooklyn Köprüsü, Metropolitan (Museum of Art) Sanat Müzesi, ICP (International Center of Photography), Madison Square Garden, Trump Tower, Soho, Tribeca, South Street Seaport, Herald Square, Birleşmiş Milletler Binası (UN Building) sayılabilir. Tabi sadece bunlarla sınırlı kalmak pek mümkün değil. Örneğin, Times Square’deki Toys’R’Us mağazasına girerseniz, o günkü bütün planlarınızı yeniden gözden geçirmeniz gerekebilir. Sadece bir “oyuncak mağazası” olan bu yerde çocuktan çok büyükleri görmenizde bu yüzden…

New York’a kadar gitmişken dünyaca ünlü fotoğraf mağazası B&H ve Adorama’yı da gezebilirsiniz. Tabi Central Park’ın güneyinde kalan cam bir girişi olan Apple Store ya da yine dünyaca ünlü Macy’s mağazası saatlerin nasıl geçtiğini unutabileceğiniz diğer yerler. New York için en keyifli yapılacak şeylerden birisi de nerede olduğunuzu bilmeseniz bile yapacağınız uzun yürüyüşler olacaktır. Amacınız olmadan oradan oraya yürümek, yorulunca bir kahve içmek, mağazalarda boş boş dolaşmak sanırım en iyi yapılacak şeylerden biri.

Seyahatlerin en baştaki kuralı, güne mutlaka erken kalkarak başlamak bu şehir için de geçerli… Sabahları ne kadar erken kalkarsanız o kadar çok yer görebilirsiniz. New York’a gideceğiniz mevsime de biraz dikkat etmek gerekiyor. Kış aylarında bu şehirde dolaşmak pek hoş olmuyor. Hatta dışarıda dolaşmak için üzerinize giydiklerinizle yürümek bile sizi kısa zamanda yorabiliyor. Gezinizi mümkünse Mart, Nisan, Mayıs, Haziran ya da Eylül ve Ekim ayları içerisinde planlamaya çalışın. Benim tavsiyem Mayıs ve Eylül ayları…

Alış-veriş ve Yemek

Alış-veriş sever misiniz bilmem. Ancak, New York ve çevresinde ucuza alınabilecek pek çok şey bulabilirsiniz. Ama unutmayın, New York taklit ürünlerin ve değişken fiyatların bulunduğu büyük bir merkez. Onun için önerileri dinlemek ve her yerden alış-veriş yapmamak gerek.

Bir de kıyafet alırken biraz sorun yaşayabilirsiniz. Boyutlar bize göre daha büyük. Özellikle bayan kıyafetlerinde “S” ve “XS” bedenler pek yok. Bulsanız bile bizdeki “M” boyutundalar. Mesela, normalde “M” giyen birisi iseniz orada üzerinize “S” beden olacaktır. Mümkünse denemeden kıyafet satın almamaya çalışın. Tabi bu büyük boy kıyafetlerin nereden geldiğini, yemek porsiyonları ile ilk tanıştığınız an anlamış oluyorsunuz. Porsiyonlar bizdekilerin en az iki katı büyüklüğünde… Ama oradaki porsiyonlar mı büyük, yoksa bizdekiler mi küçük pek anlayamadım. New York’ta her ülkenin yemek kültüründen bir şeyler bulmak mümkün. Özellikle de Çin, Japon, Meksika, İtalya ve Hint yemeklerini pek çok yerde görmeniz mümkün. Yemek ve fiyat seçenekleri çok fazla, birçok restoranda menüden seçim yapmak dakikalarınızı alabilir ve kafanızı karıştırabilir. Tabi en ekonomik yerler her zamanki gibi fast food büfeler ve sokak satıcıları.

Mutlaka görmesi gereken yerler…

Empire State Binası

Fotoğraf çekmek için gezerken her zaman farklı bakış noktaları ararız. Bu bakış noktaları bazen şehir manzarasını panoramik olarak görebileceğimiz tepeler olur. Ancak New York gibi bir şehirde dolaşırken bu pek mümkün olmayabilir. New York şehir siluetine damgasını vuran ve yüzlerce gökdelenin arasında sıyrılan Empire State Binası, Manhattan 5th Avenue'de 33. ve 34. caddelerin arasında yer alır. Empire State, 102 katlı olup, 1576 merdiven basamağına sahiptir. Yüksekliği 381 metre, anten ile beraber 443,2 metredir. World Trade Center (Dünya Ticaret Merkezi) binasının 1972 tarihindeki açılışına kadar dünyanın en yüksek binası olarak kalmıştır. 11 Eylül 2001 tarihindeki terör saldırıları sonucu World Trade Center binaları yıkılınca, New York'un en uzun binası unvanını geri almıştır. 1931 yılında açılan bina 18 ay gibi kısa bir sürede bitirilmiştir. Her gün binlerce kişinin ziyaret etmek için geldiği binanın, 86. katına kadar çıkılmasına izin veriliyor. Bu kattan zemine 320 metrelik bir mesafeden bakmanız anlamına geliyor. Temiz havalarda görüş mesafesinin 100 km’ye kadar çıktığı söyleniyor. Empire State Binası’na girebilmek bazen uzun bir zaman alabiliyor ve aşağıdaki kuyruk metrelerce uzuyor. Ama biraz sabırlı olursanız binanın 80. ve 86. katlarında eşsiz bir manzara sizi bekliyor. Tavsiyem, akşamüstü saatlerinde binaya çıkmanız ve şehir ışıkları yanıp, hava kararana kadar beklemeniz.

Metropolitan (Museum of Art) Sanat Müzesi

Müzeleri ne kadar seversiniz bilemiyorum. Ancak yolunuz New York’a düşerse en azından Metropolitan Müzesi’ni görmeye çalışın. Biz gittiğimiz ilk günler yağmurlu olduğu için yarım günümüzü bu müzeye ayırdık. Tabi bizim gibi düşünen binlerce turist ile karşılaşınca biraz sıkışık bir müze gezisi oldu, ama en azından bu muhteşem müzeyi de görmüş olduk.

Müze, Central Park’ın hemen yanında bulunuyor ve metro ile çok kolay gidilebiliyor. Müzede üç milyondan fazla sanat eserinin bulunduğu söyleniyor. İçerisinde Modern sanat, Eski Mısır, Yunan ve Roma, Avrupa sanatı, Ortaçağ sanatı, Afrika, İslam eserleri, Japon ve Çin sanatı, silahlar ve savaş aletleri gibi pek çok farklı bölüm bulunuyor.

Central Park

Manhattan’da bulunan Central Park, New York’luların neredeyse tek kaçış noktalarından biridir. Şehrin gürültüsünden ve stresinden kaçmak için en iyi noktalardan biri olan bu park şehrin sembollerinden biridir. Dünyanın en güzel yapay parklarından biri olarak anılan Central Park’ı yılda ortalama 25 milyon kişi ziyaret eder.

Şehirleri gitgide beton bloklarla istila edilen New York’luların bir açık hava parkına olan ihtiyacı, 1800’lü yılların ortalarında şair William Cullen Bryant ve mimar Andrew Jackson Downing tarafından ortaya atılmış ve açılan tasarım yarışması sonucu en iyi park planı seçilmiştir. Central Park, 120 farklı bitki türü, 25 binden fazla ağaç, yaklaşık 210 kuş türü ve 130 hayvan türüne ev sahipliği yapmaktadır. İster gezmek, ister fotoğraf çekmek için en az yarım gününüzü bu parka ayırmanızı tavsiye ederim.

Özgürlük Anıtı (Statue of Liberty)

New York’un ve ABD’nin sembolü sayılan Özgürlük Anıtı, Fransa’da yapımı tamamlandıktan sonra parçalara ayrılıp Amerika’ya taşınmış ve burada 1886’da tekrar birleştirilerek ulusal bir anıt hâline gelmiş. Günümüzde New York’a gelen her turistin ziyaret etmek istediği Anıt’ı gezmek için öncelikle Battery Park’a gelmeniz gerekiyor. Battery Park’a gelmek için en kısa ve en ucuz yol ise yine metro… Ancak ziyaret için kalabalık zamanları değil daha sakin vakitleri seçerseniz daha sakin ve rahat dolaşabilir, istediğiniz açıdan fotoğraf çekebilirsiniz. Daha detaylı bilgi almak isterseniz www.statueofliberty.org adresini ziyaret edebilirsiniz.

Brooklyn Köprüsü

Manhattan ve Brooklyn’i birbirine bağlayan köprü, 1869-1883 yılları arasında inşa edilmiş, gotik tarzdaki mimarisiyle görülmeye değerdir. Birçok filmde defalarca gördüğümüz bu ünlü köprü 1883’te açıldığında dünyanın en büyük asma köprüsüydü. Havanın güzel olduğu bir gün mutlaka köprünün yaya yolundan yürüyüp fotoğraf çekmeye çalışın. İlginç enstantaneler yakalayacağınıza inanıyorum. Brooklyn Köprüsü’nün en güzel izleneceği yer ise South Street Seaport. Brooklyn Köprüsü’ne karşı oturup şehrin önemli sembollerinden olan bu manzarayı fotoğraflayabilirsiniz.

Fotoğrafla uğraşan herkesin en çok merak ettiği ülkelerden biridir Hindistan. Çoğu fotoğrafçı Hindistan’a gitmek, fotoğraflamak ister. Bunda da haksız sayılmazlar. Ama sanırım birazda bu yüzden Hindistan’a şimdiye kadar gitmedim, gezi programımda hep arkalara iteledim. “Nasıl olsa herkes gidiyor, ben gidip farklı ne yapabilirim” diye düşündüm. Ta ki geçtiğimiz aylarda 12 günlük bir vakit bulup Hindistan’a gitmeye karar verene kadar…

Hindistan bildiğiniz gibi çok büyük bir ülke ve her bölgesinde farklı bir kültür, farklı bir yapı var. Onun için 2-3 şehir görüp, Hindistan’ı gördüm diyerek, sergi yapanları da anladığımı söyleyemem. Ben ilk defa gideceğim için epey araştırma yaptım ve biraz klasik bir program hazırladım. Hazırladığım taslak programı Hindistan’daki turizm acentelerine gönderip çeşitli fikirler aldım. Zamanım sınırlı olduğundan otel, araç, şoför, tren ve iç hat uçak biletleri konusunda yardımcı olmalarını istedim. Onlardan da gelen uyarılar yönünde programı netleştirdim. Program kısaca şöyle oldu: önce İstanbul’dan direkt uçuşla Yeni Delhi’ye, sonra araba ile Jaipur’a, Jaipur’dan yine araba ile Agra’ya, Agra’dan Jhansi’ye trenle, Jhansi’den araba ile Orcha’dan geçip Khajuraho’ya, Khajuraho’dan uçakla Varanasi’ye, en son olarak da yine uçakla Yeni Delhi’ye ve sonrasında da İstanbul’a geldiğimizde 12 gün geçmişti bile.

Vaktiniz kısaysa mutlaka programlı olun!

Hindistan’a gitmeye karar verdiğinizde yapabileceğiniz iki üç alternatif var. Biri Türkiye’den bir tur programı satın almak. Birçok tur şirketi Hindistan’a kısa ve uzun pek çok tur programı hazırlıyor. Detaylarla uğraşmaktan hoşlanmıyorsanız böyle bir turu seçebilirsiniz. Ancak unutmayın ki hazır tur programlarında onlarca kişi ile beraber hareket ediyorsunuz ve tabi ki fotoğraf çekmek için istediğiniz gibi hareket edemeyebilirsiniz. Bir diğer alternatif uçak biletlerini kendiniz alıp, internetten otel rezervasyonları yapmak ve daha rahat dolaşmak. Bir diğer alternatif ise benim pek tercih etmediğim, sadece gidiş-dönüş uçak biletlerinizi alıp sırt çantanızı hazırlayıp yollara düşmek. Amacınız sadece gezmek ise ve geniş bir vaktiniz varsa tabi ki bu alternatifi de değerlendirebilirsiniz. Ancak sanıyorum fotoğraf amaçlı bir gezi için münferit ve planlı bir program yapmak en iyisi…

Yolculuk

Hindistan içerisinde yapacağınız yolculuklarda otobüs, tren, araba ve uçağı tercih edebilirsiniz. Trenle yolculuk yapmanızı ayrıca tavsiye ederim. Hindistan’da çok çeşitli ve değişik sınıflarda tren yolculuğu yapmak mümkün.

Ancak araba ve otobüs için aynı şeyi söyleyemem. Karayolu yolculuklarına alışık olmayanlar için tam bir kabus olabilir. Trafik kuralları Hindistan’da pek bildiğiniz gibi değil! Yine tavsiyem araba kullanmaya sakın kalkışmayın. Yollarda herhangi bir araçla giden herkesin eli sürekli kornada, hatta araçların arkasında “lütfen kornaya basın” yazılarını çok sık göreceksiniz. Öyle ki birkaç saat yolculuk yaptıktan sonra korna sesleri kafanızın içinde yankılanmaya başlıyor.

En iyisi uzak şehirler arası yolculukları imkan varsa uçak ile yapmak. Bu seyahatte iki kere iç hat uçuşumuz oldu. Seyahat boyunca mecburen karayoluyla da epey yolculuk yaptık. Örneğin Delhi – Jaipur arası 260 km ve araba ile en az 5-6 saate gidilebiliyor. Yine aynı şekilde Jaipur – Agra yaklaşık 260 km ve yine 6 saatiniz yolda geçiyor.

Konaklama

Özellikle 10 gün civarı bir program hazırlayıp Hindistan’a gitmeye karar verirseniz nasıl yolculuk yapacağınıza iyi karar verin. Çünkü vaktinizin büyük bir kısmı yollarda geçebilir. Kalınacak yerler konusunda da yine çok farklı alternatifler var. Geceliği 10-15 dolar arasında da yerler var, birçok şehirde gayet lüks otellerde. Tabi burada bütçeniz çok önemli. Ancak temiz ve sorunsuz bir otel arıyorsanız yıldız sayısı en az 4 olmalı. Bu bile bazı yerlerde belki sizi tam anlamıyla memnun etmeyebilir. Esasında yazının başında söylemem gereken şeyi şimdi söyleyeyim: Hindistan’a giderken bazı ön yargılarınızı, alışkanlıklarınızı ve kaprislerinizi bir kenara bırakın ve gezinizi keyifli hale getirmeye çalışın.

En çok sorulan ve şikayet edilen konulardan birisi de yemeklerdir. Hindistan’a giden tanıdıklarınızdan yemeklerle ilgili kötü anılar duymuş olabilirsiniz. Ama bunlara pek kulak asmayın. Şunu söyleyeyim ki yerel yemekleri çok başarılı. Eğer baharatlar ve acı konusunda bir sıkıntınız yoksa Hint yemeklerine bayılacaksınız. Tabi her gördüğünüz köşe başındaki satıcıdan da yemek yemeğe kalkmayın.

Çoğu yerde temizlik ve hijyen anlayışı biraz canınızı sıkabilir. Tedbiri elden bırakmadan, yediğiniz ve içtiğinize dikkat ederek sorunsuz bir gezi yapabilirsiniz. Kısaca kendine özgü ve başka hiçbir yere benzemeyen bu ülkede havaalanından çıktığınız anda sizi başka bir dünya bekliyor olacak.

Y. Delhi – Jaipur – Agra – Khajuraho – Varanasi

Hindistan’ı gezerken fotoğraf adına genellikle iki şey yapılıyor. Daha önceden programınıza yazdığınız, adını bildiğiniz tarihi, kültürel yerleri fotoğraflıyorsunuz, bir de esas farklı olan sürekli bir hareket ve değişim içerisindeki çevreyi, yerel halkı ve bu farklı kültürü…

Gezi programımızda beni en çok heyecanlandıran yer, inanılmaz görüntülere ev sahipliği yapan Varanasi oldu. Y. Delhi çok büyük ve diğer yerlere göre nispeten modern bir şehir. Y. Delhi’de Red Fort (Kırmızı Kale), Jama Masjid (Cuma Camisi), Humayun’s Tomb ve Qutub Minar en önemli görülecek yerler arasında. Jama Masjid’in arkasında yer alan büyük pazarı da mutlaka görün derim.

Jaipur için önerilerim: Amber Fort (Amber Kalesi), Jantar Mantar, City Palace, Hawa Mahal. Amber Kalesi’ne tavsiyem sabah erken gitmeniz. Burada kaleye fille çıkın ve 2-3 saat vakit ayırmaya çalışın. Kale oldukça büyük, geçitler, merdivenler, odalar… Biraz kafanız karışabilir. Pek çok yerde fotoğraflarını görmüş olabileceğiniz ünlü Hawa Mahal, çok geniş olmayan sıradan bir sokakta karşınıza çıkacak. Hawa Mahal’i geniş açı, varsa balıkgözü objektifinizle fotoğrafladıktan sonra bu sokakta biraz fotoğraf çekin. Hatta şansınız varsa döküntü bir alimünit fotoğraf makinesi ile fotoğraf çeken “Surendr” ile karşılaşabilirsiniz.

Agra’ya giderken Fatehpur Sikri’ye uğramayı unutmayın. Burada da ilginç kareler sizi bekliyor. Agra’da ünü dünyaya yayılmış olan Taj Mahal’i fotoğraflamak için kendinize geniş bir zaman ayırmanızda fayda var. Biz gittiğimizde maalesef hava pek açık değildi ve biraz sis vardı. Daha sonra sis dağılsa da istediğimiz gibi bir Taj Mahal fotoğrafımız olmadı. Agra Fort ve Sikandara’da yine Agra’da fotoğraf açısından önemli yerler.

Agra’da Khajuraho’ya giderken yol üzerinde olan Orcha’ya da vakit ayırmakta fayda var. Khajuraho ise erotik heykel ve motiflerle süslü tapınakların yer aldığı küçük bir yer. Burada ilginç detaylar çekebilirsiniz.

Varanasi’yi görmeden Hindistan’ın gizemini anlayamazsınız derler. Bu gerçekten doğrudur. Bu kutsal şehirde binalar ve tapınaklar değil, Hintliler için doğum ve ölüm arasında hayatın anlamını barındıran Ganj Nehri başroldedir. Ganj Nehri’ne inen basamaklı setlere Ghat denir. Şafak doğmadan en ünlü Ghat olan Dasaswamedh’e gelip buradan tekneye binerek Assi Ghat ile Raj Ghat arasında sabah ayinlerini, yıkananları, dua edenleri, çamaşır yıkayanları, meditasyon yapanları görebilir ve fotoğraf çekebilirsiniz. Varanasi’de fotoğraf çekmek için en az 2 gün ayırmaya çalışın. Sabahları erkenden tekne ile çıktıktan sonra Ghat’larda karadan da yürüyerek fotoğraf çekin.

Varanasi’deki en ünlü ölü yakma mekanı olan Manikarnika Ghat’a yürüyerek gidin. Siz mekana yaklaşırken fotoğraf makinenizi gören birileri size burada fotoğraf çekmenin yasak olduğunu söyledikten sonra merasim ile ilgili bilgiler vermeye başlayacaktır. Hatta merasimi yukarıdan göreceğiniz bir yere çıkarabileceklerini söylerler. Eğer fotoğraf çekmek isterseniz bu adamlar size yardımcı (!) olacaktır. Adamı uzun süre dinlerseniz zaten sizden ya bahşiş isteyecek ya da bir ipek dükkanına götürmeye çalışacaktır.

Sonra Hindistan’ı yaşamak ve biraz daha anlamak için Varanasi’nin labirent sokaklarında kaybolmaya hazırsınız demektir.

Hindistan Cevizi ağaçları yapraklarını denizin sularında serinletirken beyaza çalan mercan kumlarının serinlikleri, ağaçların gölgelerinde bizi yatıp tembellik yapmaya tahrik ediyordu. Denizin nereden geldiği belli olmayan çok hafif dalgalarının kumlarla kavuşmasındaki tatlı mırıltılar ve ağaçların geniş yapraklarının fısıltıları tembelliğe çağrının suç ortaklığını yapıyorlardı.

Ekvator çizgisinden 5 derece enlem yukarısındaki Celebrated Denizi’nin içindeki yürüyerek 30 dakikada tüm çevresini dolaşabileceğiniz Mabul Adası’nın gün batımına yakın atmosferi böyleydi. Nemli mercan kumları, geniş yapraklı Hindistan cevizi ağaçları, şezlonglar, tembelce yatan turistler, serin içecek ve tebessüm dağıtan personel. Her şey tıpkı Hollywood filmlerindeki gibiydi. Ama bu görüntü ancak bir fotoğraf makinesinin ya da bir video kamerasının soyutlayıcı kadrajlarında kesintisiz bir görüntü olabilirdi, tıpkı çevreye ve yaşama duyarsız turistlerin kalbindeki kadrajlar gibi.
Okyanusun kenarındaki minicik bu mercan adasının üç mükemmel tesisinin tel örgüleri ile çevrelenmiş alanın dışındaki hayat ise bambaşka idi. Bizlerin algılayabildiği yaşamın dışında sanki başka bir dünyanın yaşamı. O güzelim ağaçların gölgelikleri altında nemli mercan kumlarının üzerinde başka, bambaşka bir yaşam hüküm sürmekteydi. Ağaç ve tenekelerden yapılmış, banyo ve tuvaleti olmayan basit barakalar, bunlarda yaşamlarını sürdüren güler yüzlü insanlar. Ki bu insanlar basit bir bezi kendilerine giyim yapmışlar, ama çocuklarına bu giysiyi de uygun görmemişler.

Çocuklar, dünya güzeli çıplak çocuklar; yüreklerinde gelecekle ilgili hiçbir kaygı duymadan bazen basit bir sopanın, bazen bir topun peşinde çığlıkları ile ortalığı sarmalayarak kumda ya da suda neşe içinde oyunlarına devam ediyorlardı. 
Yetişkinler ise içine 2 kişinin ancak sığabildiği tekneleri ile yaşamlarını sürdürmek için sabahın gün doğumundan önce birkaç balık tutabilmek ve onları bu üç tesise satmak umudu içerisinde okyanusun enginlerine ve yazgılarına kürek sallayıp gözden kayboluyorlardı. Gökyüzünde dimdik asılı güneşin eşliğinde bazen azgın dalgaların bazen kovadan boşanan yağmurun eşliğinde, güneş ufukta kızıl bulutların ardında batıncaya dek, bir iki balık tutabilmek umudu içerisinde, küçücük kayıkta bembeyaz dişleri ile sımsıcak gülümseyen yanık tenli zayıf mı zayıf insanlar.

Dünyanın en güzel dalış bölgelerinden birindeki 5 yıldızlı tesisin müşterileri, gecenin sessizliğinde, denizin üzerindeki tesislerde açık büfe akşam yemeklerini huzur içinde ve seçkin lezzetler eşliğinde yerken o günkü dalışlarını konuşuyorlar hararetle. Deniz atları, elli kiloluk orfozlar, binlerce bireyden oluşan akya ve baraküda sürüleri, dipte tembel tembel yatan beyaz yüzgeçli köpek balıkları, hiç bir kimseyi umursamayan kaplumbağalar, porselen yengeçleri, içinden dışarısının göründüğü şeffaf karidesler, ağzını karideslere temizleten dev mürenler,  büyük bir yüreklilikle içinde yaşadığı anemonları dalıcılara karşı koruyan yiğit anemon balıkları ve daha niceleri bu sohbetlerin konuları oluyor. O gün sualtında çekilen fotoğraflar ise tanıklık ediyor bu sohbetlere.

Gecenin sessizliğinde çocuklar, dünya güzeli çocuklar, cılız sokak lambaları altında basit sopaları ile oynuyorlar neşe içinde. Sabah gün doğmadan tekrar küreklere asılıp okyanusun enginliklerine ve yazgılarına doğru kaybolacak yanık tenli büyükler köyün birkaç televizyonu çevresinde toplanıp başka dünyanın yaşamlarını seyredip hayallere dalıyorlar, gülümsemelerini kaybetmeden içlerinde fırtınalar eserek.

Başka dünyanın insanları turistler, sualtı ve su üstündeki güzelliklerle bezenmiş mutlu turistler, buraya bir kez daha gelmek umudu içerisinde el sallayarak ayrılıyorlar adadan buruk bir hüzünle. Yanık tenli, zayıf mı zayıf, bembeyaz dişleri ile gülümseyen bir başka dünyanın insanları onları el sallayarak uğurluyorlar iskeleden, bir dahaki sefere de balık satabilmek umudu içerisinde.
Ve çocuklar, dünya güzeli çıplak çocuklar; yüreklerinde gelecekle ilgili hiçbir kaygı duymadan basit bir sopanın ya da bir topun peşinde çığlıkları ile ortalığı sarmalayarak kumda ve suda neşe içinde oyunlarına devam ediyorlar.  

Mısır’da firavunlar, Piramitler, Kahire Müzesi ve onlarca efsanevi hikaye ile gördüğümüz binlerce fotoğraf ve seyrettiğimiz birçok film bu bölgeyi gezginler ve tabi fotoğraf severler için her zaman ön plana çıkaran öğelerden olmuştur. Kahire’ye gitme fikri oluştuktan hemen sonra araştırmalara başladık ve ortalama 4-5 günlük bir süre için Kahire’ye nasıl gidebileceğimizi ve nerelerde kalabileceğimizi araştırdık. Önümüzde fazla vakit olmadığı için bireysel olarak uçak bileti almaya kalkıştığımızda çok yüksek fiyatlarla karşılaştık. Bunun dışında Kahire’de 3 ve 5 yıldızlı otellerin hemen hepsi tur şirketleri ile çalıştıkları için kişisel rezervasyonları ya yapmıyorlar ya da duymak istemeyeceğiniz rakamlar istiyorlar. Durum böyle olunca bizde Türkiye’den gayet makul bir fiyata bir tur şirketi ile birlikte Kahire’ye gitmeye karar verdik.

Gidilecek yerleri önceden belirleyin
4 gece 5 gün süresince sadece Kahire’de dolaşıp fotoğraf çekebilecektik. Turla olan bağlantımız sadece uçak ve otel rezervasyonları ile sınırlıydı. 20 milyonun üzerinde bir nüfusa sahip Kahire’de sorunsuz dolaşabilmek ve zamanınızı en verimli şekilde kullanmak için araştırma yapıp, gideceğiniz noktaları önceden belirlemeniz şart. Biz de internette Kahire’de gezilecek noktalarla ilgili biraz bilgi topladıktan sonra, Sevgili dostumuz Turgay Tuna’nın “Ahlan ve Sahlan Kahire” adlı kitabını okuduk ve sonrasında kendisinden Kahire ile ilgili pek çok detay ve bilgi aldık.
“Ahlan ve Sahlan Kahire” kitabını kaleme alan Turgay Tuna, yıllarca Kahire'de yaşamış, genel olarak Mısır'a, özel olarak da bu kente ait binlerce fotoğraf çekmiş, binlerce kilometre yol yapmış, değerli bir profesyonel rehber. Eski Mısır uzmanı olan Turgay Tuna, Firavunlar döneminden bugünün Müslüman Kahire’sine kadar, kentin tarih içinde yolculuğunu çok özel bilgilerle donatarak anlatıyor. Yolunuz bir gün Kahire’ye düşerse bu keyifli kitabı okumadan yola çıkmayın!

Yavaş yavaş…
Mısır’a Türkiye’den ya da Kahire havaalanından vize alabilirsiniz. Havaalanında uçaktan indikten sonra karşınıza çıkan banka vezneleri aynı zamanda 15 dolar karşılığında vize pullarını da satıyor. Bu pulları alıp kendi pasaportunuzdaki vize sayfasına yapıştırdıktan sonra pasaport kontrol kuyruğuna girebilirsiniz. Beni uyarmışlardı, ben de sizi uyarayım! Mısır’da aceleniz olmasın… Çünkü bu insanlar gayet sakin ve çoğu yerde problemlere “hallederiz abi” mantığı ile yaklaşan insanlar. Hatta Türk olduğunuzu öğrendiklerinde ağızlarından ilk çıkan kelimeler “yavaş yavaş” oluyor. Sanırım bizim biraz aceleci olduğumuza vurgu yapıyorlar.
Kahire karışık, sıkışık, sıcak, tozlu, bazen bunaltıcı bazen ferahlatıcı ama görülmeye değer bir şehir. Kahire’de otellerin bulunduğu pek çok farklı bölge var. Benim size tavsiyem şehir merkezine yakın bir otelde kalmanız. Böylelikle birçok yere yürüyerek bile gidebilirsiniz. Trafiğin arapsaçı olduğu bu şehirde, kornaların susmadığı kavşaklarda trafik ışıklarının çaresizliği ile karşı karşıya kalabilirsiniz.
Ulaşım için taksi ve yolunuz üzerindeyse metroyu sorunsuzca kullanabilirsiniz. Şehirde iki tip taksi var. Biri, her yanı vuruk içerisinde siyah renkli ve eski olanlar, bir diğeri beyaz renkli, daha düzgün ve içerisinde taksimetresi olanlar. Taksimetre çoğu zaman süs gibi duruyor. Nereye giderseniz gidin önce pazarlık yapmanız şart. Kahire içinde yakın sayılabilecek mesafeler için 10 pound (LE) ya da 2 dolar (5.5 pound = 1 dolar), daha uzak mesafelerde ise 20-30 pound karşılığında taksiler sizi istediğiniz yere götürecektir. Tabi pazarlıktan sonra… Ülkede satın alacağınız hizmet ya da ürün karşılığı pazarlık etmeniz şart. Alışveriş yaparken size söylenilenin yarısını teklif ederseniz pazarlık uzamadan bitmiş olur. Ancak söylenilenin üçte birini teklif ederseniz pazarlık biraz daha uzar. Sonuçta sizin verdiğiniz ilk rakama yakın bir yerlerde anlaşmanız çoğu zaman mümkün.

Kahire’de görülecek yerler
Kahire’de görülecek yerlerin başında tabi ki Piramitler sayılabilir, sonrasında da Kahire Müzesi… Bu iki yer için uzun bir zaman dilimi ayırmaya çalışın. Öğleden önce Piramitleri, öğleden sonra da Kahire Müzesi’ni gezebilirsiniz. Piramitlere ulaşmak için bir taksi ile bulunduğunuz yere göre 30-40 pound arası bir rakama anlaşabilirsiniz. Kahire’nin güneyinde Giza’da bulunan piramitlerin en büyüğünü Yunanca adıyla Firavun Keops yaptırmıştır. Keops Mısırlılarca Khufu olarak adlandırılır. Keops Piramidi’nin taban kenarları yaklaşık 230 metre ve yüksekliği 146 metredir. Ama dış kaplaması aşındığı için bugün yüksekliği 10 metre daha düşüktür. Kayalık bir zemine oturan piramidin dış bölümü kireç taşı ve granitten yapılmıştır. Tüm yapıda her biri ortalama 2,5 ton ağırlığında toplam 2,5 milyon taş blok kullanılmıştır.
Keops’un ardından Kefren ve Mikerinos tarafından yaptırılan öbür ünlü iki piramit, ilkine göre daha küçüktür. Her üç piramit de yağmalanmış oldukları için içlerindeki eşyaların çoğu kaybolmuştur.

Kahire Müzesi
Piramitlerin büyüleyici ve şaşırtıcı yapılarının hemen sonrasında Tahrir Meydanı’ndaki Kahire Müzesi’ni gezmeniz kafanızdaki pek çok eksik parçayı tamamlayacaktır. Ancak müzenin kapısında sizi bir sürpriz bekliyor. İçeriye fotoğraf makinesi sokulmuyor! (En azından biz gittiğimizde böyleydi.) Bu duruma tepki göstermeme rağmen makinelerin kapalı olarak çantamda durmasına bile izin vermediler ve istemeye istemeye çantaların bırakıldığı bir odaya teslim edip müzeyi gezmeye ancak öyle başlayabildik.  Kahire Müzesi Mısır’ın antik dünyasının kalbi niteliğinde… Size tavsiyem gitmeden önce ya da oradan satın alacağınız küçük bazı kitaplarla biraz bilgi edinin. Müze hem boyutu ve hem de içerisindeki on binlerce inanılmaz eser sayesinde günlerce gezilebilir. Biz fotoğrafta çekmediğimiz için önemli yerlerini görüp, hızlı bir yürüyüşle yaklaşık 3-4 saatte keyifle gezdik. Kahire Müzesi içerisinde o kadar çok detay ve hikaye var ki nereye bakarsanız sizi binlerce yıl geriye götürmeye yetiyor. Ama bir tanesi var ki sadece adını bile duyduğunuzda heyecanlanmanıza sebep olabilir. Firavun mezarlarından soyulmadan günümüze ulaşabilmiş, Tutankamon… Dünya tarihinin en büyük arkeolojik keşiflerinden biri sayılan Tutankamon’un mezarının ortaya çıkarılmasıyla birlikte tüm hazinesi günümüze kadar ulaşan tek firavun. Mısır tarihi içerisinde önemli bir firavun olmayan Tutankamon, genç yaşta hayata gözlerini yummuş. Tutankamon'un mezarını 1922 yılında İngiliz arkeolog Howard Carter bulmuş. Tutankamon’un mezarı Krallar Vadisi'nde yer almaktadır. Mumyası haricinde mezardan çıkarılanlar ise Kahire Müzesi’nde sergilenmektedir. Unutmadan, ayrıca mezara giren ilk kişilerin ateşli bir hastalıktan teker teker ölmesi de firavunun laneti adında bir hurafe başlatmıştır.

…ve daha pek çok mekan
Tabi ki Kahire’de görülecek yerler sadece Piramitler ve Kahire Müzesi ile sınırlı değil. Eski Kahire (Old Cario – Misr el-Qadima) bölgesi birbirinden ilginç yapısı ile birçok kilise ve sinagogu içinde barındırıyor. Bunlardan en önemlileri; St. Barbara, St. Sergius, St. George (Mari Girgis), Ben Ezra ve tabi Kıpti Müzesi (Coptic Museum).
Sonra mutlaka yarım gününüzü Kahire Kalesi (The Citadel – El Qalaa) içerisindeki Mohammed Ali Paşa Cami, Soliman Paşa Cami, El-Nasir Mohammed Cami ve Askeri Müze ile kale dışında bulunan El-Rifai ve Sultan Hassan Cami’yi görmeye ayırın.
Bir başka gün İslam dünyası çok önemli bir yere sahip El-Azhar Camisi, Sayedna el-Husseyn Camisi, El-Muayyad Camisi ve çevresi ilginizi çekecek pek çok unsuru bir arada bulunduruyor. Yine aynı çevredeki Bab Zuwelia kapısını mutlaka görün ve çok küçük bir ücret karşılığında biraz dar ve karanlık olan minarelere çıkıp fotoğraf çekmeye çalışın.
El-Azhar Camisi’nden yolun karşısına geçerseniz ünlü Han El Halili’ye (Khan El-Khalili) ulaşmış olursunuz. Burası bizim Tahtakale, Eminönü tarzında sokakları olan ve aradığınız her türlü şeyi bulabileceğiniz ve bazı sokakları sadece hediyelik eşya satan dükkanların bulunduğu bir bölge. Esnaf biraz değil, bir hayli yapışkan ve kurtulmak bir hayli zor.

Kahire Notları:
* Kahire müzesi giriş: 60 LE, Mumyalar odası: 100 LE
* Piramitler bölgesi giriş: 60 LE
* Şehir içerisinde taksi ücreti yaklaşık: 10 LE
* Uzak mesafeler için yaklaşık taksi ücreti: 30-50 LE
* 1 saatlik Feluka (yelkenli tekne) gezintisi: 50 LE
* Taksiyle binmeden önce pazarlık edin
* Tanımadığınız kişilerle diyaloga girmeyin, size mutlaka bir şeyler satmaya çalışacak ya da bahşiş isteyecektir.
* Cebinizde mutlaka bahşiş için bir miktar para bulundurun.
* Nil kenarındaki teknelerde güzel restorantlar bulabilirsiniz. Fish Market’e gitmenizi tavsiye ederim.
* Piramitlerde deve üzerinde fotoğraf çektirmeye niyetlenmeyin. Size pahalıya patlayabilir.
* Kahire’de dolaşırken telaşlı ve aceleci olmayın. Çünkü bu hiçbir işe yaramaz.
* Sinirli olmayın ve kimseyle tartışmayın.
* Fotoğraf karenizin içerisine giren çoğu kişinin sizden bahşiş isteyeceğini unutmayın.
* Kalabalık yerlerde çantanıza ve cüzdanınıza dikkat edin.
* Temizlik şartları bizdekinden çok farklı olduğundan kişisel hijyen malzemelerinizi mutlaka yanınızda taşıyın.
* Emin olmadığınız hiçbir yerde yemek yemeyin. Açık su içmeyin.
* Pazarlık yaparken üçte birini veya yarısını teklif edin.
* Karşıdan karşıya geçerken dikkatli olun. Trafik ışıkları çoğu yerde işe yaramıyor.
* Tahrir Meydanı yakınlarındaki El Felfela restoranına mutlaka gidin.
* Han El Halili’de 200 yıllık geçmişe sahip Fishawy Kahvesi’nde naneli çay için.

* Bu yazı 2010 yılında yazılmıştır.

Amerika’nın güneyinde Florida’nın merkezinde yer alan Orlando şehri dünyanın eğlence parkları (theme park) başkenti olarak görülür. Bu unvanı, sayısı onlarca muhteşem eğlence parkları ve hemen her mevsim elverişli iklim koşulları ile hak etmiştir.
Orlando’da her yaşta ziyaretçi için pek çok farklı eğlence parkı bulunuyor. Bu eğlence parkları ve diğer detaylara geçmeden önce Orlando’ya nasıl gidilir ve nerede kalınır gibi bazı sorulara cevap verelim.

Orlando’ya Nasıl Gidilir?
Orlando’ya İstanbul’dan gitmek için birkaç farklı alternatifiniz var. Bunlardan biri THY ile direkt New York’a gitmek ve oradan Delta ya da American Airlines gibi bir havayolu şirketi ile Orlando’ya uçmak. İstanbul-New York arası yaklaşık 10 saat sürüyor. New York-Orlando ise 3 saat civarında. Bir başka yol, THY ile İstanbul’dan Miami’ye gidip oradan yine uçakla Orlando’ya geçmek ya da bir araba kiralayıp Miami’den keyifli bir yolculukla Orlando’ya ulaşmak.
Kısaca birden fazla alternatifiniz var. Ancak zamanınız sınırlıysa en kısası, direkt New York’a ve oradan da Orlando’ya uçmak. Bu bile toplamda yaklaşık 13 saat uçmanızı gerektiriyor. Eğer uzun uçuşlardan sıkılıyorsanız, her koltuğun arkasında bulunan THY’nin uçak içi eğlence sisteminin faydasını bir kez daha takdir edeceksiniz demektir.
New York-JFK Havaalanı oldukça büyük ve birçok terminale bölünmüş durumda. İndiğiniz terminal ile gideceğiniz terminal farklı olabilir. Bu konuda hiç endişe etmeyin. Havaalanı içerisinde çalışan bir tramvay sistemi ile terminaller arasında ücretsiz, sürekli ve gayet hızlı bir iletişim sağlanıyor. Ancak yine de size tavsiyem, New York ile Orlando arasında aktarma yaptığınızdaki bekleme süreniz en azından 2-3 saat olsun. Uzun pasaport kuyruklarında stres olmayın sonra…
 
Nerede Kalınır?
Uzun bir uçuşun sonunda nerede kalacağınız konusuna değinelim. Orlando’da her bütçeye uygun yüzlerce seçenek var. Öncelikle hangi eğlence parkının yakınında kalmak istediğinizi iyi belirleyin ve kalacağınız oteli ona göre seçin. Çünkü şehir merkezi kavramı burada biraz ilginç… Belki de şehir merkezine hiç uğramadan geri dönebilirsiniz. Çünkü tüm eğlence parkları ve turistik bölgeler şehir merkezi dışında bulunuyor. Zaten aramızda kalsın şehir merkezinde görülecek pek bir şey de yok.
Orlando’daki en büyük eğlence merkezleri Walt Disney ve Universel Studios. Kalacağınız otel bu iki merkezden birine yakın olursa sıkıntı çekmezsiniz. Eğer vaktinizi daha çok Walt Disney eğlence parkında geçirmeye karar verirseniz Kissimme bölgesinde bir otel ayarlamaya çalışın. Yok, daha çok Universal Studios tarafında vakit geçiririm derseniz de International Drive’ın park yakınında bir otel bulun. Ortalama geceliği 50-100 dolar arasında kalınabilecek farklı standartlarda odalar bulabilirsiniz. Bazı otellerde kahvaltı fiyata dahil değil, dahil olanlarda da alıştığınız çeşit ve lezzeti bulamayabilirsiniz, benden söylemesi.
Otel rezervasyonları için daha öncede kullandığım iyi bir site var: www.expedia.com. Tüm otel, uçak ve araba kiralama gibi rezervasyonlarınızı rahatlıkla yapabilirsiniz.
Araba kiralama işinden de kısaca bahsedeyim. Eğer Orlando ve civarında dolaşırım, sağa sola giderim diyorsanız ve 3-4 kişi seyahat ediyorsanız araba kiralamak mantıklı olabilir. Kiralama fiyatları gerçekten çok uygun. Ancak eğlence parklarından dışarıda dolaşmaya pek vaktiniz ve haliniz kalmayabilir. Taksi ücretleri biraz pahalı olsa da işinizi görecektir. Tabi şehir içi otobüs seferleri de mevcut.

Mevsim
Orlando, Haziran, Temmuz ve Ağustos ayları dışında neredeyse her mevsim görülebilecek bir yer. Bu aylarda da sadece yüksek hava sıcaklıkları ve aşırı nem sizi biraz daha yorabilir. Unutmadan Orlando’ya hangi mevsim giderseniz gidin yanınızda mutlaka bir yağmurluk olsun. Bazen yağan aşırı yağmurlar sizi şaşırtabilir.
Sıcak iklimi sebebiyle hemen her mevsim milyonlarca turist çeken bu şehir, ailecek gidilebilecek dünyanın en önemli eğlence merkezlerinden biri. Onlarca eğlence parkını gezebilmek için haftalarca burada kalan pek çok kişi gördüm. 

 
Universal Stüdyoları
Orlando denildiğinde ilk akla gelen yerlerin başında Universal Stüdyoları geliyor. Universal Studios diye adlandırdığımız yer esasında üç bölümden oluşuyor: Universal Studios Florida, Islands of Adventure ve City Walk.
City Walk denilen bölge, ücretsiz olarak girilen ve diğer iki parka geçilen, yemek yiyebileceğiniz ve alış-veriş yapabileceğiniz bir yer. Burada ünlü mekanlar, Hard Rock Cafe ya da NBA Cafe’de oturup bir şeyler atıştırabilir, bir başka mekanda harika margaritaların tadına bakabilirsiniz. Akşamları ise gece kulüpleri ile bir başka havaya bürünen City Walk gün içerisinde sizin için uygun bir dinlenme ortamı olacak.
Diğer iki parka geçmeden biraz park giriş ücretlerinden bahsedelim. Bu iki parkı şöyle bir gezelim derseniz en az iki güne ihtiyacınız var demektir. İki günlük ve her iki parkta da (Universal Studios, Islands of Adventure) geçerli bilet fiyatı kişi başı yaklaşık 150 dolar. Eğer bilet alma işini internetten hallederseniz 10 dolar tasarruf edebilirsiniz. Tabi daha fazla vaktiniz varsa bu iki park için 3 gün sanırım en ideal süre olur. Resmi web sitesinden hem biletlerinizi alabilir, hem de daha detaylı bilgi edinebilirsiniz: www.universalorlando.com

Universal Studios, çok yakından bildiğimiz pek çok kahramanın ve gözde filmlerin mekanlarının yer aldığı bir park. Parka girer girmez sizi etkisi altına alan bu yerde neyin film, neyin gerçek olduğunu karıştırabilirsiniz. Buradaki en gözde mekanlar, Terminator2 3D,  E.T. Adventure, Men in Black Alien Attack, The Simpsons Ride, Shrek 4D, Disaster, Twister, Jaws, Mummy.
Bu mekanların hepsi inanılmaz büyüklükte ve gerçeklikte tasarlanmış. Twister gibi bazı mekanlarda ünlü bir filmin en önemli anlarına canlı canlı tanık oluyorsunuz. Disaster filminin o ünlü deprem sahnesini ise bindiğiniz metro içerisinde bizzat yaşıyorsunuz. Yanınızda tanker patlıyor, duvarlar yarılıyor, istasyonu su basıyor…
En bilindik filmlerden Jaws’ta ise, bindiğiniz tekneye saldıran Jaws’ı bir hayli müdahaleden sonra etkisiz hale getirdiklerinde derin bir soluk alıyorsunuz. İnanın bazı atraksiyonlarda yaşadıklarınız filmleri televizyondan izlemeye pek benzemiyor.
Tüm bu atraksiyonların hepsini anlatacak yerimiz yok ne yazık ki. Ancak benim favorim kesinlikle The Simpsons Ride oldu.
Görüp görebileceğiniz en hızlı ve en büyük roller coaster’ların toplandığı yer sanırım Islands of Adventure olur. Sağınızda solunuzda her yerde boyutları ve cinsleri değişen onlarca roller coaster sizi bekliyor. Eğer yükseklik korkunuz falan varsa bu parkta girebileceğiniz çok az bölüm var. Ama inanın yürüyerek bile dolaştığınızda insanların çığlıkları sizi korkutmaya yetiyor. Açıkçası belli bir büyüklükten sonraki roller coaster’lar bana göre değil. Ama kuyruklarda bekleyen yüzlerce kişi sanırım benim gibi düşünmüyordu. Burada en kalabalık ve en büyük olanı The Incredible Hulk Coaster’dı. İnenlerin yüz ifadelerini görmenizi isterdim. 

Bir başka çılgın atraksiyon ise, Doctor Doom’s Fearfall idi. Burada oturduğunuz koltukla beraber ray üzerinde hiç beklemediğiniz bir anda yukarı doğru fırlatılıyorsunuz ve sonra serbest düşme, sonra tekrar yukarı…
Bu parkta benim en sevdiğim bölüm ise The Amazing Adventure of Spider-Man oldu. Bu simülasyonda ise 3D gözlüklerimizi takıp minik bir trene biniyoruz. Sokaklar arasındaki hızlı maceraya Spider Man ve düşmanları eşlik ediyor. Arada patlayan şeylerin alevleri suratınızı ısıtıyor, su damlaları üzerinize geliyor.
Islands of Adventure da, Jurassic Park ve Harry Potter gibi daha pek çok ilgi çekici bölüm bulunuyor.
 
Disneyland
Orlando’ya sadece Walt Disney parkları için gelenler de var. Bu parklar ailelerin çocuklarıyla birlikte eğlenceli vakit geçirebilecekleri bir bölge. Disneyland’ı oluşturan ana parklara girmek öyle kolay değil. Küçük bir şehir havasındaki bu özel bölgeye ilk girdiğiniz andan itibaren her şey değişiyor. Artık büyülü bir yerdesiniz. Tabi özellikle çocukların o tatlı şaşkınlığı görülmeye değer. Büyük otoparkların arasından geçerken eğer aracınızla buraya geldiyseniz bıraktığınız yeri iyi ezberleyin. Çünkü daha sonra binlerce araç arasında kaybettiğiniz arabanızı bulmak pek keyifli olmayabilir.
Disneyland diye adlandırdığımız mekan esasında, Magic Kingdom, Epcot, Disney’s Hollywood Studios, Animal Kingdom ve Downtown Disney Area gibi pek çok farklı bölümden oluşuyor.
Dediğimiz gibi bu parkların hepsini değil, sadece birini bile bir günde gezmek sizi biraz zorlayabilir. En iyisi yine en azından 2-3 gününüzü buraya ayırmak olacaktır.
Bu parkların en meşhuru hiç kuşkusuz Magic Kingdom. Burası nasıl anlatılır tam olarak bilemiyorum, ama çocuklar kadar büyüklerinde ağzı açık kalıyor desem sanırım yeterli olur. Magic Kingdom içerisinde de birbirinden ilginç pek çok ayrı bölüm bulunuyor. Dolaşırken kendinizi hayal dünyasında hissetmemeniz mümkün değil.
Walt Disney parklarının en ilgi çekenlerinden bir diğeri ise Epcot. Burada biraz teknoloji, biraz hayal dünyası ve çokça eğlence sizi bekliyor. 

Disney’s Hollywood Studios ise size yine renkli ve hareketli bir dünya sunuyor. Indiana Jones, Narnia gibi pek çok tanıdık bölüm göreceğiniz burada canlı show’lar, gösteriler ve yine roller coaster’lar sizi bekliyor.
Animal Kingdom bölümünde ise kendinizi Afrika’da gibi hissedebilirsiniz. Gerçek safarileri aratmayan geziler, canlı gösteriler ve yüzlerce çeşit hayvanı yakından görmek hem sizi hem de çocuğunuzu mutlu edecektir.
Resmi internet sitesi http://disneyworld.disney.go.com/ adresinde daha detaylı bilgilere ulaşabilirsiniz.
Orlando’da bu yazdığım yerler dışında da tabi ki onlarca farklı eğlence yeri var. Ben sadece sayfalarımıza sığdırabildiğim kadarını yazabildim. Ama şunu söyleyebilirim ki konu, ailece unutulmayacak bir eğlence ise Orlando tam size göre olabilir.

Coğrafi olarak Avrupa'ya yakınlığı ile kültürel açıdan diğer Kuzey Afrika ülkelerinden farklılık gösteren Fas, kuzeyinde Akdeniz, batısında Atlantik Okyanusu ile çevrili ilginç bir ülke. Akdeniz ve okyanus sahilleri, verimli ovaları, yıl boyunca üzerinden kar eksilmeyen Atlas Dağları ve yanı başındaki çölü ile Fas, Afrika'nın en şanslı ülkesidir diyebilirim.

Hassan II Cami
Fas, bir fotoğrafçı içinde farklı ve çarpıcı pek çok konuya sahip. Ünlü sinema filminden aklımıza gelen ve Atlas Okyanusu'nun hemen kıyısında bulunan Kazablanka’nın bence fotoğrafik açıdan en önemli özelliği, dünyanın en büyük ikinci camisini barındırıyor olması. Hassan II Camisi’nde aynı anda 100 bin kişinin namaz kılabildiği anlatılıyor. Ama şu anda sadece turistik ziyarete açık ve giriş ücretli. Tabi on binlerce kişi namaz kılarken çok daha mistik bir atmosferle fotoğraflanabileceği kesin. Kazablanka'nın her yerinden görülebilen bu cami deniz üzerine dolgu yapılarak inşa edilmiş ve yapımı için 1 milyar dolar harcandığı söyleniyor.

Kukuletalı Kıyafetler
Kazablanka sokaklarının pek fotoğraf verdiğini söyleyemem, ancak Hassan II Camisi’nden başka büyük pazar meydanı, Habous mahallesi, 5. Muhammed meydanı gibi yerlerde görülebilir. Ancak esas fotoğraf malzemeleri Kazablanka’nın dışında gezdiğimiz iyi korunmuş ortaçağ şehirleri olan Fes, Marakeş, Rabat ve Meknes'te gizli. Baharatçılar, sokak satıcıları, dericiler, Medina denilen inanılmaz dar ve labirent gibi sokaklara sahip eski ortaçağ şehirleri… Hepsinin ötesinde, başka hiçbir yerde göremeyeceğiniz yerel halkın inanılmaz giysileri… Bu giysilere Cilbab ya da cillabe deniliyor. Hemen şunu söyleyeyim, Fas insan fotoğrafları çekerken en çok zorlandığım ülkelerden biri oldu. Fotoğraf çekilmesine anlayamadığım kadar tepkiyle yaklaşanların yanında, sadece para kazanmak için poz veren pek çok kişiyle karşılaştım. Geleneksel elbiseleri hem erkekler hem de kadınlar arasında çok yaygın. Özellikle erkeklerin kukuletalarını takıp, etrafta mor, sarı, yeşil, kahverengi renkli bu kıyafetlerle dolaşması gerçekten hoş bir görüntü veriyor. Hatta başlangıçta bu kukuletalı garip kıyafetlere alışmanız bile biraz zaman alıyor.

Fes’de Deri Atölyeleri
Fas'ın kültürel başkenti olarak tanınan Fes, eski ve yeni olarak ikiye ayrılmış. Eski Fes, duvarlar ile çevrili ve dar sokaklı çarşıları, camileri, medreseleri, tabaklama atölyeleri ile ünlü bir yer. Medina denilen bu eski şehirde, dar sokak aralarında fotoğraf çekerken zorlanabilirsiniz. Fes’e gitmişken mutlaka deri atölyelerini ziyaret etmenizi öneririm. Gerçi pek hoş kokmuyorlar ama biraz sıkıntıya değecek kadar çok fotoğraf malzemesi çıkıyor. Eski tekniklerin hala ilk günkü gibi uygulandığı tabakhaneleri yukarıdan görecek pek çok nokta bulabilirsiniz. Aşağıya inmenizi pek tavsiye etmem. Bou İnania Medresesi, Molla İdris Müzesi, Karouin Camisi, Neccarin çeşmesi, Kraliyet Sarayı Fes’deki bazı önemli yerler…

Cema el Fna Meydanı
Zamanın akışını izleyebileceğiniz ve sizi gerçekten şaşırtacak olan yer ise Marakeş olacaktır. Almoravide Hanedanlığı’nın başkenti olarak kurulan ve 11. yüzyıldan bu yana her zaman önemini korumuş olan bu kızıl ortaçağ şehri Marakeş, tarihi yapıları ve bahçeleri ile görülmeye değer bir şehir. Menara bahçesi, Bahia Sarayı, Dar Si Said ve Koutobia Müzesi, Kapalıçarşı ve tabi ki Cema el Fna Meydanı. Cema el Fna Meydanı’nda dolaşıp, sıkılmadan saatlerce hatta günlerce fotoğraf çekebilirsiniz. Esasında sadece bir fotoğraftan ya da birkaç satır yazıdan çok daha fazlasını hak eden bu meydan için “yaşayan bir mekan” adlandırması yapılabilir. Fas’ın kalbi Marakeş ise, Marakeş’in kalbi de Cema el Fna Meydanı’dır. Sabah ve öğlen saatlerinde gayet sessiz olan bu meydan akşamüstü saatlerinden itibaren dolmaya başlar. Daha önceden belirlenmiş yerler kısa bir sürede dev açık hava lokantalarına dönüşür. Yılan oynatıcıları, tiyatrocular, hikaye anlatanlar, fal bakanlar, geleneksel dansçılar, büyü malzemesi satanlar, baharatçılar, satıcılar ve ne olduğu anlaşılmayan kişilerin arasında bir gürültü, bir kıyamet gece yarılarına kadar sürer gider. Tabi bu arada zamanın nasıl geçtiğini anlamanız pek mümkün olmayabilir. Bu karmakarışık ortamda fotoğraf çekmek de pek kolay sayılmaz. Eğer fotoğraf makinenizi elinize alıp sağı solu rahatça çekebileceğinizi sanıyorsanız yanılıyorsunuz. Bu meydanda her şey parayla! Nereyi ve kimi fotoğraflarsanız fotoğraflayın birileri sizden anında bahşiş istemek için yanınıza gelebilir. Yanınıza gelmekle kalmayıp siz bahşiş verene kadar da sizi rahat bırakmayabilir. Yanınızda bol bozuk para bulundurmayı unutmayın. Size bir ipucu; bu meydanı yukarıdan gören ve nefis nane çayı içebileceğiniz pek çok teras mevcut. En iyi fotoğraf veren yerler de sanırım buraları.

Nepal gezimiz; Kathmandu, Patan, Bhaktapur, Nagarkot ve Dhulikel’i kapsıyor. Bu gezimizi Sony NEX-C3 adlı yeni bir aynasız fotoğraf makinesini test etmek için gerçekleştirdik. Testin ayrıntıları "İncelemeler" başlığı altında…

Ulaşım: Nepal’e pek çok havayolu şirketi ile ulaşabilirsiniz. Türkiye’den direkt uçuş olmadığı için mutlaka aktarma yapmak zorundasınız. Bu yüzden uçuş tercihinizi yaparken transfer için beklediğiniz süreyi göz önüne almayı unutmayın. Bazı uçuşlarda bir gün bekleme yapmak zorunda kalabilirsiniz. Size tavsiyem programınızı yaptıktan sonra uçak biletlerinizi bir an önce alın.

Tur ile Nepal: Yazdıklarımı okuyunca sorabilirsiniz, herkes böyle mi Nepal’e gidiyor diye… Tabi ki hayır. Eğer isterseniz Nepal’e pek çok tur şirketinin düzenlediği gezi programları ile de gidebilirsiniz. Ancak çoğu, sadece Nepal’e tur düzenlemedikleri için Hindistan-Nepal yapıp Nepal’de az bir zaman geçirebilirsiniz. Size tavsiyem Nepal konusunda uzmanlaşan Fototrek ile fotoğraf amaçlı yapılan gezilere katılmanızdır. Biz bu Nepal gezimizde Fototrek ekibi ile Kathmandu’da karşılaştık ve hatta aynı otelde kaldık.

Vize: Nepal seyahat etmesi en kolay ülkelerden biri. Kathmandu’da uçaktan indikten sonra doldurulan iki basit vize kağıdı ile 25 dolara kolayca vizenizi alabiliyorsunuz. Vize için bir vesikalık fotoğraf isteniyor. Ama siz yine de yanınızda iki fotoğraf bulundurun. Vize işlemleri eğer çok sıra yoksa 10-15 dakika sürüyor.

Yemekler: Nepal gibi ülkelere ilk kez gidiyorsanız çevrenizden duyduğunuz bazı olumsuzluklar sizi rahatsız edebilir. Özellikle bu tür ülkelerde “aç kaldık” gibi şeyler duyabilirsiniz. Ama şunu söylemeliyim ki Nepal’de aç kaldık diyen, ya çok seçicidir ya doğru söylemiyordur. Nepal mutfağına özgü az sayıdaki yemekleri her yerde bulamayabilirsiniz. Ama bulursanız mutlaka tadına bakın. Genellikle pek çok turistik lokantada Çin, Tayland, Hindistan ve hatta Meksika lezzetlerini bulabilirsiniz. Özellikle Kathmandu’da Thamel civarında pek çok kaliteli yer mevcut. Fiyatlar bize göre gayet ucuz. Yemeklerin masanıza gelme süreleri ise hızlı sayılabilir. Yemek ücretlerine %10 servis + %13 vergi gibi ekler geliyor. Yani hesap yaparken toplam hesabınıza %23 daha eklemeyi unutmayın. Tatlılar konusunda ise pek başarılı olduklarını düşünmüyorum. Değişik biralar tatmayı seviyorsanız Everest’i mutlaka deneyin, pişman olmazsınız.

Ulaşım-Trafik: Nepal’de karayolu ile bir yerden bir yere gitmek tam bir işkence olabilir. Normalde 1 saatte gidilebilecek bir yolu 3 saatte almanız normal sayılır. O yüzden mesafeleri ve yolculuk sürelerini çok iyi hesaplayın. Şehirlerde dar sokaklar, yoldan yürüyen insanlar, kornalara karşı tepkisiz hayvanlar, tuk-tuklar, bisikletler, motosikletler bir an önce alışmanız gerekenler… Kısa mesafeler için bisikletli tuk-tukları veya minik taksileri kullanabilirsiniz. Önceden pazarlık etmeyi unutmayın. Bu arada trafik soldan aktığı için karşıdan karşıya geçerken biraz daha dikkatli olun.

Mevsim: Nepal’de Haziran başı ile Ağustos sonu arası yoğun bir muson mevsimidir. Bu aylarda fotoğraf çekmek için Nepal’e gitmenizi pek tavsiye etmem. Hava hem sıcak, hem nemli, hem de inanılmaz yağışlıdır. En iyisi Eylül ortasından Ocak’a kadar olan zaman dilimidir. Bu aylarda hava sıcaklığı dolaşmanız için de en ideal seviyededir.

Oteller: Nepal’de çok çeşitli bütçelere göre konaklama imkanı var. Eğer bir tur ile gidiyorsanız bunu fazla dert etmenize gerek yok. Zaten tur şirketleri daha önce denenmiş ve tavsiye edilmiş otellerde kalıyor. Ancak kişisel bir program yapıyorsanız kalacağınız otelleri internetten biraz araştırın. 3 ve 4 yıldızlı oteller en uygun olanları. Kathmandu’daki otellerin çoğu dışarıdan pekiyi görünmeyebilir. Bu arada her gün yaşanan elektrik kesintilerine karşı da hazırlıklı olun. Bazı küçük işletmelerin jeneratörleri olmayabiliyor. Küçük bir tavsiye daha yanınızda el sabunu ve şampuan götürün.

Alış-veriş: Kathmandu’da dağcılık ekipmanları, trekking ve outdoor malzemeleri satan onlarca dükkan görebilirsiniz. Ancak unutmayın, özellikle outdoor malzeme satan dükkanlardaki çoğu ürün sahte! Zaten bunu ürünleri, kalitesinden ve fiyatlarından da anlayabilirsiniz. Yerel olarak size tavsiye edebileceğim ürünler; masklar, yak tüyünden şallar, atkılar, örme şapkalar, eldivenler, takılar ve tütsüler… Yine hatırlatmakta fayda var, ne alırsanız alın mutlaka pazarlık yapın. Çekinmeden size söylenenin en az yarısını önerin, orta bir noktada buluşursunuz.

Dini yerler – girişler: Nepal’de dini ve turistik yerlere girişlerin hemen hepsi ücretlidir. Girişler çoğunlukla 150-500 Rp arasında değişiyor. Sadece Bhaktapur tarihi şehri girişi biraz pahalı, 1100Rp idi. (1 dolar=72 Rp) Nepal’de genel olarak fotoğraf çekilmesine itiraz eden çok az kişi ile karşılaştım. Güler yüzlü, sakin ve nazik olursanız fotoğraf çekimi konusunda sıkıntı yaşamazsınız. Bu arada yanınızda epeyce bozuk para bulundurmakta fayda var. Dini yerlerin çoğunda ve özellikle Saduları çekebilmek için bolca bahşiş vermeniz gerekebilir.

Kathmandu ve Çevresinde Görmeniz Gerekenler

Swayambhunath: Kathmandu vadisinin en önemli Budist tapınağıdır. Tapınağın tepesine çıkmak için 365 basmak çıkmanız gerekiyor. Eğer şanslıysanız havanın açık olduğu günlerde buradan vadiyi çok iyi bir şekilde fotoğraflayabilirsiniz. Burada gezerken maymunlara da dikkat etmeniz gerekiyor. Yarım küre olan ana yapının kenarındaki dua tekerlekleri saat yönünde çevrilerek ibadetler gerçekleştiriliyor. Yarım kürenin hemen üstünde yaldızlarla kaplanmış bir bölüm ve küçülerek yükselen çemberlerden oluşan sivri bir kule inşa edilmiştir. Bu kulenin dört tarafına resmedilmiş Buda’nın her şeyi ve her yeri gören gözlerinin Kathmandu vadisinde yaşayan Budistleri her türlü kötülükten ve kötülük yapmaktan koruyup kolladığına inanılır.

Pashupatinath: Nepal’in en önemli Hindu tapınaklarından birisidir. Hindistan’ın Ganj Nehri gibi kutsal olduğuna inanılan Bagmati Nehri’nin kıyısında yer alır. Tapınağın içine sadece Hindular girebilmektedir. Ancak nehir kenarında yer alan ölülerin yakıldığı yerleri gezebilirsiniz. Varanasi’den farklı olarak burada ölü yakma törenlerinde fotoğraf çekebilirsiniz.

Boudhanath: Bu stupa Katmandu’nun yaklaşık 5km kuzey doğusunda yer almaktadır. Yükseklik ve genişlik açısından Nepal’in en büyük stupasıdır. Dünyanın dört bir yanından Budistler (Bhutan, Tibet, Hindistan ve daha birçok ülkeden) bu stupayı ziyaret için gelirler. Stupanın en alt katında 150 civarında dua tekerleği bulunur ve burayı ziyaret edenler saat yönünde bu tekerlekleri çevirerek dolaşır. Buranın yakınında pek çok Budist manastırı bulunur ve gün içerisinde yaptıkları ayinleri izlenebilir.

Thamel: Kathmandu’nun en merkezi ve turistik yeri sayılabilir. Pek çok otel, restaurant, bar, seyahat malzemeleri ve hediyelik eşya satan dükkan burada bulunuyor.

Patan: “Lalitpur” olarak da bilinir, kelime anlamı güzellikler şehridir. Patan Budistler için Asya’daki en önemli şehirlerden biridir ve şehrin dört köşesi de stupalarla çevrilmiştir. 7’nci yüzyıldan beri Hindistan, Tibet ve Çin’den hacılar, bilginler ve keşişler şehri ziyaret ederler. Patan; Hindu tapınaklar, Budist anıtlar, bronz figürler, koruyucu tanrılar, harika metal ve tahta oymalarla bezenmiş yapılarla doludur.

Bhaktapur: Kathmandu’nun yaklaşık 14km doğusunda ve denizden 1400 metre yükseklikte olan Bhaktapur bir açık hava müzesi gibidir. Bhaktapur şehrinin kültürü de tapınakları kadar gösterişli ve eşsizdir. Değişik aylarda pek çok etkileyici festival düzenlenir. Bhaktapur’da el yapımı kağıt imalathaneleri, çömlekçilik ve değişik el sanatları görülebilir. Pottery Meydanı çömlekçilerin görülmesi ve fotoğraflanması için kaçırılmaması gereken bir noktadır.

Changu Narayan Tapınağı: Birçok yıkımlara ve yangınlara tanıklık eden tapınağın geçmişi 4. yy’a kadar dayanmakta. Unesco dünya kültür mirası kapsamında koruma altında olan bir tapınak burası. Tapınak Visnu için inşa edilmiş bir yapı. İnce işçilikleriyle, çeşitli dini figürlerle oldukça büyüleyici bir havaya sahip bir tapınak burası.

Nagarkot: Şehrin gürültüsünden uzakta yaklaşık 2200 metre yükseklikte olan Nagarkot, doğayla baş başa kalabileceğiniz bir yer. Kathmandu’nun 30 km kuzeyinde yer alan Nagarkot, Himalayalar üzerindeki gündoğumu ve günbatımı manzarası ile ünlü olan eski bir yerleşim.

Dhulikel: Küçük bir yerleşim olan Dhulikel’in pek çok noktasından vadilerin ve Himalayaların eşsiz manzarası görülebilmektedir. Havanın uygun olduğu durumlarda gün batımı için bulunmaz bir yerdir.