İster en parlak sabah olsun ister en karanlık gece, α7S II kullanmak istediğiniz her deklanşör hızında fotoğraf çekmeyi mümkün hale getiriyor. Aynı zamanda full-frame formatta tam piksel okumalı ve piksel gruplama olmaksızın 4K video çekme becerisi de dahil olmak üzere bir takım profesyonel tarzda video fonksiyonunu da içinde barındırması α7S II’yi gerek fotoğrafçılar gerekse videografikerler için son derece cazip bir seçenek haline getiriyor.

α7S II, 35mm full frame 12.2 milyon piksel görüntü sensörü ve BIONZ X görüntü işleme motorunun bileşimi sayesinde, ISO 50-409600 gibi hayranlık uyandırıcı bir hassasiyet aralığı sunuyor. Sensör, tüm ISO aralığı içinde dinamik bir aralığı optimize ederken aydınlık ortamlardaki renk geçiş aralığını genişletmesi ve karanlık sahnelerdeki paraziti minimize etmesi, en ekstrem koşullarda dahi etkileyici sonuçlar sunması anlamına geliyor. BIONZ X’in güncellenen görüntü işleme algoritması, sensörün yeteneklerini en üst düzeye çıkarırken orta ila yüksek aralığa özel bir vurgu ile tam hassasiyet aralığı boyunca çekimleri de iyileştiriyor. Bu, sonuçta ortaya çıkan fotoğraf ve videoların son derece ince detaylarının minimal parazitle gösterilmesi anlamına geliyor.

4K videolarda daha yüksek görüntü netliği

α7S II’nın 4K videoları kendi içinde XAVC S formatında kaydedebilmesi olağanüstü detaylara sahip içeriği ortaya çıkarıyor. Tüm piksellerden gelen bilgiler satır atlama veya piksel gruplama olmaksızın kullanılabildiğinden, fotoğraf makinesi full frame görüntü sensörünün genişletilmiş gücünü maksimize ederek 4K videoları daha yüksek görüntü netliği ve çok düşük miktarda hare ile üretebiliyor. Full HD videolar çekerken piksel gruplama olmaksızın tam piksel okumanın kullanılması da, Full HD üretmek için gerekenin yaklaşık beş katı bilgi toplaması ve son derece yüksek kaliteli film üretmek için bilgiyi yoğunlaştırması anlamına geliyor.

α7 serisinde bir ilk olarak, α7S II full frame formatta piksel gruplama olmaksızın tam piksel okumalı 100Mbps hızda 120fps kayıt yapabilirken, ortaya çıkan görüntüler Full HD olarak muhteşem 4x/5x yavaş çekim görüntüler halinde düzenlenebiliyor. α7S II aynı zamanda fotoğraf makinesinin ekranında anında görülebilen 4x/5x yavaş çekim görüntüleri dahili olarak çekebilme yeteneğine de sahip.

Video fonksiyonelliği, S-Gamut3.Cine/S-Log3 ve S-Gamut3/S-Log3 gibi yeni profiller ile daha da geliştiriliyor. Bu yeni profiller geniş dinamik aralık sağlarken renk düzeltme ise daha kolaylıkla gerçekleştirilebiliyor. Hatta, α7S ll S-Log3 gama ayarında etkileyici 14 stoplu genişlik de sunuluyor. Fotoğraf makinesi ayrıca sinematograflar ve videografikerler arasında son derece popüler olan S-Gamut/S-Log2’yi de destekliyor. Gama Ekran Yardımcısı, S-Log videolar kaydederken kullanıcıların görüntüleri takip veya odağı kontrol etmesine imkân veren yeni bir fonksiyon iken Zebra fonksiyonu ise daha da yüksek kontrol için geliştirildi.

Beş eksenli görüntü sabitleme sistemi

Yeni α7S II, α7 II ve α7R II fotoğraf makinelerinde son derece popüler olan yenilikçi 5 eksenli görüntü sabitleme sistemi bulunuyor. Sistem, çekim sırasında görüntü kalitesi üzerinde en yüksek etkiye sahip olan ve telefoto objektif kullanırken sıklıkla görülebilen açısal titreme (sendeleme ve yalpalama), büyütme arttıkça daha da çok fark edilen kayma titremesi (X ve Y eksenlerinde) ve sıklıkla gece çekimleri veya video kayıtlarını etkileyen dönme titremesi (devrilme) olmak üzere, fotoğraf makinesinde beş eksen boyunca meydana gelen titremeyi düzeltiyor.

Otomatik odaklama hassasiyeti

α7S II’nin yükseltilen otomatik odaklama sistemi artık daha yüksek doğruluğa sahip hızlı, kesin odaklama için 169 AF noktası sunuyor. Görüntü sensörünün gücü, üretilen görüntülerde parazit olmamasının Hızlı Akıllı AF’nin loş ışıklı ortamlarda (EV-4’ye kadar inen) ve çıplak gözle kontrol etmenin zor olduğu durumlarda dahi kontrastı daha kolay tespit etmesi ve daha hızlı tepki verebilmesi anlamına geliyor. Video çekimleri sırasında, AF performansı önceki modelin iki katı hıza ulaşıyor.

EVF ile tüm görüntüleme alanı üzerinde net görüntüler

α7S II’nin yükseltilen XGA OLED Tru-Finder vizörü de 0,78x (diyagonal görüş sahasında yaklaşık 38,5 derece) ile tüm görüntüleme alanı üzerinde net görüntüler gösteriyor. ZEISS T* Kaplama kullanımı, vizördeki yansımaların keskin şekilde azaltılmasını sağlarken optik vizörlerin aksine, OLED Tru-Finder ise pozlandırma telafisi, beyaz dengesi ve yapılan diğer ayarların görüntülenen resmi nasıl etkilediğini anında göstermek için de kullanılabiliyor.

Sıkıştırılmamış RAW formatı

Yeni α7S II, kullanıcının arasından seçim yapabileceği Sıkıştırılmış ve Sıkıştırılmamış 14-Bit RAW fotoğraf çekim formatlarını da sunuyor. Böylece fotoğraf veya video çekenler makinenin performansını daha da ileriye taşıyan istedikleri RAW işleme tipini seçebiliyor. Bu yeni özellik yazılım güncellemesi ile diğer bazı α fotoğraf makinelerinde de sunulacak.

Kullanıcı dostu tasarım ve özellikler

α7S II’nin görünümünün ve verdiği hissin daha kullanıcı dostu, güvenilir ve sezgisel olmasını sağlayan bir dizi iyileştirme de gerçekleştirildi. Magnezyum alaşımlı gövdesi hem hafif hem de son derece güçlü iken fotoğraf makinesinin elde daha doğal şekilde durması için de kavrama yeri ve deklanşör düğmeleri de yeniden tasarlandı. Sadece geri planda kalmak istediğiniz durumlar için ise, 5fps sürekli çekim için sessiz çekim modu devreye sokulabilirken güvenilirlik de düşük titreşimli deklanşör hareketi ile geliştirildi. Özellikle başka marka objektifler takılırken daha yüksek dayanıklılık sağlamak amacıyla, objektif yuvası daha da güçlendirildi. Ayrıca kullanıcıların artık fotoğraf makinesi çalışırken cihazı USB güç kaynağı üzerinden şarj edebilmesi de pil ömrünü uzatıyor. Daha yüksek konfor ve güvenlik için, Sony aynı zamanda α7R II ve α7 II ile de uyumlu olan yeni premium α7S II deri kılıfı da piyasaya sürüyor.

İlk full frame kompakt fotoğraf makinesi olan Sony RX1R çıktığında hafif makine kullanmak isteyen tüm fotoğrafçılar gibi ben de sevinmiştim. Fakat RX1R'nin objektifinin değişmediğini öğrenmek de sevincimi kursağımda bırakmıştı. Son derece basit tasarımı olan RX1R yeni gövdelerin geleceğinin haberlerini o zamandan vermişti kuşkusuz. Kısa bir süre sonra da Sony değişebilen objektifli ilk full frame aynasız makinesi olan A7 ailesini piyasaya sürdü. Öncü modeller olar A7 ve A7R modeline sonradan daha çok videograf bir gövde olan A7s eklendi. Şimdilerde A7 klasik gövdenin ikinci serisinin çıkmasını bekliyoruz.

A7s hala ilgimi çekmiyor, çünkü ISO başarımı ne kadar iyi olsa da 12 MP'lik sensörün günümüz fotoğrafçısının ihtiyaçlarını karşılamaktan uzak olduğunu düşünüyorum. Fotoğraf pazarına pek de seslenmeyecek bir ürün gibi görünüyor.

Sony A7 gövdeler ilk çıktığı andan itibaren objektif yelpazesinin eksik olmasıyla eleştirildi. Fotoğrafçılar gövdeye uygun objektif olmadığı için de bir miktar mesafeli durdular. Ben de dahil…

Fotoğraf endüstrisi bu durum karşısında pratik ve ekonomik 3. parti üreticilerle kısmen bu sorunu çözmeye çalışıyor. Sony'nin kendisi ve bazı yan sanayi üreticiler, fotoğrafçının çantasında bulunan başka marka objektiflerin bu gövdelerde kullanılması için adaptörler geliştirdiler ve geliştirmeye de devam ediyorlar. Ancak yine de fotoğrafçıların bu adaptörlere güvenmesi epey zaman alacak gibi görünüyor.

Sony, 2015 yılı başında full frame aynasızlar için yeni objektiflerini piyasaya süreceği müjdesini verdi. Hatta Amerika pazarında bir kısmı satışa çıktı bile. Bunların Türkiye'de Şubat'ta piyasaya çıkacağı söyleniyor. Özellikle çantalarını hafifletmeye çalışan fotoğrafçılar bu objektifleri merakla bekliyorlar.

Sony Türkiye test için bana bir A7R getirdi. Gövdeyle muhtelif koşullarda fotoğraflar çektim. Sonuçların beklentimin de üzerinde çıktığını ilk adımda hemen yazdım zaten. İlk edindiğim intiba da hala sürüyor. İki hafta önce de fotoğrafçılara stüdyoda A7 gövdeleri kullandırmak üzere de inplato'da bir portre seti kurduk. O sette de A7R ile birlikte A7'yi kullandım. A7R sensör müthiş kaliteli çıkış veriyor olmasına karşılık; hızlı çalışılacak bir gövde olmadığını stüdyoda gösterdi. Bir moda veya portre seti gövdesi değil. Fakat yavaş soluklu ama neticenin önemli olduğu setlerde çıkış kalitesinin üst segment SLR gövdelerden daha iddialı olduğu kanıtlanmış durumda.

Her iki gövdenin ISO performansı ve keskinliği SLR gövdelerin oldukça üzerinde. Focus bazı zamanlarda yavaş kalsa da idare eder durumda. Gövde materyali oldukça güven veriyor. Menü arayüzü SLR gövdelerden alıştığımız gibi. Poz telafi çarkının (±) hemen el altına konmuş olması çok büyük kolaylık.

Menü butonu çok emniyetli bir yerde duruyor. Fakat gövdenin arkasında bulunan çok amaçlı çark çok hassas. Minicik bir müdahale ile makinenin temel ayarlarının değişmesini sağlamasının yanında; elbise veya el sürtünmesine karşı hiç direnci yok.

Çarka standartta tanımlanmış ISO ayarı hemen değişebiliyor ve bunu fark etmezseniz canınız sıkılabiliyor. Başıma geldi. Sürtünmeden dolayı ISO ayarının 64'e indiğini fark edemedim. Fark ettiğimde bir sürü fotoğraf çekmiştim. Umarım bu durum değiştirilebiliyordur.

Ayrıca objektifi manuel moda getirmek için kısa yol butonu konmamış ve menülerde zaman geçirmek gerekiyor. Epey debelendikten sonra Sony teknisyenlerinden yardım istemek zorunda kaldım.

Bu ayarların neredeyse tamamı mutlaka yeniden tanımlanabiliyordur. Ama gövdeyi çok iyi tanımadan bir sete girerseniz yabancılık çekip ve muhtemelen siz de benim gibi çuvallayacaksınız. Yani temel ayarları alıştığımız klasik SLR ayarlarında biraz farklı. Arayüzü de alıştıklarımıza çok benzese de içindeki ince detaylar çok önemli. Anlayacağınız verimli kullanabilmek için önce makineyi ve arayüzünü öğrenmek gerekiyor.

Sonuç olarak, gövde tasarımında bir takım eksiklikler olsa da çıktıları itibariyle mükemmel bir makine. Biraz daha evrilirse – ki mutlaka evrilecektir – gelecekte SLR makinelere mahkumiyetten kurtulacağız gibi görünüyor. A7R'nin yavaş kaldığı sette A7 ile oldukça hızlı çalışabildim. Çıkış kalitesinin yine üst seviye SLR gövdelerden iyi olduğunu rahatlıkla söyleyebilirim. Bunda Zeiss objektiflerin ciddi katkısı olduğunu gözardı etmemek gerekiyor. Ben sette 85 mm ve 135 mm Zeiss objektifleri kullandım. 

2012 yılı, orta seviye DSLR makinelerde full-frame modellerin öne çıktığı bir dönem oldu. Daha önceleri ileri seviye modellerde rastladığımız 24×36 mm boyutlu sensörler uygun fiyatlı gövdelerde karşımıza geliyor. Üç büyük üreticinin Alfa 99, D600 ve 6D modelleri 2012’ye damgasını vuran ürünler olarak göze çarpıyor. Fotoğrafla ciddi olarak ilgilenen kullanıcıların bu makinelerden beklentileri şöyle özetlenebilir: Full-frame sensör, berrak görüş sağlayan çok iyi bir bakaç, yüksek hızlı çekim, gelişmiş otofokus, yüksek kalitede video yakalama, dayanıklı gövde yapısı ve yüksek ISO performansı. Bugün için DSLR teknolojisi bu beklentileri orta fiyat aralığında kullanıcıya sunma noktasına ulaşmış durumda.

Birçok yeniliğin sergilendiği yıl boyunca fotoğrafçıları en çok heyecanlandıran gelişme, full-frame DSLR makinelerin erişilebilir fiyatlarla satışa sunulmasıydı. Bu açıdan bakıldığında yılın anahtar sözcüğü “uygun fiyatlı full-frame DSLR” olarak özetlenebilir.

Yıl içinde üç büyük üretici birbirlerini yanıtlar gibi, peşpeşe uygun fiyatlı full-frame ürünlerini piyasaya çıkardı. Canon’un EOS 6D’si 2100 USD (*) fiyatla piyasada yerini aldı. 5D Mark III’ün gövde fiyatı 3500 USD (*) civarında, bunun üçte ikisi fiyatla bir full-frame sahibi olmak isteyenler için 6D cazip bir seçenek. Nikon’un D600’ü yine 2100 USD (*) gövde fiyatıyla satışa sunuldu. En yeni DX formatlı APS-C boyutlu Nikon’lardan daha hesaplı olan D600 için aynı şeyleri söylemek mümkün. Sony, yeni A99 modeli ile uygun fiyatlı full-frame DSLR kervanına katıldı. Biraz daha pahalı olan A99 (2800 USD *) yarı geçirgen ayna teknolojisini kullanıyor ve hareketli LCD ekrana sahip.

Her üç modeli de mevcut full-frame DSLR’lerden farklı kılan temel özellik hesaplı oluşlarının yanısıra hafif olmaları. 800 gram civarında olan bu makineler DSLR’ler için en çok arzulanan konuların başında gelen taşınabilirlik açısından önemli. Kompakt, hafif ve sağlam bir gövde yolculuk için büyük bir artıdır. Gezi ve manzara fotoğrafçılığı için ideal gövdeler olarak ciddi fotoğraçlıların beğenisini kazanacak bu makineler fiyat avantajını da hesaba katınca orta sınıfta birçok taşı yerinden oynatacak potansiyele sahipler.

Bu hesaplı full-frame ürünler ile kullanıcılar tipik bir DSLR makineye sahip olmakla kalmayıp, geniş sensörlü bir kamera ile profesyonel kalitede hareketli görüntü çekebilme yeteneğine kavuşacaklar. Güçlü işlemci ve büyük sensör bileşimi hem fotoğraf hem de video çekiminde son derece tatmin edici görüntüleme performansını garanti ediyor. Her üç modelin de geniş objektif seçenekleri fotoğrafçıların yaratıcı yönlerini çekimlerine sınırsızca yansıtmalarına olanak tanıyor.

Bu durum sektör açısından iki kademeli bir hareketlenmenin habercisi olacağa benziyor: Full-frame bir gövde satın alan fotoğrafçıların bu gövdeye uyumlu objektifleri de alacağını öngörmek güç değil. Fotoğraftan para kazanmayan amatör fotoğrafçıların oldukça pahalı DSLR gövdelere yönelmesi mantıklı olarak karşılanamaz. Örnek olarak Canon EOS-1 Dx gövde fiyatının 6800 USD (*) olduğunu düşünürsek uygun fiyatlı full-frame DSLR makineler, parasını objektiflere ayırmak isteyenler için çok iyi birer seçenek olarak beliriyor.

(*) Yazıda verilenler fiyatlarda ABD rakamları baz alınmıştır. Türkiye’deki satış fiyatları değildir.

Zorlu görevler ile zahmetsizce başa çıkmak üzere dayanıklı şekilde üretilen A99, en talepkâr fotoğraf meraklılarını bile tatmin edecek yeni görüntüleme performansı, yaratıcı opsiyonlar, kullanıcı odaklı ergonomi ve dayanıklılık standartlarını belirliyor. A99’ye özel olarak yeni geliştirilen 24,3 milyon piksellik full-frame Exmor CMOS sensöre BIONZ işlemci eşlik ediyor. Bu güçlü sensör/işlemci bileşimi hem fotoğraf hem de video çekiminde yüksek görüntüleme performansını garanti altına alıyor.

Full-frame sensörün çözümleme gücü, yeni geliştirilmiş ayrı çok segmentli optik alçak geçirgen filtre ile geliştiriliyor. Tümüyle yenilenen bir ön uç LSI’nin yardımcı olduğu BIONZ işlemci, Exmor CMOS sensörden aldığı muazzam miktarlardaki görüntü sinyal verisini işliyor. Yeni ve güçlü alana özel gürültü azaltma (NR) algoritması ile birlikte, 14 bit RAW çıktı, zengin renk geçişi ve düşük noise düzeyleri yakalıyor. Gelişmiş BIONZ işlemci, azami hassasiyet aralığını, genişletilmiş hassasiyet modunda ISO 50-25.600’e kadar ulaşan dokuz duraklamalı aralığa kadar genişletiyor.

Hassas AF Sistemi

Bugüne kadar ilk defa, 11 çapraz sensörlü, 19 noktalı AF sistemi çok noktalı odak düzlemli aşama algılamalı AF sensörü ile tamamlanıyor. En az 102 AF noktasına sahip olan bu ek AF sensörü, ana görüntü sensörü ile örtüşüyor. Tam Geçirgen Hareketsiz Ayna Teknolojisi’nin gücünden yararlanan bu eşsiz Çift AF Sistemi, nesne 19 noktalı AF karesini terk ettiğinde bile izleme odağını koruyan hızlı, kesin otomatik odaklama yapmaya izin veriyor.

A99 aynı zamanda hareket halindeki nesnelerde son derece etkin yeni bir AF-D sürekli otomatik odaklama modunu da görücüye çıkarıyor. 19 noktalı AF sistemi güvenilir derinlik odaklama bilgisi sağlıyor. Bunu, odak düzleminin bir ucundan diğerine kateden nesneler ile rahatlıkla başa çıkabilen, 102 noktalı çok noktalı odak düzlemli AF sensörü tamamlıyor.

Odaklamayı daha da iyileştiren bir diğer noktayı ise kullanıcıların AF sistemi tarafından tespit edilen mesafe aralığını sabitlemesine imkan veren yeni AF aralık kontrol fonksiyonu oluşturuyor. Bu akıllı özellik, örneğin bir tel örgü arkasından uzaktaki hareketli spor görüntülerine odaklandığınız durumlarda kullanılabilirliğe ciddi ölçüde katkıda bulunuyor.

Geliştirilmiş Video Çekim

A99, sunduğu AVCHD Version 2.0 gereksinimlerini karşılayan full-frame Full HD 50p/25p (60p/24p’ya değiştirilebilir) aşamalı video kayıt imkanı ile profesyonel film yapımcılarının ihtiyaçlarını da destekliyor. İlk olarak A77’de sunulan Full-time kesintisiz AF Film, hareketli nesnelerin hiç ara verilmeksizin kusursuz şekilde izlenebilmesini sağlıyor. Filmlere yönelik diğer iyileştirmeler arasında HDMI üzerinden gerçek zamanlı Full HD video çıkışı ve fotoğraf makinesinin her iki yuvası kullanılarak gerçekleştirilen özel kesintisiz çift hafıza kartına kayıt imkanı da bulunuyor.

Film çekimi sırasında ek rahatlık sağlamak için yeni sessiz çoklu denetim aygıtına fotoğraf makinesinin önünde bulunan kadran üzerinden kolaylıkla erişilebiliyor. Bu, Full HD video kaydı sırasında pozlama telafisi, ISO hassasiyeti ve ölçümleme yöntemi, deklanşör hızı, diyafram açıklığı ve ses kayıt düzeylerinin pürüzsüz ve sessiz şekilde ayarlanabilmesine imkan veriyor. Fotoğraf makinesine toplamda üçe kadar pili içinde barındıran yeni VG-C99AM dikey kontrol kolu takıldığında, çekim süresi de üç katına çıkıyor. Hatta film kaydına ara vermeksizin hareket halindeyken pil değiştirmek de mümkün.

Ses özellikleri de ciddi videografikerlerin detaylı ihtiyaçlarını karşılamak üzere kaydadeğer ölçüde geliştirildi. Ses düzeyi göstergesi ve ayarlanabilir ses kayıt düzeylerine arazide doğru gözlemleme için bir kulaklık girişi de ekleniyor. Opsiyonel XLR-K1M adaptör kiti, güvenilir ses alma için yüksek kaliteli mono shotgun mikrofon ve profesyonel standartta XLR bağlantıları da ekliyor.

Hava koşullarına dayanıklı gövde

Hava koşullarına karşı dayanıklılığı toz ve neme karşı koruma sağlarken kontrol ve düğmeler ise neredeyse her türlü görevde yılların yoğun kullanımına karşı dayanıklı hale getiriliyor. Fotoğraf makinesinin kullanım süresi ve güvenilirliği, yaklaşık 200.000 basım döngüsü için test edilen yeniden tasarlanmış deklanşör bloğu ile daha da pekiştiriliyor. Ergonomi, yaratıcı odağınızı sekteye uğratmayan daha pürüzsüz, kusursuz bir iş akışı için daha da düzenleniyor. Gerçekleştirilen iyileştirmeler arasında yeniden tasarlanmış tutma kısmı da yer alırken anahtar ve düğme şekilleri ise gözünüzü bir an bile kompozisyonunuzdan ayırmaksızın parmak uçlarınız ile sezgisel çalıştırma için farklılaştırılmış durumda. Kazara döndürmelerin önüne geçen yeni bir pozlama modu kadran kilidi de bulunuyor. Fotoğraf makinesi aynı zamanda uzaktan kişisel bilgisayar bağlantısı üzerinden de çalıştırılabiliyor. Desteklenen fonksiyonlar arasında fotoğraf/video çekimi arasında değişim yapabilmenin yanı sıra iyileştirilmiş stüdyo iş akışı için fotoğrafların fotoğraf makinesinden kişisel bilgisayara otomatik olarak transferi de bulunuyor.

Sadece A99 için bir opsiyon olarak sunulan yepyeni VG-C99AM dikey kontrol kolu, fotoğraf makinesinin kendi yerleşik pili de dahil olmak üzere toplamda üç pili barındırıp yönetebiliyor. Toz ve neme dayanacak şekilde tasarlanan kavrama parçası, hem stüdyoda hem de dışarıda gerçekleştirilen uzun çekimler için ideal.

Tüm dijital fotoğraf makinelerinde eskiden kullandığımız film yerine bir dijital görüntü algılayıcı ya da diğer tanımıyla sensörler kullanılır. Sensörlerin dijital fotoğraf makinelerinin kalbi olduğu da söylenebilir. Bu sensörlerin çok temel olarak iki çeşidi ve birçok da fiziksel boyutu mevcuttur. Bu bahsettiğimiz iki kavramı piksel değerleri ile karıştırmayın. Piyasadaki neredeyse tüm dijital fotoğraf makinelerinde iki çeşit sensör kullanılır. Bunlar; CCD ve CMOS olarak adlandırılır. Bu iki sensör çeşidi arasında bazı farklar olsa da, bu farklar özellikle son kullanıcılar tarafından pek önemsenmez.

Sensörler konusundaki diğer önemli bilgi ise fiziksel boyutlarıdır. Satılmakta olan kompakt fotoğraf makinelerinden DSLR makinelere kadar farklı birçok sınıf oluşmuştur. Bu farklı sınıflarda da farklı sensör boyutları kullanılır. Sensör üretimi pahalı bir süreçtir ve sensörlerin fiziksel boyutu büyüdükçe üretim süreci de zorlaşır ve fiyatları artar. Bu yüzden kompakt fotoğraf makinelerinin uygun fiyatlı olabilmesi için çok daha küçük sensör boyutları kullanılır. Analog fotoğraf makinelerinde kullanılan film boyutu ile aynı büyüklüğe sahip olan sensörlere ise, full frame (tam kare – 24x36mm) adı verilir.

Full Frame bir DSLR makineyi kimler tercih etmeli?

Full frame bir sensör demek, çok basit manada, daha kaliteli fotoğraflar anlamına gelir. Tabi burada fotoğrafın temelini oluşturan unsurları ve ışık, kompozisyon gibi ayarları konuşmuyoruz. Sensör boyutu büyüdükçe görüntü kalitesi artar, nispeten noise (dijital kirlilik) oranı düşer. Ayrıca full frame DSLR makineler diğerlerine göre daha sağlam ve dayanıklı bir yapıda tasarlanır. Full frame makineleri günümüzde daha çok profesyonel fotoğrafçıların kullandığını görebilirsiniz. Reklam, moda, seyahat, gezi fotoğrafçılarının yanında gazetecilerin de full frame DSLR makineler kullandıklarını görebilirsiniz.

Full frame DSLR makinelere takılan objektifler üzerlerindeki “mm” değerleri ile kullanılabilir. Full frame sensör boyutundan daha küçük DSLR makinelerde ise fokal çarpan söz konusudur. Full frame sensörden örneğin %50 daha küçük bir sensör için fokal çarpan 1.5x’dir. Yani böyle bir makineye takılacak 100mm’lik bir objektif, 150mm olarak kullanılabilir. Fokal çarpan olayı geniş açı kullanımı için sorun yaratsa da daha çok tele objektifler kullananlar için bir avantaj da olabilir.

* Bu yazı, 26.09.2012 tarihinde Milliyet Gazetesi Cadde Eki’nde Menderes Özel’in köşesinde yayınlanan ve Ömer Serkan Bakır’ın yanıtladığı sorulardan derlenmiştir.

Canon EOS 6D’nin bazı özellikleri:

* 20.2 milyon piksel çözünürlük

* Full frame CMOS sensör

* DIGIC 5+ işlemci

* ISO 100-25.600 (zorlanarak 50-102.400)

* 11 noktalı AF

* 3.2 inç LCD

* 30sn-1/8000sn enstantane hızı

* 4.5 fps çekim hızı

* 4 farklı ölçüm sistemi

* Mono mikrofon ve hoparlör

* Full HD video kayıt

* Kulaklık girişi

* SD/SDHC/SDXC hafıza kartı kullanımı

* Dahili Wi-Fi

* Dahili GPS

* Ağırlık 770 gram

Nikon D600, magnezyum alaşımlı bir gövde de, 24.3 milyon piksellik CMOS sensör ile birlikte Expeed 3 görüntü işlemcisini sunuyor. Standart olarak 100-6400 ISO aralığı veren D600 zorlanarak 50-25600 ISO aralığını verebiliyor. NEF (RAW), TIF ve JPEG dosya formatları kullanabilen makine, çekim hızı olarak 5.5fps’e kadar çıkabiliyor. Yeni geliştirilen pili ile 900 kareye kadar çekim imkanı sunuluyor. İki ayrı hafıza kartı yuvasında SD/SDHC/SDXC hafıza kartları kullanılabiliyor.

39 noktalı yeni otofokus sistemi ile netlik hızı daha da geliştirilmiş. Sabit 3 inç LCD ekran (921K) kullanan makinenin enstantane hızı ise 30sn-1/4000sn. 1920×1080 piksellik (30, 25, 24fps) video kayıt performansı sağlayan D600, mono mikrofon ve hoparlöre sahip. Gövdenin ağırlığı ise pil dahil sadece 760 gram.

Nikon D600’ün satış fiyatı (Amerika için) gövde: 2100 dolar, 24-85mm objektif ile birlikte 2700 dolar olarak belirlenmiş.

Önceki bir yazıda niçin refleks vizör başlığı altında, hala yapımı değişikliklerle sürdürülen SLR makinelerin çoktan terk edilmiş olması gerektiğini yazmıştım. Gerçekten de bütün üretim güçlükleri ve kullanım handikaplarına rağmen bu makinelerin 1930’larda tasarlanması çok haklı bir ihtiyaca dayanıyordu. Değişir objektiflerden her birinin verdiği görüntünün, çekim öncesinde bire bir görünmesi bir ihtiyaçtı. Bugün dijital makineler bu ihtiyacı mükemmel bir biçimde, hatta iki ayrı biçimde sağlıyor. Biri arkadaki ekranda, ikincisi elektronik vizörde görünüyor. Bu olanağı kullanan değişir objektifli makineler bir süreden beri yapılmakta. Kullanmakta olduğum Panasonic’den başka Olmypus, Sony, Nikon, Canon ve benzeri makineler mütevazı bir statüyü temsil ediyorlar. Neden böyle söylüyorum? Bunu sadece sensör boyutuna bağlayarak söylüyorum.

Bugün görüntü kalitesi açısından bir sıralama yapacak olursak birinci sıraya büyük ve orta format olanları koyarız. İkinci sıraya full frame olanlar girer, üçüncü sıraya da çarpanlı makineler. Örneğin APS-C formatı gibi… Sony hariç, sözünü ettiğim refleks olmayan değişir objektifliler ise çarpı iki katsayıları ile ancak dördüncü sırayı alırlar. Sensörü daha da küçük olanlar ise artık kompakt ailesinin üyeleridir. Sensörü iki çarpanlı olan bir makinenin sensör boyutları 13,5x18mm’dir. İki optik kullanarak böyle bir makine ile 28mm’den 400mm’ye kadar tüm odakları kullanabiliyorum. Sonuçları bilgisayar ekranında işlerken yüzde yüz büyütme halinde aldığım görsel izlenim çok önceleri kullandığım 1.5 çarpanlı makineninkinden hiç de aşağı değil. Bu makinenin iki objektifi ile içinde bulunduğu çantanın ağırlığı yaklaşık 1 kğ kadar. Bu artık taşıyamadığım Canon EOS 5D’nin çantası ile kıyaslanamaz. Bu yeni yöntemin makinelerin ve objektiflerin yapımının ne denli rasyonel hale geldiğini gösteriyor.

Full Frame Aynasız!

Şu anda beklentim bu çizgideki üretimin full frame makinelere yönelmesidir. Yapılacak makinelerin mevcut SLR makine ve objektiflerinin yarı ağırlığında olacağı kesindir. Ayrıca bu makineler için yapılacak simetrik geniş açıların bugün SLR için yapılmış retrofokus geniş açılara göre hem çok daha hafif hem de optik performansının daha iyi düzeyde olacağından eminim. Bu beklentim yüzünden yeni ürünleri uzağından da olsa izliyorum. Şu ana kadar görebildiklerim ancak APS-C boyutunda bir sensör düzeyine gelmiş bulunuyor. Bunun çarpı iki katsayılı olanlara göre daha elverişli olduğu görülüyor. Ne varki bu makineler gerek panorama yapımı gerekse çoklu çekimden en iyisini seçme ya da HDR benzeri olanakları sunuyor olması ile son derece olumludur. Ama konu objektif gamına gelince özellikle geniş açı aralıklı zoom optiklerin eksikliği hemen göze çarpıyor. Bunun nedenini anlamak zor değil. Bu firmalar aynı zamanda SLR üretimini de sürdüren firmalardır. Dolayısıyla onlara rakip olacak bir gelişimi bizzat yaratmaları beklenemez. Hatta bunların arasında en prestijli olan bir tanesi sensör boyutunu hala bilerek ve isteyerek çok küçük tutmakta ısrar ediyor.

Bu gelişimi bilerek frenlemenin ya da en hafif deyimi ile gelişimi yavaşlatmanın mantığını anlamak güç değil. Her yıl model üstüne model üreten SLR fabrikaları bunları tezgahları için ciddi yatırım yapıyorlar. Yatırımların ekonomik ömrünü doldurması her birinden yeterince satış yapılmasına bağlı. Ama öte yandan her yıl bunlara yeni modeller eklendiği için bu gidişi durdurmak mümkün değil. Dolayısıyla firmaların kaygısı sanıldığı gibi sadece mevcut teknolojik gelişmeyi yakalamak değil her ürün için piyasadan sağlanabilecek rantı sonuna kadar almaktır. Aslında bu durum ciddi gelişmeleri yavaşlamak ve tüketiciyi her yıl eklenen ıvır zıvırla meşgul etmek anlamına geliyor. Dolayısıyla SLR piyasasının talepleri dibe vurmadıkça benim beklediğim ürünler ele alınmayacaktır. Ta ki mevcut tezgahların ekonomik ömrü doluncaya kadar… Oysa elimizdeki makinelerin ekonomik ömrünün dolmasına kimse aldırmıyor ve onlar henüz 6 aylıkken bile bize yenileri satılmaya çalışılıyor.

Dijital Film

Dijital makinelerin ilk yıllarında bir mucit Photokina’da mevcut film çeken makineleri dijitale dönüştürecek bir çözüm üretmişti. Film kasedi biçimindeki bir komponent film yuvasına konuyor, bunun uzantısı olan sensörde görüntü çerçevesine oturuyordu. Üretici bununla uyumlu bir de arka kapak yapmıştı. Sadece arka kapağı değiştirerek mevcut makinenizi dijitale dönüştürebilecektiniz. Bugünkü ürünlere göre daha ilkel olsa da bu çözüm mevcut makinelerin çöpe dönüşmesini önleyecek, ekonomik ömrünü tamamlamasına yarayacaktı. Bu yüzden belki yeni dijitaller bir süre gecikecek ama evrimini laboratuar koşullarında tamamlayacaktı. Piyasaya daha noksansız olarak çıkacaktı. Piyasa bu adamın ürününü birkaç sene içerisinde yok etti, unutturdu. Neden? Sadece tüketiciye yeni makineler satabilmek için… Eldeki mevcut makinelerin ekonomik ömrünü doldurmasına izin verilmedi. Görülüyor ki üreticinin tezgahlarının ekonomik ömrünü düşündüğü kadar tüketicinin çıkarı düşünülmüyor ve üretimin çıkarı uğruna ciddi gelişmeler ertelenebiliyor.

Bir diğer beklentim, dijital sensörün özellikle geniş açı çekimlerde neden olduğu kenar ve köşelerdeki distorsiyon, renkseme ve köşe kararmalarını giderebilecek içbükey bir sensörün kullanıma girmesidir. Küre kapağı biçimindeki böyle bir sensör doğal olarak ona göre tasarlanmış yeni optikler gerektirecektir. Eğer bu sensör makine gövdesine bağlı ve bir kez üretiliyorsa üretilecek optiklere bu sensörün görüntü alanı veri olarak girilecek ve optik çözümleme yani mercek tasarımı ona göre yapılacaktır. Yok, eğer Ricoh firmasının bir ürününde olduğu gibi sensör objektifle bir bütün olup makine gövdesine birlikte takılacaksa o takdirde her objektif için üretilen sensör farklı eğrilikte olacak, bu ise objektifin çözümünü basitleştirecektir. Burada dikkate alınacak husus, her objektif için sensörün artı maliyeti ile objektifte sağlanacak ciddi ekonominin karşılaştırması olur. Daha şimdiden Ricoh’un mütevazı makinesinde böyle bir avantaj olmaksızın bile sadece sensör tozlanmasını gidermek amacı ile bu artı maliyet kabullenebiliyorsa benim beklentim için bu mümkün demektir. Böyle bir yola girmek ilk ağızda yeni objektifler yapımının külfetini akla getirebilir. Ama düşününüz ki böyle bir kaygı eski dönemlerin alışkanlığına göredir. Halbuki bugün yapılan her makine ile uyumlu mutlaka yeni objektifler piyasaya sürülüyor. Hatta aynı makinenin yeni modelleri için bile öyle bir yazılım yapılıyor ki bir önceki modelin çok başarılı optikleri kullanılamaz olsunda yeni objektifler satılabilsin. Dolayısıyla bizim ilk ağızda duyduğumuz yeni objektifler gerekecek korkumuz yersizdir. Bu üreticilerin arayıpta bulamadıkları bir olanaktır. Ama devrim sayılabilecek bu gibi gelişmeler için acele edilmeyecektir. Üreticiler her türden teknolojik yeniliği bize taksit taksit ve damlalıkla verecekler.

Bugüne kadar yüzlerce değişik test yapmışızdır. Bunların bir kısmını dergilerde ve web sitelerinde paylaştık. Ancak bu yaptığımızı sanırım bizden başka pek kimse yapmamıştır. Ne mi yaptık? Herkesin elinde iPhone’larla sağı solu çektiğini ve bunları paylaştığını gördükçe bir fikir gelişti. Esas çıkış noktamız bir iPhone oldu. Sonra dedik ki, aynı ışık şartlarında ve profesyonel bir stüdyo ortamında aynı konunun fotoğrafını farklı makinelerle çekelim. iPhone dahil 9 farklı fotoğraf makinesi belirledik.

İşte bu noktadan sonra hemen sevgili Fethi İzan devreye girdi ve PBlok adındaki stüdyosunda bir dizi çekim yaptık. Kullandığımız fotoğraf makinelerinin adını vermek istemiyorum. Ancak sıralamayı şöyle anlatabilirim. En küçük sensör boyutundan en büyük sensör boyutuna kadar bir dizi makine kullandık. Esas kriterimiz bu oldu.

iPhone dahil 9 farklı makine kullandık

Çıkış fikrimiz bir iPhone olduğu için onun adını telaffuz edebiliyorum. Önce uzunca bir set kurulumu süreci oldu. Kullanılacak malzemeler, objeler belirlendi. Tabi fotoğrafı çeken kişi Fethi İzan olunca bu kurgunun hazırlanması, ışıkların düzeni vs derken birkaç saat geçti bile…

İlk kareyi bir iPhone4 (001) ile çektik. Sonra sıralama şöyle oldu: Kompakt fotoğraf makinesi (002), sensörü biraz daha büyük olan yine bir kompakt makine (003), sensör boyutu küçük yeni bir aynasız fotoğraf makinesi (004), micro four thirds boyutunda yeni bir aynasız makine (005), APS-C formatında aynasız makine (006), çarpanlı bir DSLR (007), full frame DSLR (008) ve orta format bir dijital back (009).

Her makine ile çekimleri mümkün olduğunca aynı açıdan, aynı diyafram değeri ile ve aynı odak uzaklığı ile yapmaya çalıştık. Arada bazı açı farkları olabilir tabi… Netlik ortadaki elmaya yapıldı. ISO 100-200 değerleri, WB için ise otomatik mod seçildi ve diyafram değeri f/8 kullanıldı.

9 farklı makine, 9 farklı sensör boyutu…

Gelelim bu garip testin sonuç kısmına. Tüm bu çekimlerden sonra tabi birkaç ilginç sonuç ortaya çıktı. Sadece bilgisayar ekranında bakılınca, örneğin bir web sitesi için tüm bu 9 farklı makine ile yapılan çekimler kullanılabilir gibi gözüküyor. Hepsinin uzun kenarını 20cm yapınca aralarında çok az fark görülebiliyor. En büyük farklar ise, doygunluk ve renk sapmaları oluyor. Eğer bir web sitesi için en çok 20cm büyüklüğünde bir fotoğraf kullanılacaksa, bu biraz şaşırtıcı olsa da bir cep telefonu olan iPhone ile çekilen fotoğrafla, bir DSLR ya da dijital back ile çekilen fotoğraf arasında hemen hemen hiç fark yok gibi. Yine de dikkat, “hemen hemen” diyoruz! Bu ilk adım…

Peki, fark nerede başlıyor? Çektiğimiz fotoğrafları büyüterek incelemeye başladığımızda tabi farklar hemen ortaya çıkıyor. Tahmin edeceğiniz gibi küçük sensörlü makineler ve tabi ki iPhone ile çekilen fotoğraflar büyütüldüğü zaman detay kayıpları başlıyor. Parlak yerlerdeki detaysızlıklar artıyor. Biraz önce tüm çekilen fotoğrafları 20cm yapıp bilgisayar ya da bir tablet üzerinde bakınca hemen hemen fark yok dediğimiz konu bir anda değişiyor. Neyse ki 600 dolarlık bir telefon ya da fotoğraf makinesi ile binlerce dolarlık full frame bir DSLR ve yaklaşık 20bin dolarlık dijital back arasındaki fark böylece ortaya çıkıyor.

Sonuç olarak, eğer iPhone ile güzel fotoğraflar çekip size gösteren ve binlerce dolarlık fotoğraf makinelerinizi sorgulamanızı sağlayan, sinirinizi bozan bir arkadaşınız varsa bu testi gösterebilirsiniz.