Geçtiğimiz haftalarda ulaşımı oldukça zor ve uzun süren Lut Çölü’ne gittim. İran’ın Kerman kenti yakınlarında yer alan Lut Çölü, sadece dünyanın en sıcak noktalarından biri değil; aynı zamanda fotoğrafçılar için zamanın ve rüzgârın işlediği dev heykellerle dolu bir açık hava stüdyosu. Kalut formasyonlarının arasından yükselen bu sürreal manzaralar insanı hayran bırakıyor.

Bu zorlu ve ilginç coğrafya ekipman incelemeleri için de bulunmaz bir bölge… Bir süredir kullandığım iPhone 17 Pro Max modelinin sınırlarını ve yeteneklerini işte burada denemek istedim. Esasında çıktığı günden beri kullandığım bu modelle çokça fotoğraf çekmiştim. Ancak burada sizlerle paylaşmak için Lut Çölü gezisinde çektiğim fotoğrafları seçtim. Amacım, bu cihazın farklı çözünürlük değerleri, RAW yetenekleri ve yeni zoom aralığını gerçek saha koşullarında test etmekti.

Lut Çölü: Rüzgârın Yonttuğu Sonsuz Heykel Bahçesi

UNESCO Dünya Mirası listesinde yer alan Lut Çölü, yüzeyde 70°C’ye varan sıcaklık değerlerinin ölçüldüğü ekstrem bir iklim bölgesi. Ancak Kalut bölgesi, sadece sıcaklık rekorlarıyla değil, binlerce yıllık erozyonun şekillendirdiği görkemli yapılara sahip olmasıyla da biliniyor. Bu doğal mimari, özellikle gün doğumu ve gün batımı saatlerinde ışıkla adeta yeniden tasarlanıyor; kontrastlar dramatik, renk geçişleri ise büyüleyici bir hâl alıyor. Bu inanılmaz coğrafyada ben de hem gün doğumunu hem de gün batımını fotoğraflayabilmek için zorlu bir yolculuk yaptım. Uzun süren yolculuktan sonra güneşin ilk ışıklarıyla birlikte ortam aydınlanmaya ve her geçen dakika başka renk geçişlerini bize göstermeye başladı. Gün doğmadan önce 15-20 dakikalık tırmanışla bir tepenin üzerine çıktım. Burada gördüğünüz bazı kareler işte o tepeden çekildi.

iPhone 17 Pro Max ile Çekim: Mobil Fotoğrafçılıkta Yeni Eşik

Bu seyahatte iPhone 17 Pro Max’i hem günlük bir kamera hem de profesyonel bir prodüksiyon aracı gibi kullandım. Telefonun sunduğu üç temel fotoğraf gelişim alanı, çöl ortamında gerçek anlamda fark yarattı:

1- Farklı Çözünürlüklerde Çalışmak: 48 MP – 24 MP – 12 MP

Çöl gibi detay açısından zengin bir ortamda çözünürlük seçimi kritik oluyor. Kamera modunda normalde 24MP ve JPEG formatında çekimler yapıyorum. Ancak daha fazla detay elde edebilmek için 48MP yüksek çözünürlük modunu da kullandım. 48MP seçeneği Kalut’ların ince doku farklılıklarını mükemmele yakın bir keskinlikle aktardı. Gölge alanlardaki kum katmanları bile rahatça ayrıştı.

24MP çekim modu günlük kullanım ve dinamizmi yüksek çekimler için ideal dengede. Hem dosya boyutu kontrol altında hem de detay kaybı yok denecek kadar az. 12MP modunu kullanmıyorum. Ancak çokça ve arka arkaya yapılacak çekimlerde az yer kaplayacağı için kullanılabilir. Fotoğrafları sadece sosyal medyada paylaşmak için de tercih edilebilir. 8x zoom seçeneği kullanıldığında da çözünürlük değeri 12MP oluyor onu da belirtmiş olayım.

2- ProRAW: Çöl Işığının Tüm Tonlarını Yakalamak

Lut Çölü’nde ışık, bir fotoğrafçının hem en sadık dostu hem de zalim bir düşmanı olabilir. Özellikle sabahın ilk ışıklarındaki değişim çok hızlı oluyor. Bu yüzden ProRAW formatı, profesyonel çekimlerin yıldızı olacak diye düşünüyorum. Fotoğrafçıların zaten bildiği ve çokça kullandığı RAW görüntü formatı, yeni iPhone modelinde de ProRAW olarak ifade ediliyor. Bu formatta fotoğraflar çekerek, dinamik aralığın belirgin şekilde genişlediğini gözlemledim. Kadrajın içerisinde aydınlık ve karanlık geçişlerde pozlama ile oynamak mümkün oldu. Renk derinliği özellikle turuncu, toprak ve altın tonlarında gayet iyi sonuçlar verdi. Kısaca ProRAW formatında çekim yaparak sonrasında istediğiniz gibi işlemek gerçekten çok keyifli…

3- Farklı Zoom Aralıkları ile Kalut’larda Kurgusal Perspektifler

iPhone 17 Pro Max’in yenilenmiş telefoto sistemi, çölün devasa ölçeklerini anlatmak için beklediğimden çok daha etkiliydi. 14mm ultra geniş açı Kalut’ların sanat eseri formundaki yapısını dramatik bir şekilde kadraja aldı. Tabi 24mm ana kamera en çok kullandığım aralık oldu. Zor ışık şartlarında bile en stabil performansı sundu, özellikle altın saatlerde…

48mm’lık 2x ve yine 4x’lik optik zoom özellikle detay çekimlerde çok işe yaradı. Yeni uzun telefoto zoom olan 8x değeri ise uzaktaki kaya oluşumlarını atmosferik sıkışmayla dramatik bir etkiye dönüştürdü. Tüm lens geçişleri ve kullanımı, elimde son derece etkili bir kamera olduğunu bana bir kez daha hatırlattı.

Mobil Fotoğrafçılığın Çölde Verdiği Sınav!

Lut Çölü, hem koşulları hem de görsel karmaşıklığıyla ekipman test etmek için en iyi doğal laboratuvarlardan biri bana kalırsa. iPhone 17 Pro Max ise bu sınavı fazlasıyla geçti. RAW formatı, gelişmiş telefoto, yüksek çözünürlüklü sensör ve Apple’ın örnek niteliğindeki renk işleme yaklaşımı; mobil fotoğrafçılığı yalnızca “pratik bir seçenek” olmaktan çıkarıp “profesyonel bir alternatif” seviyesine taşıyor. Kalut’ların rüzgârla şekillenmiş dev sahnesinde telefonun verdiği sonuçlar, bir fotoğrafçı olarak beni hem şaşırttı hem de memnun etti. Bir dahaki sefere yanımda daha az ekipman taşıyıp daha çok sahnenin tadını çıkaracağım kesin.

Lut Çölü’nde çekim yapmanın birkaç zorluğu oldu. Uzaklık, uykusuzluk, toz, kum, yürüme zorluğu, bazı yerlerde tırmanma gerekmesi vs… Ama en sevmediğim, sürekli ayakkabıma giren kumlar oldu. Sanırım birazını İstanbul’a da getirdim. Ancak iPhone’un kamerasından çıkan sonuçları görünce, biraz kumdan zarar gelmez diye düşünüyorum.

“iPhone 17 Pro Max Saha Testinde!” Youtube videosunu aşağıdaki linkten izleyebilirsiniz.

Her ortamda fotoğraf çekmenin pek kolay olmadığını hepimiz biliyoruz. Özellikle işin içinde insan öğesi olduğu zaman herkesin tepkisi birbirinden farklı olabiliyor. Kimi kişiler fotoğraflarının çekilmesinden rahatsız olmazken, kimileri ise fotoğraf makinenizi gördüğünde bile size tepki gösterebiliyor.

2000 yılında İran’a yaptığımız bir fotoğraf gezisi öncesinde ilk kez gideceğimiz bu ülke ile ilgili bazı önyargılarımız vardı. Kulaktan dolma bazı bilgiler bu önyargılarla birleşince, kafamızda fotoğraf çekerken karşılaşabileceğimiz problemlerle ilgili soru işaretleri oluşmaya başladı. Acaba insanlar fotoğraf çekerken bize tepki verecek miydi? Camilerde, ibadethanelerde nasıl karşılanacaktık? İşte tüm bu soru işaretleri netleşmeden İran’a gitmiştik bile… Ancak zaman ilerledikçe gördük ki bazı endişelerimiz yersizdi. Benzer endişeleri iki kez gittiğim Pakistan’da da yaşadım. Ancak tüm tehlikelere ve zorluklara karşın en rahat fotoğraf çekebildiğim ülkelerden biri oldu Pakistan. Tabi şunu unutmamak lazım, gezdiğiniz yerlerde eğer ibadethaneleri ve dini törenleri fotoğraflamak isterseniz her bölgeye özgü bazı kurallara uymak zorundasınız.

Biraz önce, İran’a gitmeden önceki endişelerimizin yersiz olduğunu anladığımı söyledim. Ancak bazı sıkıntılar da yaşamadık değil. Örneğin, Kerman şehrinde büyük bir dini merkezin kapısı, erkekler ve kadınların ayrı ayrı giriş yapması için bölünmüştü. Bizim gruptan bir fotoğrafçı arkadaş tripodu kurup, kadınların giriş yaptığı kapının önünde oldukça uzun bir süre fotoğraf çekti. Bir süre sonra insanların tepkisi büyüdü ve şikayet üzerine polisler geldi. Hepimizi merkeze götürüp ifademizi almak istediler. Neyse ki bu tür durumlar için yanımızda duran yerel rehberimiz konuyu bir şekilde halletti.

Yine İran’da, Shiraz kentinde içi küçük ayna parçaları ile süslenmiş bir türbe caminin içerisinde fotoğraf çekmenin yasak olduğu söylendi. Şansımı denemek istedim… Sadece fotoğraf makinemi alarak içeri girdim ve yere oturdum. İçeride sadece 3-4 kişi vardı. Makinemi doğrultup iki kare deklanşöre bastım ve o anda kollarımdan tutan iki kişi beni nazikçe (!) dışarı çıkardı.

Pakistan’da da sadece Müslümanların girebildiği bazı yerlerde fotoğraf çekerken yanıma gelen kişiler ciddi şekilde beni sorguya çekmiş ve Müslüman olduğumu anlamaya çalışmışlardı. Özellikle Kuzey Pakistan kesiminde şu anda Taliban’ın yönetiminde olan pek çok yere 2005 senesinde gitmiş, Türk ve Müslüman olmamızın sağladığı rahatlıkla girilmez yerlere girmiş ve çekilmeyen pek çok kare yakalamayı başarmıştık.

Her Dine Özgü Kurallar Var!

Dini yerler konusunda her ülkenin ve dinin kendine özgü kuralları olabiliyor. İki sene önce gittiğim Hindistan gezisinde Varanasi’de ünlü Altın Tapınak (Wisheshwara) sokağının girişinde uzun süre bekledikten, çantalarımızı emanete bıraktıktan ve en az 3 kere silahlı askerler tarafından arandıktan sonra sokağa girmemize izin verildi. Ancak tapınağın kapısına geldiğimizde buraya Hindu olmayanların giremediğini öğrendik. Basamaklı bir yerden sadece tapınağın ucunu görebildik. Buna benzer, kendi dinlerinden olmayanların giremediği yerleri Hindistan, Nepal, Pakistan, İran gibi daha pek çok ülkede daha gördüm. Onun için bu tür durumlarda konuşmaya, karşınızdakini ikna etmeye falan çalışmayın. Sadece bu kurallara saygılı olun!

Bu kurallar sadece dini mekanlara girme konusunda olmayabilir. Bazı dini mekanlarda yapılan törenleri izleme ve özellikle fotoğraf çekmek için de bazı izinler, yazışmalar veya uzun konuşmalar, ikna çabaları içerisine girmeniz gerekebilir. Hangi dinde olursa olsun pek çok törende fotoğraf çekilmesine izin verilmez. Çünkü fotoğraf çeken kişi törenin işleyişini bozabilecek pek çok davranış içerisine girebilir. Bazen ilk kez gördüğünüz bir dini törende fotoğraf çekerken nerede duracağınızı, nasıl davranacağınızı bilemeyebilirsiniz. Bunun sonucunda da etrafınızdakilerin huzursuz ve sonrasında kaba davranışlarıyla karşılaşabilirsiniz.

Tabi her zaman böyle olacak diye bir kural yok. Geçtiğimiz senelerde Fotoğraf Dergisi yazarları olarak Gürcistan’ın Batum şehrinde bir kilise ziyaretimiz sırasında, üç çiftin dini nikah törenlerinin yapıldığını gördük. Önceleri temkinli bir şekilde yaklaşıp, acaba fotoğraf çekmemizde bir sorun olur mu diye kendi kendimize sorarken, etrafımızdakiler fotoğraf çekebileceğimizi söyledi. İzin alınmıştı! Hepsini yakından tanıdığınız 6-7 fotoğrafçı törenin etrafını sararak sürekli fotoğraf çekmeye başladı. Öyle ki deklanşör sesleri bir an olsun susmadı. Tabi bazı aksiliklerde yaşanmaya başladı. Biri geçilmemesi gereken yerden geçmeye çalıştı, bir diğer fotoğrafçı yanan mumlardan montunu tutuşturuyordu, bir diğeri deklanşöre seri modda bastığı için çıkan sesten dolayı sürekli kafaların ona çevrilmesine neden oluyordu, bir diğer fotoğrafçı törenin yerinin ışık açısından yanlış bir yerde yapıldığını biraz daha geride olmaları gerektiğini söylüyordu. Ben mi? İkinci kata çıkıp yukarıdan nasıl görünür diye merak ettim. Kilisenin girişinde bir kapı bulup ikinci kata çıktım. O sırada töreni yöneten papazla uzaktan göz göze geldim ve el işareti ile beni aşağı inmem konusunda uyardı. Tüm bunlara rağmen kimse bizi dışarı atmadı! Sanırım nikah törenleri yapılan o üç çift bunu hiç bir zaman unutmayacak.

Bazı Uyarılar!

* Dini törenlerde fotoğraf çekerken her zaman duyarlı ve saygılı olmaya çalışmalısınız. Töreni yönetenlerin ve izleyicilerin sizden tek isteyebileceği şey, daha hassas ve sessiz olmanızdır. Burada yapacağınız yanlış bir hareket tepki çekebilir ve işinizi zorlaştırabilir. İbadet esnasında insanlar rahatsız edilmek ve genelde de fotoğraflarının çekilmesini istemeyebilirler. Biraz önce söylediğim gibi böyle bir durumda kimse ile tartışmaya girmeyin. 

* Fotoğraf çekimi sırasında eğer başka arkadaşlarınız varsa onlarla yüksek sesle asla konuşmayın. Hatta konuşmak yerine başınızla, gözlerinizle anlaşmaya çalışın. Özellikle içeri girmeden önce mutlaka cep telefonlarınızın sesini kapatın ve içeride telefon görüşmesi yapmayın.

* Törenler esnasında fotoğrafının çekilmesini istemeyen biri genellikle size cevabını sessizce verecektir.

* Dini merkezlerde yapılan cenaze törenlerinde veya mezarlıklarda ise, insanlar matem havasında olacaklarından onların rahatsız olacakları sınırı zorlamamak gerekir. Ani tepkiler verebilirler, burada yapılabilecek en büyük hata, gülmek ve yüksek sesle konuşmaktır. Her zaman bir cenazede olduğunuzu unutmadan çalışmalısınız.

* Bazı törenlerin ortasında fotoğraf çekme şansınız olmayabilir. Böyle bir durumda imkanınız varsa, kalabalıkları ve töreni daha iyi görebileceğiniz yüksek ve hakim noktalara çıkabilirsiniz. Böylelikle hem gözlerden uzak olursunuz hem de daha kontrollü bir çekim şansı yakalarsınız.

* Bazı dini mekanlar çok az ışık alır ve yine az miktarda yapay ışıkla aydınlatılır. Ama aydınlatma ortamı nasıl olursa olsun flaşla fotoğraf çekmeniz pek uygun olmaz. Eğer tek bir noktada durup fotoğraf çekecekseniz, izin verilirse bir tripod veya monopod kullanabilirsiniz. Ancak yine de ISO değerini yükseltip, hareketli konuları net bir şekilde çekmeye çalışmalısınız.

* Açık havada yapılan törenler çekim açısından daha kolaydır. Uzaktan tele objektiflerle de çalışılabilir. Bu tür ortamlarda 70-200mm, 75-300mm gibi bir tele zoom objektif işinizi görecektir.

* Bir fotoğrafçı olarak elinizdeki fotoğraf makinesi ile zaten yeterince dikkat çektiğiniz için giydiğiniz kıyafetlerle bunu dengelemeye çalışın. Yani fazla dikkat çekmeyen, iddialı renkler içermeyen kıyafetler seçin. Konu olarak insanlarla yoğun olarak çalışan fotoğrafçıların yaptığı en büyük hatalardan biri, gösterişli kıyafetler giymek ve büyük fotoğraf çantaları kullanmaktır. Özellikle cami, kilise ya da açık havada yapılan birçok tören ve ibadette ne kadar az dikkat çekerseniz o kadar rahat fotoğraf çekebilirsiniz.