Işık, renk ve şekilleri insan gözüne görünür hale getiren bir araçtır. Sanatçılar doğada yapmış oldukları gözlemlerle ışığın gerçek sanat oluşturmadaki etkilerini anlayabilirler.
Yazı ve Fotoğraflar: Prof. Dr. Hakan Yaman
Işık, renk ve şekilleri insan gözüne görünür hale getiren bir araçtır. Sanatçılar doğada yapmış oldukları gözlemlerle ışığın gerçek sanat oluşturmadaki etkilerini anlayabilirler. Işığın ana kaynağı güneş ise de başka enerji kaynakları da ışık saçarlar. Ayrıca ışık yapma kabiliyeti olmayan nesneler de olanaklı ise ışığı yansıtmak suretiyle başka cisimleri aydınlatabilirler. Ressamlar eserlerine hazırlarlarken bunu dikkate almışlardır ve tablolarının “ışığını” artırmak için farklı parlak nesneleri tablonun sonuna doğru son katman olarak tablolarına yerleştirmişlerdir.
Fotoğrafta ışıkla boyama yöntemi ise benzeri biçimde ışık yayan kaynaklar kullanılarak fotoğraf üzerinde görsel etkiler yaratmayı hedeflemektedir. Fotoğraf sanatındaki bu yönteme farklı isimler kullanıla gelmiştir. Örneğin, ışıkla boyama (Painting with light), ışık boyama (Light Painting), ışık sanatı fotoğrafçılığı (Light Art Photography – LAPP). Sanat fotoğrafında soyut fotoğrafçılığı kapsamında ele alınabileceği gibi yeni teknolojinin ve tekniklerin kullanımı ile yeni yönlere doğru açılımı söz konusu olacaktır.
Işık sanatı fotoğrafçılığı yeni bir alan olarak birçok fotoğrafçının ilgisini cezbeden bir alan olmakla birlikte, fikirsel özü Man Ray ya da Pablo Picasso gibi sanatçıların fikirlerine dayanmaktadır. Dijital devrimden önce analog fotoğraf makineleri ile Gjon Mili isimli fotoğrafçılar görsel ışığı hareketli kılmışlardır. Işıkla boyama; aslında fotoğraf teknolojisi, fiziksel evren ve bireysel marifet arasındaki mükemmel dengeye dayanmaktadır.
Işık sanatı fotoğrafçılığına başlamadan önce aşağıdaki maddelere gereksiniminiz olacaktır:
- Uzun pozlamaya elverişli ve RAW ya da eşdeğer formatta çekim yapan bir fotoğraf makinesi. Dijital bir fotoğraf makinesi kullandığınız takdirde yapmış olduğunuz çekimleri çekim sonrası hemen sonra izleme fırsatınız olacaktır.
- Rüzgardan dahi etkilenmeyen iyi bir tripod. Uzun pozlamada fotoğraf makinenizin hareket etmemesi tercih edilir.
- Kablolu ya da fotoğraf makinesi uygun ise kablosuz uzaktan kumanda. Kumandanı sayacı olmalıdır. Fotoğraf makinenizin WİFİ özelliğinin bulunması durumunda akıllı telefonlarında iOS/Android sistemine uygun uzaktan kumanda programları bulunur.
- Yeteri sayıda tam şarjlı fotoğraf makinesi pili.
- Lensinize parasoley.
- Farklı renklerde güçlü ışık kaynakları, ışıkla boyamada kullanılacaktır.
- Flaş.
- Fotoğraf makinenizi yağmurdan korumak için yağmurluk. Özellikle yağışlı havalarda iyi fotoğraf çekmeniz mümkündür.
- Tepe lambası gibi bir ışık kaynağı fotoğraf makinenizin karanlıkta kullanırken ışık kaynağı olabilir. Ya da eşyalarınızı ararken ya da toparlarken faydalı olabilir. Ayrıca iki elinizin de boş kalmasını sağlar.
- Karanlık bir lokasyon. Bu can alıcı bir noktadır. Fotoğraf çekeceğiniz mekanını zifiri karanlık olması beklenir. Özellikle trafikten uzak olmanız çalışmanızın başarılı olmasını sağlayacaktır.
Malzemelerinizi tamamladıktan sonra fotoğraf makinenizin ayarlarını yapabilirsiniz:
- Fotoğraf makinenizi tripoda bağlayınız. Kumandanızı takınız ya da bağlantısını sağlayınız.
- İmaj stabilizatörünü kapatınız.
- Fotoğraflarınızı RAW ya da benzeri formatta çekiniz.
- Beyaz ayarını ise tungsten ya da akkor ayarına getiriniz.
- Netlemede farklı yöntemler uygulamak mümkündür. Yüksek ISO ayarında çekilecek olan kadraj belirlenebilir ya da flaş kullanılabilir. Histogramın sola dayanması tercih edilir.
- Ardından fener ile çekeceğiniz nesne aydınlatılır ya da aydınlık bir noktaya otomatik netlemeye yer verilir. Sonra da fotoğraf makinenizi yerinden oynatmadan lens üzerinden manuel netleme ayarına getirebilirsiniz. Flaş kullanarak da netleyebilirsiniz. Ardından netleme kilitlenir.
- Netlemeden sonra ISO ayarınızı 100-200’e düşürünüz.
- 30 saniyeden kısa süreli pozlamalarda manuel program tercih edilirken, 30 saniyeden uzun pozlamalarda BULB (B) ayarında istenilen uzunlukta pozlama yapılır.
- Diyafram açıklığını f/5.6’ya getirin ve net alan derinliği gereksinime göre ayarlayın. Diyafram açıklığının kısıldığı her stop, pozlama süresini iki misli artıracaktır. Ortamın aydınlığı da yine belirleyici olacaktır.
Makine ayarlarından sonra çekime geçmeniz mümkün olacaktır. Uzun pozlama ayarı ile çekime başladıktan sonra ışık kaynağı/fener ile kadrajınızda belirlediğiniz obje ya da boşluğu boyamaya başlayabilirsiniz. Boyarken ışık kaynağının aynı noktada çok fazla tutmamaya özen gösterilmelidir. Aksi takdirde yanık ya da patlamalar oluşacaktır. Bunu “ütüyü gömleğin üzerinde unutmak” olarak da adlandırmaktadırlar.
Kullandığınız ışık kaynaklarını kadrajda kullanırken kendi üzerinize tutmamaya özen gösteriniz. Mümkün oldukça da koyu kıyafet giyiniz. Işık kaynağınız sürekli hareket etsin. Işığınızdaki duraksamalar çizgilerinizin kalınlaşmalarına, kabalaşmalarına ya da patlamalarına neden olacaktır.
Işık kaynağını objeye 50-60 cm yakından tutmak ve sürekli hareket ettirmek koşuluyla kullanılmalıdır. Kullandığınız ışık kaynağının ışığı da ışık saçmamalıdır. İyi odaklanmalıdır ve objede sadece ufak nokta oluşturmalıdır.
Daha geniş bir ışık görüntüsü için ise objeden 1.5-2 m mesafeden ışığı tutun ve ışık yandan tutularak objenin dokusunun ortaya çıkmasına izin veriniz.
Pozunuzu çektikten sonra yeniden özgür bir insansınız. Çektiğiniz pozu inceleyin ve kusursuzlaşana kadar yeniden deneyiniz.
Pozu incelerken şunlara dikkat edilebilir:
- Çizdiğiniz ışığın parlaklığı kadrajın farklı bölgelerde eşit olup olmadığına bakılır. Eşitsizlikler varsa, yeniden çekim yaparken her bölgede ışığı eşit sürelerde tutmaya gayret gösterilmesi gerekir.
- Fotoğrafınız çok karanlık ise pozlama ya da diyafram ayarları gözden geçirilmelidir.
- Daha düz bir ışık istediğiniz taktirde objeden biraz uzaklaşıp, daha geniş bir ışık kaynağı kullanabilirsiniz.
- Daha odaklanmış ve hatları belirgin bir ışık arzu ettiğinizde daha yaklaşıp, daha odaklanmış bir fener kullanabilirsiniz.
- İstenmeyen ışık lekeleri varsa, bunun nedeni tepe lambanız olabilir. Onu kapatmaya unutmuş olabilirsiniz.
Aynı obje ya da ortamı tek bir seansta ışıkla boyamanız mümkün olmayabilir. Bunun için çoklu çekimin photoshop ya da başka fotoğraf işlemcilerinde birleştirerek arzu edilen ışıkla boyanmış fotoğrafı oluşturma olanağına sahip oluruz.
Işıkla boyamada farklı nesneler kullanılabilir. Bu terk edilmiş bir bina ya da bir eski otomobil olabilir. Obje ne olursa olsun öncelikle mülk sahibinden izin alınmalıdır. Doğada ışık boyaması yapmak istiyorsanız ise ışık kirliliğinin az olduğu bir ortam seçilmelidir. Bu büyük kentlerde kolay olmamaktadır. Oldukça uzaklara ve ıssız yerlere gitmeniz gerekebilir. Gittiğiniz yerlerde mümkün olduğunca güvenlik tedbirleri alınmalıdır.
Işık boyamalarına küçük nesneler ile başlanması önerilmektedir. Öncelikle bisiklet gibi küçük nesneler ile başlanabilir ve deneyiminiz arttıkça daha büyük objelere yer verilebilir. Otomobil, kamyon, binaların birden fazla çekimlerini yapıp, sonra birleştirmek suretiyle ele alınabilir.
Özetle; ışıklı boyamaya başlarken uygun donanıma sahip olun, uygun bir obje belirleyin ve fotoğraf çekimi için sahibinden izin alın, fotoğraf makinenizi ayarlayın, başlangıç ayarlarını yapın, çekim yaparken ışıkla boyamanızı yapın ve çektiğiniz pozu inceleyin ve lüzumuna göre çekimleri farklı ayarlarla tekrarlayınız.
Kaynaklar:
http://huntington.org/uploadedFiles/Files/PDFs/HSGlightpainting.pdf
http://www.lightart-photography.de/galerie-janleonardo/
http://www.bespoke-magazine.com/22/Article/Painting-By-Lumens
https://www.diyphotography.net/painting_with_light/
https://digital-photography-school.com/light-painting-part-one-the-photography
YORUMLAR