Bundan sadece 2-3 yıl öncesine kadar aynasız fotoğraf makineleri pazarının gelişeceğini ve hatta DSLR makineleri geçebileceğini yazdığımızda bize pek kimse inanmamıştı. Ancak bugün fotoğrafla ilgilenen hemen herkesin aklında bir aynasız fotoğraf makinesi var. Gelişen modeller, iyileştirilen ISO değerleri, artan objektif çeşitliliği gibi daha pek çok neden aynasız fotoğraf makinelerine olan güveni destekliyor. Bir DSLR makineye göre küçük boyutları, hafifliği, kolay ve akıllı kullanım özellikleri de aynasız fotoğraf makinelerine olan talebi artıran nedenler.

Full Frame Aynasız!

Aynasız fotoğraf makinelerinde profesyonel fotoğrafçıların aklına takılan bir konu da full frame sensör olmuştu. APS-C sensör boyutu aynasız fotoğraf makinelerinin yapısı ve iddia edilen küçük boyutlar ve hafiflik gibi kullanım kolaylığı için en uygunu olsa da pek çok kişi bu sensör boyutunu yeterli görmedi. Kendisi de yıllardır aynasız fotoğraf makineleri kullanan Prof. Sabit Kalfagil “Full Frame Aynasız” adlı yazısında http://fotografbilgimerkezi.com/full-frame-aynasiz/.html bu konu hakkındaki görüşlerini dile getirmişti. Bu yazısından yaklaşık 1 yıl sonra beklenen bir gelişme olarak Sony ilk full frame aynasız fotoğraf makinesini duyurdu. 2013 ve 2014 yılları içerisinde de küçük farklarla toplamda 4 full frame aynasız modeli satışa sundu.

Yeni modeller, yeni sınıflar…

Geçen bir iki yıl içerisinde özellikle Samsung, Olympus ve Fujifilm aynasız fotoğraf makineleri alanında oldukça gelişme sağladı. Olympus ve Fujifilm profesyonel fotoğrafçılar tarafından sıklıkla tercih edilen modeller yaparken, Samsung geçtiğimiz haftalarda duyurduğu NX1 modeli ile dikkatleri üzerine çekti. NX1, Samsung’un profesyonel aynasız serisinin ilk modeli oldu. Yüksek hız, keskinlik, 4K video kaydı ve yeni gövde yapısı gibi özellikleri ile profesyonellerin beğenisini toplayan bu makineden sonra aldığımız duyumlara göre şimdi sıra full frame bir gövdeye geldi. Pek çok fotoğraf sever için Samsung’un full frame bir aynasız fotoğraf makinesi yapma fikri şaşırtıcı gelse de çok kısa bir süre sonra bu yeni ürünü duyacağız gibi görünüyor. Bazı forum sitelerinde yeni modelin adının NXF1 olacağı tahmin edilse de şu anda elimizde teknik özelliklerine dair net bir bilgi yok.

Sony’den sonra Samsung’un çıkaracağı full frame aynasız fotoğraf makinesi ile pazara biraz daha heyecan katması diğer üreticileri harekete geçirecek mi hep beraber göreceğiz.

2012 yılı, orta seviye DSLR makinelerde full-frame modellerin öne çıktığı bir dönem oldu. Daha önceleri ileri seviye modellerde rastladığımız 24×36 mm boyutlu sensörler uygun fiyatlı gövdelerde karşımıza geliyor. Üç büyük üreticinin Alfa 99, D600 ve 6D modelleri 2012’ye damgasını vuran ürünler olarak göze çarpıyor. Fotoğrafla ciddi olarak ilgilenen kullanıcıların bu makinelerden beklentileri şöyle özetlenebilir: Full-frame sensör, berrak görüş sağlayan çok iyi bir bakaç, yüksek hızlı çekim, gelişmiş otofokus, yüksek kalitede video yakalama, dayanıklı gövde yapısı ve yüksek ISO performansı. Bugün için DSLR teknolojisi bu beklentileri orta fiyat aralığında kullanıcıya sunma noktasına ulaşmış durumda.

Birçok yeniliğin sergilendiği yıl boyunca fotoğrafçıları en çok heyecanlandıran gelişme, full-frame DSLR makinelerin erişilebilir fiyatlarla satışa sunulmasıydı. Bu açıdan bakıldığında yılın anahtar sözcüğü “uygun fiyatlı full-frame DSLR” olarak özetlenebilir.

Yıl içinde üç büyük üretici birbirlerini yanıtlar gibi, peşpeşe uygun fiyatlı full-frame ürünlerini piyasaya çıkardı. Canon’un EOS 6D’si 2100 USD (*) fiyatla piyasada yerini aldı. 5D Mark III’ün gövde fiyatı 3500 USD (*) civarında, bunun üçte ikisi fiyatla bir full-frame sahibi olmak isteyenler için 6D cazip bir seçenek. Nikon’un D600’ü yine 2100 USD (*) gövde fiyatıyla satışa sunuldu. En yeni DX formatlı APS-C boyutlu Nikon’lardan daha hesaplı olan D600 için aynı şeyleri söylemek mümkün. Sony, yeni A99 modeli ile uygun fiyatlı full-frame DSLR kervanına katıldı. Biraz daha pahalı olan A99 (2800 USD *) yarı geçirgen ayna teknolojisini kullanıyor ve hareketli LCD ekrana sahip.

Her üç modeli de mevcut full-frame DSLR’lerden farklı kılan temel özellik hesaplı oluşlarının yanısıra hafif olmaları. 800 gram civarında olan bu makineler DSLR’ler için en çok arzulanan konuların başında gelen taşınabilirlik açısından önemli. Kompakt, hafif ve sağlam bir gövde yolculuk için büyük bir artıdır. Gezi ve manzara fotoğrafçılığı için ideal gövdeler olarak ciddi fotoğraçlıların beğenisini kazanacak bu makineler fiyat avantajını da hesaba katınca orta sınıfta birçok taşı yerinden oynatacak potansiyele sahipler.

Bu hesaplı full-frame ürünler ile kullanıcılar tipik bir DSLR makineye sahip olmakla kalmayıp, geniş sensörlü bir kamera ile profesyonel kalitede hareketli görüntü çekebilme yeteneğine kavuşacaklar. Güçlü işlemci ve büyük sensör bileşimi hem fotoğraf hem de video çekiminde son derece tatmin edici görüntüleme performansını garanti ediyor. Her üç modelin de geniş objektif seçenekleri fotoğrafçıların yaratıcı yönlerini çekimlerine sınırsızca yansıtmalarına olanak tanıyor.

Bu durum sektör açısından iki kademeli bir hareketlenmenin habercisi olacağa benziyor: Full-frame bir gövde satın alan fotoğrafçıların bu gövdeye uyumlu objektifleri de alacağını öngörmek güç değil. Fotoğraftan para kazanmayan amatör fotoğrafçıların oldukça pahalı DSLR gövdelere yönelmesi mantıklı olarak karşılanamaz. Örnek olarak Canon EOS-1 Dx gövde fiyatının 6800 USD (*) olduğunu düşünürsek uygun fiyatlı full-frame DSLR makineler, parasını objektiflere ayırmak isteyenler için çok iyi birer seçenek olarak beliriyor.

(*) Yazıda verilenler fiyatlarda ABD rakamları baz alınmıştır. Türkiye’deki satış fiyatları değildir.

Tüm dijital fotoğraf makinelerinde eskiden kullandığımız film yerine bir dijital görüntü algılayıcı ya da diğer tanımıyla sensörler kullanılır. Sensörlerin dijital fotoğraf makinelerinin kalbi olduğu da söylenebilir. Bu sensörlerin çok temel olarak iki çeşidi ve birçok da fiziksel boyutu mevcuttur. Bu bahsettiğimiz iki kavramı piksel değerleri ile karıştırmayın. Piyasadaki neredeyse tüm dijital fotoğraf makinelerinde iki çeşit sensör kullanılır. Bunlar; CCD ve CMOS olarak adlandırılır. Bu iki sensör çeşidi arasında bazı farklar olsa da, bu farklar özellikle son kullanıcılar tarafından pek önemsenmez.

Sensörler konusundaki diğer önemli bilgi ise fiziksel boyutlarıdır. Satılmakta olan kompakt fotoğraf makinelerinden DSLR makinelere kadar farklı birçok sınıf oluşmuştur. Bu farklı sınıflarda da farklı sensör boyutları kullanılır. Sensör üretimi pahalı bir süreçtir ve sensörlerin fiziksel boyutu büyüdükçe üretim süreci de zorlaşır ve fiyatları artar. Bu yüzden kompakt fotoğraf makinelerinin uygun fiyatlı olabilmesi için çok daha küçük sensör boyutları kullanılır. Analog fotoğraf makinelerinde kullanılan film boyutu ile aynı büyüklüğe sahip olan sensörlere ise, full frame (tam kare – 24x36mm) adı verilir.

Full Frame bir DSLR makineyi kimler tercih etmeli?

Full frame bir sensör demek, çok basit manada, daha kaliteli fotoğraflar anlamına gelir. Tabi burada fotoğrafın temelini oluşturan unsurları ve ışık, kompozisyon gibi ayarları konuşmuyoruz. Sensör boyutu büyüdükçe görüntü kalitesi artar, nispeten noise (dijital kirlilik) oranı düşer. Ayrıca full frame DSLR makineler diğerlerine göre daha sağlam ve dayanıklı bir yapıda tasarlanır. Full frame makineleri günümüzde daha çok profesyonel fotoğrafçıların kullandığını görebilirsiniz. Reklam, moda, seyahat, gezi fotoğrafçılarının yanında gazetecilerin de full frame DSLR makineler kullandıklarını görebilirsiniz.

Full frame DSLR makinelere takılan objektifler üzerlerindeki “mm” değerleri ile kullanılabilir. Full frame sensör boyutundan daha küçük DSLR makinelerde ise fokal çarpan söz konusudur. Full frame sensörden örneğin %50 daha küçük bir sensör için fokal çarpan 1.5x’dir. Yani böyle bir makineye takılacak 100mm’lik bir objektif, 150mm olarak kullanılabilir. Fokal çarpan olayı geniş açı kullanımı için sorun yaratsa da daha çok tele objektifler kullananlar için bir avantaj da olabilir.

* Bu yazı, 26.09.2012 tarihinde Milliyet Gazetesi Cadde Eki’nde Menderes Özel’in köşesinde yayınlanan ve Ömer Serkan Bakır’ın yanıtladığı sorulardan derlenmiştir.