* * *

 Ara Güler’in fotoğraflarını, kitaplarını, foto muhabirliği yaptığı yıllarda yaşadıklarını pek çok kez görmüş, okumuş veya duymuş olabilirsiniz. Birçok sergisini gezmiş, fotoğraflarını ezbere biliyor da olabilirsiniz. Ancak bu kez durum biraz farklı… Kendisi 4 Aralık 2012 tarihinde Galeri G-art’ta yeni bir fotoğraf sergisi açıyor ve ismi de “Bilinmeyen Ara Güler”. Size garanti veriyorum ki sergi, adını gerçekten hak ediyor. Çünkü bu kareler içerisinden herhangi birini daha önce görmüş olmanız nerdeyse imkansız. Serginin küratörü Lora Sarıaslan, Ara Güler’in gün yüzüne çıkmamış soyut fotoğraflarını ortaya çıkarması için kendisini ikna etmiş ve bu sergiyi hazırlamış. Seçilen fotoğraflar, baskı tekniği ve sunum şekli her zaman görmeye alışık olduğumuz Ara Güler fotoğraflarından çok farklı. Kendisinin “Ara’nın Bozukları” dediği bu sergiyi duyar duymaz, hem Ara Güler hem de Lora Sarıaslan ile görüşmek ve bu projenin nasıl ortaya çıktığını bizzat dinlemek istedim. Tabii konu konuyu açtı ve sergi dışında da pek çok şeyden konuştuk. İşte bu keyifli sohbetimizden öne çıkanlar… 

Fotoğraf: Ömer Serkan Bakır / 2000 – İstanbul

Ömer Serkan Bakır – Esasında sizin bilinmeyen ya da ortaya çıkmamış yüz binlerce fotoğraf kareniz vardır. Ancak siz bilinen Ara Güler fotoğrafları ile tanındınız. Sokaktaki insanlar sizi klasik karelerinizle tanıdı. Bu sergi fikri nereden çıktı? Sizi kim ikna etti?

Ara Güler – Bu sergiyi düzenleyen Lora’nın babası benim arkadaşım. Şiir kitapları vardır, şairdir… Onun kitabına kapak yapmıştım uzun yıllar önce. İlk olarak oradan çıktı fikir. Dediler ki bu tarz fotoğraflardan bir sergi yapalım. Düşündüm ne zaman çekmiştim, neredeydi falan, sonra buldum ama eksik. Sonra onları tamamlamak lazım geldi ve onları tamamladık falan filan. Toplam 16 tane fotoğraf var işte. Aslında çoktur ama bu kadar yeter esasında…

Bak ben sana bir şey söyleyeyim, bütün bunlar bozuk fotoğraflardır esasında. Bozuk fotoğraflar, bozuk işler, oldu sana sanat işte anladın mı? Zaten doğru dürüst bir şey çekersen sanat olmaz ki.

Lora Sarıaslan – Ara Güler bozuk diyor, ama ben öyle demiyorum tabii. Bir de zamanla ilgili bu işler, biraz onu da düşünmek lazım. Sergideki işler 1970’lerden günümüze kadar uzanıyor. Gerçekten belki de 1970’li yıllarda o fotoğrafların çekildikleri zaman Ara Güler için bozuk olanlardı. Benim işime yaramaz dedikleri…

Tabii bu sergi fikri onun aklında olmayan bir şeydi. Ara Güler denince insanların aklına belli bir imaj geliyor. Aslında onun çağdaş fotoğrafa karşı olan düşüncelerini de ona yakın olanlar zaten biliyorlar. Ama ben babam sayesinde Ara Güler’in farklı bir takım fotoğrafları olduğunu da biliyordum ve o tarz fotoğrafları üzerine hiç gitmediği için benim ilgimi çekti. Aslına bakarsanız o tarz fotoğraflarının üzerine gitmesi için belli bir sebep de yok. Ama birisinin hadi bunu yapalım demesi gerekiyordu, o kişi de ben oldum. Yine arşivlere girildi, 1970’lere bakıldı. Sergi, renkli fotoğraflardan seçildi ve bu da tipik Ara Güler fotoğraflarından ayrılan bir yan oldu. Hem fotoğraflar hem de sunum şekilleri Ara Güler fotoğraflarından çok farklı oldu. Sergi 4 Aralık’ta Galeri g-art’ta açılıyor ve 3 Şubat tarihine kadar gezilebilecek. Ayrıca serginin geliri de AÇEV’e gidecek.

ÖSB – Daha önceki sergilerinizde çeşitli küratörlerle çalıştınız. Bir küratörle çalışmanın farkı nedir sizce?

AG – Küratör nedir oğlum! Dandik adamlardır… Neyse ki Lora’yı üzmedim fazla. Yoksa başka biri olsa…

ÖSB – Bu sergi ile tarzınızın bir hayli dışına çıktınız. Artık size fotoğraf sanatçısı diyenlere yine kızacak mısınız?

AG – Zaten kızıyorum. Eskiden de kızardım yine kızarım tabii. Ben foto muhabiriyim.

“Bilinmeyen Ara Güler” sergisinden…

ÖSB – Sizin o çok bilinen İstanbul fotoğraflarını çektiğiniz yıllarda, sizden başka fotoğraf çekenler de vardı. Onların fotoğrafları sizce neden pek ortaya çıkamadı?

AG – Ben fotoğraf çekerken, fotoğraf çektiğini sanan bazı kişiler vardı sadece. O yıllarda önemli dergilerin temsilcisi, foto muhabiriydim. Halk ile hep temastaydım yani. Halkın ne yaptığına bakarım, gözüne bakarım hep. Zaten foto muhabirlik de bu demektir. Şimdi senin dediğin fotoğrafçılar vardı ama onlar kendileri için çektiler hep fotoğraf, kimse gazete-dergi için çalışmadı ki. Çoğu ya reklamcı oldu ya manzara fotoğrafçısı. Yani bu işin temel sebebi benim foto muhabiri olmamdır kısaca.

ÖSB – Geçtiğimiz aylarda Ara Güler Fotoğrafçılık ve Eğitim Vakfı kuruldu. Kuruluş süreci nasıl gerçekleşti? Memnun musunuz?

AG – Bir birikimin daha sonra yaşaması ve bir arada kalması için kurduk bunu. Burada da vakıf yapmak mecburiyetindesin ki senden sonra bu yaşasın. Yoksa çarçur olur gider. Bazı arkadaşların fotoğrafları, arşivleri böyle oldu. Çöplükten çıkan fotoğrafları oldu bunların. Ben çöp için çekmedim bu fotoğrafları! İnsanlığın yararına olacak şeyleri çektim. Ama vakıf kurmak çok zor iş Türkiye’de… Bin türlü sorun, avukatlar, noterler, bir sürü evrak falan filan. Şimdi bitti bizim vakıf işleri. Ama ben öldükten sonra ne olur bilemem tabii.

ÖSB – Vakfın bir sonraki adımında müze var sanırım.

AG – Tabii tabii… Benim fotoğraflarım satıyor, ötekiler gibi beklemiyor ki. 58 tane kitabım var. Dünyada 25 tane fotoğrafçı sayarsan biri de benim. Ama bunu Türkiye’de doğduğum için kaybedebilirim. Neyse… Arşivin işler hale gelmesi için vakıf kuruldu. Bu arşiv çok önemli bir şeydir. Ben bile bakıyorum bazen bunu ben mi çektim diye… Kitaplarımın hepsi bilgisayar ortamındadır bir kere. Başka zamanlarda yaptığımız röportajlarda dijital çekilmiştir. Esas ondan evvel 50 sene var. Onlarda dijital ortama geçecek. Bu birkaç kişinin işidir artık. Müze olarak zaten benim oturduğum, büyüdüğüm Galatasaray’daki yer olacak. Müze işi hemen olmaz ama “gelelim yapalım” diyen bir sürü firma var, para da verecek. Ama bunlar kimsenin babasının hayrına para falan vermez, anladın. Ben de yutmam bunları, Beyoğlu çocuğuyum ben! Bu işe de, kimin işin içinde olacağına da ben karar veririm.

“Bilinmeyen Ara Güler” sergisinden…

ÖSB – Giydiğiniz kıyafetler ve renkler her zaman uyumlu… Bir kıyafet tarzınız ve renk seçiminiz var mı?

AG – Ben tabiata bakıyorum. 80 küsur senedir tabiata bakıyorum, az mı? Tabiatın renklerini gayet iyi biliyorum. Pastel renkleri de daha çok seviyorum. Cart renkleri sevmem. Mesela kıpkırmızı bir elbiseyi de… Ayna diye bir b.k vardır, orada bakarsın kendine, bu bana gitti mi diye. Oraya bakınca anlarsın, eğer anlamıyorsan hıyarın tekisin demektir.

ÖSB – 2011 Kültür ve Sanat Büyük Ödülü’nü aldınız. Sizin için bu ödüllerin bir önemi var mı?

AG – Benim için bu ödüllerin hiçbir önemi yok. Onlarca ödül var esasında. Ama bir tanesi önemlidir, o da hangisi biliyor musun; Aydın Doğan ödülüdür. O da neden önemlidir, çünkü para verdiler. Diğerleri sadece laftır, laf anladın.

ÖSB – Fotoğraf çekerken en keyif aldığınız ülke hangisi oldu?

AG – Bu çok nettir, Burma (Myanmar). Burma çok az görülmüştü eskiden de şimdi de öyledir. Ama değişti tabii… Ben oraya 3-4 kez gittim. Farklı farklı işler için hep. En son gidişimden hemen sonra ihtilal oldu mesela. O ihtilalde binlerce adam öldü. Dünya gaddardır. O sıralar Time’ın foto muhabiriyim. Öyle her yere gitmek kolay değil. Burma’da herkesi almıyor. Çok kısa vize veriyor. Yanına adamlar falan veriyorlar. Sonra birileri geldi, uzun vize verdiler ve gittim uzunca kaldım en son.

ÖSB – 58 tane kitabınız var. En beğendiğiniz kitabınız hangisi? İyi ki yapmışız dediğiniz…

AG – Geçenlerde şaşırdım hatta kaç tane vardı diye. Amerika’da olsam milyoner olmuştum bu kadar kitapla. Şimdi geliyorlar, şu kitabın baskısı bitti yeniden yapalım diye, hep küçük paralar… En son yapılanlardan biri FotoCep serisinden. O kitap çok sattı biliyor musun neden? Çünkü ucuzdur. Ben bu kitapların çoğu için “iyi ki” diyorum. Çünkü bu kitaplar olmasa İstanbul’u yeni nesil nereden bilecek? İstanbul bildiğin İstanbul değil ki. Şimdi bambaşka bir yerdir burası. Adı İstanbul olan bambaşka bir İstanbul’dur.

ÖSB – Karanlık odada çalışmayı sever miydiniz? Baskılarınızı siz mi yapardınız?

AG – Severdim, ama mecburen ben basıyordum. Yoksa kim basacak? Hep kendim basardım. Uzun gezilerde, eğer önemli bir olaysa ve filmleri hemen göndermek gerekiyorsa buradan siyah kağıtlar götürürdüm yanımda. Otel odasının pencerelerini kapatmak için. Orada film yıkardım. Çünkü gittin, bir sürü film çektin. Mesela Cannes Festivali… Gece gittin çektin filmleri. O saatten sonra filmleri yıkatacak hiçbir dükkan bulamazsın. Mecburen otele gelip hemen yıkarsın. Daha evvelden pencereleri kapatmış, kimyasalları hazırlamış olurum. Filmleri yıkamadan gönderirsen, 5-10 ruloyu gazetedeki adam nereden tanıyacak, karelerdeki kim kimdir, anladın. Filmleri yıkarsın, kurutursun, gerekli olanları kesip, zarfa koyup zarfın üzerine de isimleri yazman lazım ki bir işe yarasın. Bitmiyor ki ulan, çektin, yıkadın, zarfa koydun, sonra hadi git havaalanına ver uçağa, gel otele ara gazeteyi uçuş numarasını, saatini vs söyle… Şimdi ne yapıyorsun dijital hikayesinde, çekiyorsun bilgisayara yüklüyorsun, seçiyorsun, basıyorsun düğmeye gidiyor fotoğraflar gazeteye.

“Bilinmeyen Ara Güler” sergisinden…

ÖSB – Şimdi bir de yeni makineler çıktı, bilgisayara aktarmadan kendi üzerinden gönderebiliyor fotoğrafları.

AG – Biliyorum, aslında doğrudan doğruya gönderiyorlar şimdi dediğin gibi. Ama seçmen lazım, o da zordur küçük ekranda… Çünkü çok çekiyorsun.

ÖSB – Teknoloji hızla ilerliyor tabii, en çok da fotoğraf makinelerine ve cep telefonlarına yarıyor bu gelişim.

AG – Geçenlerde geldi yine birileri yeni bir cep telefonu muymuş neymiş verdiler işte. Pahalı bir şey de ama ben kullanmam. Nedir o öyle dokunduğun zaman gidiyor. Bakıyorum herkesin elinde, eziyet çekiyorlar sanki. Ben cep telefonu kullanıyorum esasında, ama kullandığım basit bir şeydir.

ÖSB – Sizin adınız Leica ile birlikte anıldı uzun süre. Ancak sonraları farklı makineler de kullandınız.

AG – Master of Leica oldum çünkü. Çok az kişi vardır bu unvana sahip. Leica çok önemli bir markadır. Bana göre dünyada üç önemli marka vardır. Birincisi; Coca Cola şişesidir. Her şeyi özeldir. İkincisi; Singer dikiş makinesidir. Üçüncüsü de Leica’dır.

* Bu röportaj, 2012 yılında Fotoğraf Dergisi’nde yayınlanmıştır.

Farkında olarak fotoğraf çekmeye başladığım ve ustaları araştırdığım yıllardı. Tabi ilk önce Ara Güler’in fotoğrafları çıkmıştı karşıma… Yıllar sonra 1995’te Fotoğraf Dergisi’nde çalışmaya başladıktan sonra tanıştım kendisiyle. Bir fotoğraf ustası ile tanışmak bir yana, zekası ve kendine has üslubu ile Ara Güler’le sohbet etmek ve özellikle röportaj yapmak biraz cesaret istiyordu. En az iki defa kendisi ile röportaja gelen, biraz tecrübesiz kızların ağlayarak yanından uzaklaştığını gördüm. Sorulacak soruların cevaplanmaya değer olmasını isterdi her zaman… Kendisi ile ilgili hiç araştırma yapmadan soru sorulduğunda da biraz küfürlü cevaplar kaçınılmaz olurdu. Sırf bu yüzden bazen canlı yayınlara çıkarken yapımcıların stres yaşadıklarına da çok şahit oldum. Yıllar içerisinde kendisiyle ben de defalarca röportajlar ve özel fotoğraf çekimleri yaptım.

Ara Güler Arşiv ve Araştırma Merkezi

Bu röportajlardan aklımda kalan iki ifadesini hatırlıyorum. Sanırım 1997 yılıydı, bir GSM firmasının televizyon reklamlarında oynamıştı. Yayınlanmaya başladıktan sonra röportaja gitmiştim. “Sokaktaki simitçiye sor bakalım. Kaç tane fotoğrafçı adı bilecek?” demişti. Haklıydı, sokaktaki normal vatandaşların bile tanıdığı fotoğrafçı olmak kolay bir şey değildi. Aşağıdaki soruma verdiği yanıtta zaten açıklıyor bunu…

Ara Cafe – 2012 / Ömer Serkan Bakır ve Ara Güler

Ömer Serkan Bakır – Sizin o çok bilinen İstanbul fotoğraflarını çektiğiniz yıllarda, sizden başka fotoğraf çekenler de vardı. Onların fotoğrafları sizce neden pek ortaya çıkamadı?

Ara Güler – Ben fotoğraf çekerken, fotoğraf çektiğini sanan bazı kişiler vardı sadece. O yıllarda önemli dergilerin temsilcisi, foto muhabiriydim. Halk ile hep temastaydım yani. Halkın ne yaptığına bakarım, gözüne bakarım hep. Zaten foto muhabirlik de bu demektir. Şimdi senin dediğin fotoğrafçılar vardı ama onlar kendileri için çektiler hep fotoğraf, kimse gazete-dergi için çalışmadı ki. Çoğu ya reklamcı oldu ya manzara fotoğrafçısı. Yani bu işin temel sebebi benim foto muhabiri olmamdır kısaca.

2012 yılında sadece soyut fotoğraflarından oluşan “Bilinmeyen Ara Güler” sergisinde yaptığım röportajda söylediği, “Doğru dürüst bir şey çekersen sanat olmaz ki!” sözünü de hiç unutmuyorum. Bu röportajın tam metnini burada bulabilirsiniz.

Fotoğraf Dergisi’nin 141. Ekim-Kasım sayısı kapağı. Kapak fotoğrafı: Ara Güler

Kendisi zor bir insandı. Seveni kadar sevmeyeni de vardı. Ancak her şeye rağmen sadece bizim fotoğraf tarihimizde değil, dünya fotoğraf tarihinde de yerini alan en önemli fotoğrafçılarından biri oldu Ara Güler… Tüm fotoğraf camiasının ve sevenlerinin başı sağolsun.

Ara Güler Özgeçmişi

Ara Güler, 1928’de İstanbul’da doğdu. Türkiye’de yaratıcı fotoğrafçılığın uluslararası alanda ün kazanmış en önemli temsilcisi olan Güler, çocukluk yıllarında sinemadan çok etkilendi. Lisedeyken film stüdyolarında sinemacılığın her dalında çalıştı. 1951 yılında Getronagan Lisesi’nden mezun oldu. Muhsin Ertuğrul’un yanında tiyatro ve oyunculuk eğitimi almaya başladı. Rejisör veya oyun yazarı olmak istiyordu. Bu yıllarda bazı edebiyat dergilerinde ve Ermenice gazetelerde öyküleri yayınlandı. Lise eğitiminin ardında İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi’ne devam etti. Ancak fotomuhabiri olmaya karar vermesi nedeniyle üniversiteyi yarıda bıraktı ve askerlik hizmetini yerine getirdi. Gazetecilik yaşamına 1950’de Yeni İstanbul gazetesinde başladı. 1956’da Time Life, 1958’de Paris Match ve Stern dergilerinin Yakındoğu foto muhabirliğini üstlendi. Aynı dönemlerde Magnum Photos fotoğraflarını dağıtmaya başladı. Nuh’un Gemisi röportajını yaptı ve bu fotoğraflar Magnum Photos tarafından 100’ün üzerinde yayına dağıtıldı. Yine bu yıllarda Nemrut Dağı röportajını yaptı ve tüm dünya Nemrut Dağı’nı onun fotoğrafları ile tanıdı. Bir diğer önemli röportajı Afrodisyas ile de unutulmuş bu kentin yeniden keşfedilmesini ve dünyaca tanınmasını sağladı. 1961 yılına kadar Hayat dergisinde fotoğraf bölümü şefi olarak çalıştı. 1961’de İngiltere’de yayımlanan British Journal of Photography Year Book, onu dünyanın en iyi yedi fotoğrafçısından biri olarak tanımladı. Aynı yıl Amerikan Dergi Fotoğrafçıları Derneği’ne (ASMP) kabul edildi ve bu kuruluşun Türkiye’den tek üyesi oldu. 1962’de Almanya’da Master of Leica unvanını kazandı. Yine aynı yıl fotoğraf dünyasının o dönemdeki en önemli yayını olan Camera dergisi onunla ilgili özel sayı yayınladı. 1967’de Kanada’da açılan İnsanların Dünyasına Bakışlar sergisinde, 1968’de New York Modern Sanatlar Galerisi’nde düzenlenen Renkli Fotoğrafın On Ustası sergisinde ve aynı yıl Köln’de Fotokina Fuarı’nda yapıtları sergilendi. Lord Kinross’un 1971’de basılan Hagia-Sophia kitabının fotoğraflarını çekti. Skira Yayınevi tarafından Picasso’nun 90’ıncı yaş günü için hazırlanan Picasso Métamorphose et Unité adlı kitabın İngilizce, Fransızca ve Almanca baskılarında kapak fotoğrafı onundu. 1974’de Amerika Birleşik Devletleri’ne davet edildi ve birçok ünlü Amerikalı’nın fotoğraflarını çektikten sonra Yaratıcı Amerikalılar adlı sergisini dünyanın birçok kentinde sergiledi. Yine aynı yıl Yavuz Zırhlısı’nın sökülmesini konu alan Kahramanın Sonu adlı bir belgesel film çekti. Sanat ve sanat tarihi konularındaki fotoğrafları Time Life, Horizon, Newsweek ve Skira Yayınevi tarafından yayınlarında kullanıldı. 1989’dan başlayarak “Day and the Life of…” programına katıldı ve Endonezya, Malezya ve Brunei’de dünyanın en ünlü fotoğrafçılarıyla birlikte çalıştı. Yıllarca üstünde çalıştığı Mimar Sinan yapıtlarının fotoğrafları 1992’de Fransa’da Edition Arthaud, ABD ve İngiltere’de ise Thames&Hudson Yayınevleri tarafından; Sinan, Architect of Soliman the Magnificent adı ile yayınlandı. Aynı yıl Living in Turkey adlı kitabı Thames&Hudson tarafından İngiltere ve ABD’de, Archipelago Pres tarafından Turkish Style adı ile Singapur’da ve Albin Michel Yayınevi tarafından da Demeures Ottomanes de Turquie adıyla Fransa’da yayınlandı. 2002 yılında Fransız hükümeti tarafından “Lejion D’Honneur; Officier Des Arts Et Des Lettre”, 2009 yılında Paris Belediyesi tarafından “La Médaille de la Ville de Paris” ünvanları verildi. 2005 yılında Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Kültür Sanat Büyük Ödülü, 2008 yılında Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Sanat Hizmet Ödülü, 2009 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisi Üstün Hizmet Ödülü, 2009 yılında ABD’de Lucie Awards Yaşam Boyu Onur Ödülü ve 2011 yılında Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Sanat Büyük Ödülü ve layık görüldü. 2004 yılında Yıldız Teknik Üniversitesi’nden, 2013 yılında Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi’nden, 2014 yılında da Boğaziçi Üniversitesi’nden “Fahri Doktora” ünvanı aldı. Dünyanın dört bir yanında yüzlerce sergi açtı. Onlarca kitabı yayınlandı. Bertrand Russell’dan Winston Churchill’e, Arnold Toynbee’den Picasso’ya, Salvador Dali’ye kadar birçok ünlü kişinin fotoğrafını çekti, onlarla röportajlar yaptı.

Röportajda, “Sizce neden kızıyorlar?” sorusuna Ara Güler şöyle yanıt veriyor: “Ne bileyim ulan! Bir sebebi yok. Ne istiyorlar? Cumhurbaşkanı değil mi? Çekmeyecek miyiz? Tabii Cumhurbaşkanı’nı çekeceğim, onu çekmeyip sizin gibi serserileri mi çekeceğim! Biz gazeteciyiz, her şeyi çekeriz. Onlara mı soracağım! Onlar ne kadar gazetecidir ki? Gazetecilik oynuyorlar. Gazete basıyorlar, adı oluyor gazeteci. Gazeteci ona denmez ki. Gazeteci haber peşinde, dünyanın herhangi bir yerinde, Çin’de, Japonya’da, Hindistan’da bir şeyler yapan adamdır. Bunların gittiği en fazla Erzurum…”

Daha önce de belediye başkanıyken, hapse girerken ve daha pek çok kez Erdoğan’ın fotoğraflarını çektiğini anlatan Ara Güler şunları söylüyor: “Peki, şimdi ne değişti? Bir Cumhurbaşkanı’nın davetine “Yok” denir mi? E ben de demedim… Gittik. Bizi bir güzel karşıladılar. Çaylar, kahveler filan…”

Röportajın tamamını burada bulabilirsiniz.

*  *  *

Doğuş Grubu ile imzalanan anlaşma ile ilgili haber burada.

Cumhuriyet Gazetesi’nin Ara Güler’den özür dilediği metin burada.

Hürriyet Gazetesi yazarı Ahmet Hakan’ın konu hakkındaki köşe yazısı…

Habertürk Gazetesi yazarı Murat Bardakçı’nın konu hakkındaki köşe yazısı…

İşbirliği ve ortaklık sözleşmesi olarak adlandırılan bu çalışma ile Ara Güler, fikir ve sanat eserleri yasası kapsamındaki tüm haklarını kurulacak bir şirkete devretmeyi kabul etmiş oluyor. Güler, kurulacak şirkette sadece yüzde 40 pay sahibi olacak. 3 milyon avro değer belirlenen ve kendisinin fotoğrafçılıkla ilgili malzemeleri ve arşivi ile 7 adet bağımsız bölüme sahip binadaki taşınmazının ayni sermaye olarak konulması karşılığında, Ara Güler’e aylık 50.000 TL huzur hakkı ödenecek.

Haber henüz Ara Güler ya da Doğuş Grubu tarafından resmi bir açıklama ile doğrulanmadı.

Ara Güler, 4 Aralık 2012 tarihinde, küratörlüğünü Lora Sarıaslan’ın yaptığı “Bilinmeyen Ara Güler” isimli bir fotoğraf sergisi açıyor. Şimdiye kadar görülmemiş soyut fotoğraflarından oluşan sergi öncesi kendisiyle bir söyleşi gerçekleştirdik. Hem sergisi hem de diğer pek çok konu hakkındaki keyifli sohbetimizden kısa bir özeti burada bulabilirsiniz. Röportajın tamamını ise, Aralık sayısında Fotoğraf Dergisi’nde okuyabilirsiniz.

Ömer Serkan Bakır – Esasında sizin bilinmeyen ya da ortaya çıkmamış yüz binlerce fotoğraf kareniz olabilir. Ancak siz bilinen Ara Güler fotoğrafları ile tanındınız. Sokaktaki insanlar sizi klasik karelerinizle tanıdı. Bu sergi fikri nereden çıktı? Sizi kim ikna etti?

Ara Güler – Bu sergiyi düzenleyen Lora’nın babası benim arkadaşım. Şiir kitapları vardır, şairdir… Onun kitabına kapak yapmıştım uzun yıllar önce. İlk olarak oradan çıktı fikir. Dediler ki bu tarz fotoğraflardan bir sergi yapalım. Düşündüm ne zaman çekmiştim, neredeydi falan, sonra buldum ama eksik. Sonra onları tamamlamak lazım geldi ve onları tamamladık falan filan. Toplam 16 tane fotoğraf var işte. Aslında çoktur ama bu kadar yeter…

Bak ben sana bir şey söyleyeyim, bütün bunlar bozuk fotoğraflardır esasında. Bozuk fotoğraflar, bozuk işler, oldu sana sanat işte anladın mı? Zaten doğru dürüst bir şey çekersen sanat olmaz ki.

ÖSB – Geçtiğimiz aylarda Ara Güler Fotoğrafçılık ve Eğitim Vakfı kuruldu. Kuruluş süreci nasıl gerçekleşti? Memnun musunuz?

AG – Bir birikimin daha sonra yaşaması ve bir arada kalması için kurduk bunu. Burada da vakıf yapmak mecburiyetindesin ki senden sonra bu yaşasın. Yoksa çarçur olur gider. Bazı arkadaşların fotoğrafları, arşivleri böyle oldu. Çöplükten çıkan fotoğrafları oldu bunların. Ben çöp için çekmedim bu fotoğrafları! İnsanlığın yararına olacak şeyleri çektim. Ama vakıf kurmak çok zor iş Türkiye’de… Bin türlü sorun, avukatlar, noterler, birileri falan filan. Şimdi bitti bizim vakıf işleri. Ama ben öldükten sonra ne olur bilemem tabi.

ÖSB – Giydiğiniz kıyafetler ve renkler her zaman uyumlu… Bir kıyafet tarzınız ve renk seçiminiz var mı?

AG – Ben tabiata bakıyorum. 80 küsur senedir tabiata bakıyorum, az mı? Tabiatın renklerini gayet iyi biliyorum. Pastel renkleri de daha çok seviyorum. Cart renkleri sevmem. Mesela kıpkırmızı bir elbiseyi de… Ayna diye bir b.k vardır, orada bakarsın kendine, bu bana gitti mi diye. Oraya bakınca anlarsın, eğer anlamıyorsan hıyarın tekisin demektir.

ÖSB – 2011 Kültür ve Sanat Büyük Ödülü’nü aldınız. Sizin için bu ödüllerin bir önemi var mı?

AG – Benim için bu ödüllerin hiçbir önemi yok. Onlarca ödül var esasında. Ama bir tanesi önemlidir, o da hangisi biliyor musun; Aydın Doğan ödülüdür. O da neden önemlidir, çünkü para verdiler. Diğerleri sadece laftır, laf anladın.

ÖSB – Fotoğraf çekerken en keyif aldığınız ülke hangisi oldu?

AG – Bu çok nettir, Burma (Myanmar). Burma çok az görülmüştü eskiden de şimdi de öyledir. Ama değişti tabi… Ben oraya 3-4 kez gittim, farklı farklı işler için hep. En son gidişimden hemen sonra ihtilal oldu mesela. O ihtilalde binlerce adam öldü. Dünya gaddardır. O sıralar Time’ın foto muhabiriyim. Öyle her yere gitmek kolay değil. Burma’da herkesi almıyor. Çok kısa vize veriyor. Yanına adamlar falan veriyorlar. Sonra birileri geldi, uzun vize verdiler ve gittim uzunca kaldım en son.

ÖSB – Şimdi bir de yeni makineler çıktı, bilgisayara aktarmadan kendi üzerinden gönderebiliyor fotoğrafları.

AG – Biliyorum, aslında doğrudan doğruya gönderiyorlar şimdi dediğin gibi. Ama seçmen lazım, o da zordur küçük ekranda… Çünkü çok çekiyorsun.

ÖSB – Teknoloji hızla ilerliyor tabi, en çok da fotoğraf makinelerine ve cep telefonlarına yarıyor bu gelişim.

AG – Geçenlerde geldi yine birileri yeni bir cep telefonu muymuş neymiş verdiler işte. Pahalı bir şey de ama ben kullanmam. Nedir o öyle dokunduğun zaman gidiyor. Bakıyorum herkesin elinde, eziyet çekiyorlar sanki. Ben cep telefonu kullanıyorum esasında, ama kullandığım basit bir şeydir.

Sergi: 4 Aralık 2012 – 3 Şubat 2013

Galeri g-art http://www.g-artgaleri.com

Fransa’nın Türkiye Büyükelçisi Laurent Bili’nin ev sahipliğinde gerçekleşen ve sunuculuğunu Tuba Ünsal yaptığı gece, Nebil Özgentürk’ün hazırladığı ve Cihan Ünal’ın seslendirdiği “An’ların Ara’sı” kısa filminin gösterilmesi ile başladı. Ardından kürsüye gelen Fransa’nın Türkiye Büyükelçisi Laurent Bili, öncelikle vakfın kuruluşu nedeniyle Ara Güler ve konuklarını ağırlamaktan büyük bir mutluluk ve onur duyduğunu, Ara Güler’in zamanın tanığı bir fotomuhabiri olarak yarım yüzyılı aşkın bir süredir karelerinde insanlığı anlattığını belirtti. Ara Güler’e “İstanbul’un gözü” diyerek hitap eden Bili, İstanbul’un belleğini biraz da Güler’e borçlu olduğunu belirtti.

Büyükelçi’nin konuşmasından sonra söz alan Kültür ve Turizm Bakanlığı Müsteşarı Özgür Özarslan da Ara Güler’in Türkiye için önemli bir değer olduğunu, kurulmuş olan bu vakfın Ara Güler’in birikimini geleceğe taşımak yönünde atılan önemli bir adım olduğunu belirterek şahsının ve Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın bu vakfın gelişmesi ve yeni projeler üretmesi için her zaman destekçisi olacağını sözlerine ekledi.

Programın sonunda Banu Güven’in Ara Güler ile yaptığı karşılıklı söyleşi konuklar tarafından da ilgi ile takip edildi. Bu sohbette vakfın kuruluşunun onun için birinci öneminin arşivine sahip çıkacak bir kurumu geride bırakması olduğunu belirten Ara Güler ileride destekçi üyelerinin de katkılarıyla bir de Ara Güler Müzesi açmayı planladıklarını sözlerine ekledi.

Prof. Sabit Kalfagil, Ara Güler, Sıtkı Fırat ve İzzet Keribar – Fotoğraf: Recep Tayyip Erdoğan

Ödül töreni sırasında 4 fotoğrafçının sözlerinden alıntılar yapan ve konuşması sık sık alkışlarla kesilen Erdoğan, usta fotoğrafçıların dünyanın her yerinden çok anlamlı kareler kaydettiğini belirterek, “Ancak, 4 sanatçımızın bana göre en önemli ortak vasfı, birer İstanbul sevdalısı olmalarıdır. İstanbul’u en güzel onlar anlattılar, en güzel onlar kaydettiler" şeklinde konuştu.

Ödül töreni sonunda usta fotoğrafçılar Başbakana kendi çektikleri fotoğrafları ve fotoğraf albümlerini hediye ettiler.

Fotoğraf: Ozan Güzelce