Birçok kişi yapay zekâyı ilk olarak metin veya görsel üreten uygulamalarla tanımış olsa da fotoğraf dünyasında bu teknolojinin kullanımı aslında birkaç yıldır hızla yaygınlaşıyor. Günümüzde profesyonel ve ileri seviye kullanıcılar için üretilen pek çok modelde yapay zekâ destekli özellikler standart hale gelmiş durumda.

Yapay Zekâ Kameranın İçinde Nasıl Çalışıyor?

Geçmişte bir fotoğrafçının deneyim ve reflekslerine bağlı olan birçok işlem artık makine tarafından gerçekleştirilebiliyor. Özellikle otomatik odaklama sistemleri bu değişimin en belirgin örneklerinden biri. Yeni nesil kameralar insan yüzlerini, gözleri, hayvanları, kuşları, araçları ve hatta belirli spor dallarındaki hareketleri tanıyabiliyor. Sistem, kadraj içerisindeki konuyu analiz ederek onu takip ediyor ve netliği korumaya çalışıyor.

Örneğin bir kuş fotoğrafçısı için uçuş halindeki bir kuşu net şekilde yakalamak yıllar boyunca ciddi bir teknik beceri gerektiriyordu. Günümüzde ise yapay zekâ destekli odaklama sistemleri, kuşun gözünü tespit edip hareketini takip ederek bu süreci önemli ölçüde kolaylaştırabiliyor. Benzer şekilde spor fotoğrafçıları da hızlı hareket eden sporcuları daha yüksek başarı oranıyla görüntüleyebiliyor.

Bu noktada yapay zekâ, fotoğrafçının yerine karar veren bir teknoloji olmaktan çok onun teknik yükünü azaltan bir yardımcı gibi çalışıyor. Böylece kullanıcı, ekipmanla mücadele etmek yerine sahneye ve anlatmak istediği hikâyeye daha fazla odaklanabiliyor.

Akıllı Sistemler ve Değişen Fotoğraf Deneyimi

Yapay zekânın etkisi yalnızca netleme sistemleriyle sınırlı değil. Pozlama ölçümü, sahne tanıma, gürültü azaltma ve görüntü işleme gibi alanlarda da önemli gelişmeler yaşanıyor. Kamera artık yalnızca ışığı kaydetmiyor; aynı zamanda çekilen görüntüyü analiz ederek mümkün olan en iyi sonucu üretmeye çalışıyor.

Bu durum özellikle düşük ışık koşullarında belirgin şekilde hissediliyor. Geçmişte yüksek ISO değerlerinde oluşan gürültü, fotoğraf kalitesini ciddi biçimde etkileyebiliyordu. Günümüzde ise yapay zekâ destekli görüntü işleme sistemleri, detayları korurken gürültüyü azaltabiliyor. Böylece fotoğrafçılar daha zor koşullarda bile kullanılabilir sonuçlar elde edebiliyor.

Bir başka dikkat çekici gelişme ise akıllı telefonlarla profesyonel kameralar arasındaki teknolojik etkileşim. Uzun yıllar boyunca hesaplamalı fotoğrafçılık denildiğinde akla akıllı telefonlar geliyordu. Ancak artık benzer teknolojiler fotoğraf makinelerinde de görülmeye başladı. Çoklu kare birleştirme, otomatik sahne optimizasyonu ve gelişmiş görüntü işleme algoritmaları bunun en güncel örnekleri arasında yer alıyor.

Bu gelişmeler, özellikle yeni nesil fotoğraf makinesi modelleri için önemli bir rekabet alanı oluşturuyor. Üreticiler yalnızca sensör kalitesi veya megapiksel değerleriyle değil, aynı zamanda yazılım ve yapay zekâ kabiliyetleriyle de öne çıkmaya çalışıyor.

Fotoğrafçının Rolü Değişiyor mu?

Teknolojinin bu kadar gelişmesi beraberinde önemli bir soruyu da getiriyor: Yapay zekâ fotoğrafçının rolünü azaltıyor mu?

Bu sorunun cevabı aslında fotoğrafın temelinde yatıyor. Teknik açıdan kusursuz bir fotoğraf üretmek ile etkileyici bir fotoğraf üretmek her zaman aynı şey değil. Bir kamera sahneyi analiz edebilir, en doğru netleme noktasını seçebilir veya pozlamayı optimize edebilir. Ancak hangi anın önemli olduğuna, hangi hikâyenin anlatılacağına ve hangi duygunun aktarılacağına karar veremez.

Fotoğraf tarihine bakıldığında benzer tartışmaların daha önce de yaşandığı görülüyor. Otomatik netleme sistemleri ortaya çıktığında da bazı fotoğrafçılar bunun yaratıcılığı azaltacağını düşünüyordu. Dijital fotoğrafçılığın yaygınlaşması sırasında da benzer eleştiriler dile getirildi. Ancak zaman içinde bu teknolojiler, fotoğrafçıların yaratıcılığını sınırlandırmak yerine onlara yeni imkânlar sundu.

Yapay zekâ için de benzer bir durum söz konusu olabilir. Fotoğrafçının değeri artık yalnızca teknik becerileriyle değil, bakış açısı, hikâye anlatımı ve görsel diliyle daha fazla ölçülecek gibi görünüyor.

Geleceğe Doğru

Önümüzdeki yıllarda yapay zekâ destekli sistemlerin daha da gelişmesi bekleniyor. Kameraların sahneyi daha ayrıntılı analiz etmesi, çekim önerileri sunması ve gerçek zamanlı görüntü iyileştirmeleri yapması artık uzak bir ihtimal değil. Hatta bazı uzmanlar, bulut bağlantılı yapay zekâ servislerinin profesyonel fotoğraf ekipmanlarının ayrılmaz bir parçası haline geleceğini düşünüyor.

Ancak tüm bu gelişmelere rağmen fotoğrafın özünde değişmeyen bir gerçek var: Fotoğraf, bir bakış açısının ürünüdür. Teknoloji ne kadar ilerlerse ilerlesin, deklanşöre hangi anda basılacağına ve anlatılacak hikâyeye karar veren kişi hâlâ fotoğrafçının kendisi olmaya devam ediyor. Yapay zekâ fotoğraf makinelerini dönüştürüyor olabilir, ancak fotoğrafın yaratıcı ruhu hâlâ insanın gözünde ve hayal gücünde yaşamayı sürdürüyor.

Zaman içinde fotoğrafçılık teknikleri, bir kamerayı pencereden dışarıya doğrultmaktan inanılmaz mesafedeki nesneleri yakalayabilmek için güçlü aynalar ve teleskoplar kullanmaya doğru gelişim gösterdi. Tüm bu görüntüleri dünyayla paylaşmak için NASA’nın fotoğraf ve veri sorunlarını çözmesi gerekiyordu. Orijinal “Mavi Bilye” fotoğrafından James Webb Uzay Teleskobu’nun kaydettiği yepyeni fotoğraflara kadar, uzay araştırmaları alanında görsel kimlik, her zaman verilerden güç almıştır.

Dünya gezegeninin yörüngesinde kargo uzay gemisi ve arka planda yıldızlar. NASA

UV, kızılötesi ve radyo dalgaları mı?

Uzay, zorlu ortamlar ve öngörülemeyen faktörlerle dolu değişken bir yer. Böylesine değişken bir objeyi yakalamak için birden fazla teknik gerekiyor. Örneğin, Samanyolu galaksisinin büyük bir bölümü, görünür ışık spektrumunda görülemez, kozmik toz tarafından gizlenmiştir. Bu gök cisimlerini yakalama girişimlerinin çoğu kapkaranlık şekilde sonuçlanır, ancak radyo dalgaları kozmik tozun içinden geçebilir.

Radyo dalgası görüntüleri gibi keşifler, uzay fotoğrafçılığında kullanılan en yaygın tekniklerin çoğuna güç kazandırıyor. Ultraviyole fotoğrafçılığı, UV radyasyonunun iki boyutlu görüntülerini oluşturarak galaksi dışı gezegenleri ve yıldızları ortaya çıkarıyor. Işık spektrumunun en uç noktalarındaki görüntüleri yakalamak için kızılötesi kameralar, kızılötesi radyasyon yayan elektronlara odaklanıyor. Radyo görüntüleme ise uzayı tarayarak görüntüler oluşturuyor ve uzayın bir mozaiğini oluşturmak için her bir piksele görüntü verisi atıyor.

Bu teknikler, tek bir fotoğraf oluşturmak için bile muazzam miktarda görüntüleme verisi gerektiriyor. Güney Afrika’daki MeerKAT Radyo Teleskobu tarafından çekilen Samanyolu’nun merkezinin bu görüntüsü, 20 ayrı radyo dalgası gözleminin bir bileşimi. 1000 x 600 ışıkyıllık panorama için 70 terabayt radyo dalgası görüntü verisi ve tek bir görüntü için üç yıllık işleme süreci gerekti.

Uzayda kara delik. NASA

“Gittim ve geri döndüm”
70 terabayt çok büyük miktarda bir veri; hele de sadece tek bir fotoğraf için. Halihazırda devam eden görevler, bazen günde 100 terabayta kadar ulaşan bu tür verileri, sürekli olarak üretiyor. Uzay görevleri sırasında verileri yerel olarak depolamak ve daha sonra bunları işlenmek üzere Dünya’ya iletmek, uzay fotoğrafçılığı için kilit süreçlerden.

Uydulardan ve kameralardan gelen veriler yerel olarak yakalanır ve depolanır. Western Digital IoT segmenti Pazarlama Direktörü Yaniv Iarovici, kaleme aldığı makalede uzayda veri depolamanın kendine özgü zorluklarını inceledi. Iarovici bu kullanımlarda güvenilirlik ve veri bütünlüğünün önemini vurguluyor. James Webb Uzay Teleskobu (JWST) gibi bir görev o kadar çok para, zaman ve emeğe mal oluyor ki, Samanyolu’nda bir yerlerde sürüklenen bozuk bir sürücü yüzünden toplanan verileri kaybetmek çok üzücü olurdu. Benzer şekilde, bu görevler insanlığın bir daha asla kopyalama şansı bulamayacağı bir şeyi yakaladığı için, verilerin Dünya’ya döndüklerinde kullanılabilir olması kritik önem taşıyor.

Bu performans seviyesinin aynı zamanda bir roketin fırlatılması, atmosferden ayrılma, uzayın çetin sıcaklıkları ve galaktik kozmik ışınlar gibi olağanüstü olaylara da dayanması gerekiyor. Iarovici, bu hedef ve engellerin “Güvenilirlik için Tasarım” olarak bilinen yaklaşımın özünü oluşturduğunu belirtiyor. Güvenilirlik için Tasarım, Western Digital’ın “uzay sınıfı” kalitede olmalarını sağlamak için depolama cihazlarında uygulamaya çalıştığı bir NASA ekipman standardı.

Nil Nehri, Kızıldeniz ve Akdeniz’in havadan görünümü. Mısır, Suudi Arabistan, İsrail ve Ürdün’ün uzaydan görünüşü. Uydu görüntüsü. NASA

Veriler güvenli bir şekilde depolandıktan sonra, çeşitli uzay görevleri bunları radyo dalgaları aracılığıyla Dünya’ya geri iletmek için bekliyor. Burada bile güvenilirlik ve bütünlük, dikkate alınması gereken önemli hususlar. Görev kontrolü, veri bütünlüğünü sağlamak için iletim hızını ve hacmini dikkatle izliyor. Bu bir denge alıştırması; veri, iletim sırasında kayıpları önlerken uydunun depolama kapasitesini aşmamalı.

NASA, bu dikkatli operasyonu görselleştirmek ve paylaşmak için NASA’nın Gözü programı aracılığıyla Deep Space Network Now’ı oluşturdu. Deep Space Network Now, İspanya, Avustralya ve ABD’deki üç ana iletişim anteninin bir gösterge tablosunu görüntüleyerek halkın devam eden çeşitli NASA görevleriyle gerçek zamanlı iletişimi ve veri iletimini görmesine olanak tanıyor. Mesafe, gidiş-dönüş süresi, bit hızı ve diğer ölçümler, verilerin kat ettiği tehlikeli yolculuğun canlı bir görüntüsünü çiziyor.

Dünya için gün doğumu. NASA

Yıldızları hedefleyenler
İş dünyası ve bilime sağladığı benzer faydaların da ötesinde uzay fotoğrafçılığı, NASA’nın misyonunun anlatılması açısından büyük önem taşıyor. Teknik endüstri dili ve karmaşık matematik yüzünden bilimin iletişim tarafı zor olsa da, fotoğraflar evrenseldir. Bu fotoğraflar, nereye baktığımızı ve orada ne gördüğümüzün hikayesini anlatıyor. Bu, sayısız mühendis ve bilim insanının sıkı çalışmasının hikayesi olduğu kadar çok daha fazlasının da başlangıç hikayesi. James Webb Uzay Teleskobu ve diğerlerinden gelen görüntüler, bugün insanlara ilerlemeye, hayal etmeye ve keşfetmeye devam etmesi için ilham veriyor. Burada olağanüstü olan şey, ister astrofizikçi ister ekolojist olsun, bilimdeki birçok kariyerin kaynağı. Uzaya gitmemiş olabilirler ama bu insanlar, yine de bilimsel yıldızların arasına ayak bastılar.

2022 yılında, NFT alanında birkaç siber güvenlik ihlali vakası yaşandı. En son saldırılardan biri, Şubat 2022’de OpenSea’ye (bir NFT ticaret platformu) yapılan bir kimlik avı saldırısı yoluyla gerçekleşti. Bir siber suçlu, kullanıcılara bir sözleşme imzalamaları ve cüzdanına kripto varlık göndermeleri için bir e-posta gönderdi. Çalınan toplam miktar 1,7 milyon ABD dolarıydı.  Ticaret platformlarından biri olan OpenSea’de de bir güvenlik açığı bulundu. Güvenlik açığı, NFT sanat eserlerinin taban fiyatının %1’inden daha azına satılmasına olanak sağladı ve bu da yaratıcılar için sorunlara neden oldu.

NFT’ler 2015’ten beri var

NFT’ler son zamanlarda popülerlik kazandı. Son birkaç aydır NFT’ler hakkında çok şey duyuyoruz. NFT yalnızca o parça için benzersiz olan bir dosyaya gömülü bir dijital veri parçasıdır. Tıpkı fiziksel bir sanat eseri gibi, NFT’li dijital bir eser de kopyalanamaz. Kendi türünden sadece bir tane olması ona değer katan özelliğidir. Bu parçalar değiştirilemez. Tıpkı fiziksel sanatın aynı değere sahip benzer bir eserle değiştirilemeyeceği gibi.

Bu yeni gelişme, sanat dünyasında devrim yaratma potansiyeline sahip. NFT’ler, bir sanat eserinin dijital sahip olma sertifikası görevi görür. Bir NFT sanat eseri oluşturulduktan sonra, bir blokzincir üzerinde jetona dönüştürülür. Bu, sanatçının yarattığı parçanın yasal olarak sahibi olduğunu kanıtlar. Blokzincir güvenli olduğundan ve bu zincirin bilgisayar korsanlarının eline geçmesi zor olduğundan, sahipliğin takibi oldukça kolaydır. Bu, sanatçının popülerlik kazanmasına ve sanatını dünyaya yaymasına yardımcı olur. Çevrim içi olan herkes, sanat eserini görüntüleyebilir, hatta paylaşabilir ve kopyalayabilir. Bu durumun amaca ters düştüğünü düşünebilirsiniz. 

Sahip olmak için para ödemelisiniz

İşin püf noktası, NFT’yi satın almadığınız sürece, sahip olamazsınız. Tıpkı fiziksel sanatta olduğu gibi, fotoğrafını çekebilir, hatta bir kopyasını bile yapabilirsiniz. Ancak orijinal parçaya sertifika ile sahip değilseniz, kopyanız/fotoğrafınız orijinaliyle aynı değerde değildir.

Bir NFT satın aldığınızda, o sanat eserine sahip olur ve onunla istediğinizi yapabilirsiniz. Ancak alıcı, uyarlama veya çoğaltma hakkı gibi herhangi bir Fikri Mülkiyet Hakkına sahip değildir. Bu, yaratıcının münhasır hakkıdır. Dijital sanat yaratmak, sanatçıların bağlı olduğu sınırları ortadan kaldırır. Sanatçılar artık daha özgür ve bağımsız çalışabilir. Parçalarını hak ettiğine inandıkları fiyattan satma, satmadan önce şartları belirleme ve çok daha fazlası gibi haklara sahiptirler. Ayrıca sanatlarını istedikleri gibi kiralama ve sergileme yetkisine de sahip olurlar. Ayrıca, sanatlarını konum sınırlaması olmaksızın küresel olarak dağıtmaları da kolaylaşır.

Gelecek riskleri de barındırıyor

Ancak her dijital gelişme riskleri de beraberinde getirir. NFT’ler dijital ticaret platformlarında satılıyor. Bunlar çevrim içi mağazalara benzer şekilde çalışır. Bu platformlardaki güvenlik açıkları, genellikle geliştirme aşamalarında yetersiz güvenlik hususlarından kaynaklanır. Bu ihmaller, bir kez fark edildiğinde suçluların hedefi haline gelir. Kötü amaçlı kod içeren bir sanat eseri yükleyebilir, insanların hesaplarını çalabilir veya NFT’leri düşük bir fiyata alıp satarak kâr elde edebilirler.

Covid-19 pandemisi nedeniyle 2020 yılında iptal edilen Paris Photo Fotoğraf Fuarı bu yıl 12-14 Kasım tarihleri arasında sanki geçen kara yılın intikamını alırcasına görkemli geçti. Fotoğraf Dergisi’nin bu yıl da akreditasyon alması ayrıca hoşumuza gitti. Her yıl Grand Palais’de yapılan bu fuar, binanın yenileme çalışmaları nedeniyle kapandığı için Champ de Mars’ta kurulan geçici Grand Palais’de yapıldı. 28 ülkeden 127 galeri fuarın omurgasını oluşturdu. Diğer iki ana sektörden birincisi “Curiosa” adı altında sektör olup yıldızı yükselen fotoğrafçılara ayrılmıştı. Diğeri de bu fuarın olmazsa olmazı yayıncılık sektörüne ayrılmıştı. Fuarın yönetici başkanı Florence Bourgeois bu sektör için fuarın DNA’sı tanımını yaptı. 9 ülkeden 30 yayıncı fuarda yerlerini almışlardı.

Gerçekten de fotoğraf kitapseveri olarak zamanımın büyük bir kısmını kitapları inceleyerek geçirdim. Ed Kashi’nin “Abandoned Moment” adlı son kitabını kendisine imzalattım. New York’da bir tam gün sokaklarda dolaşıp fotoğraf çektiğimiz o sıcak yaz gününü konuştuk. Bu alanda “Artist Talk” bölümünden seçilmiş ve kitabı çıkmış sanatçılarla röportajlar yapılıyor ve kitaplarının tanıtımı isteniyordu. Burada bir Türk sanatçısı Cemre Yeşil Gönenli ile karşılaşmak, tanışıp konuşmak hoş oldu. Akıcı İngilizcesiyle yeni çıkan ve PHotoESPAÑA’da ödül alan “Hayal ve Hakikat” adlı kitabını ve diğer kitabı “Double Portrait”i tanıttı.

Hayal ve Hakikat

Ana sektörde ağırlık üçte birle oranla Fransız galerilerine ait olsa da Amerikan galerileri de Fransızların yarısı kadar bir yere sahiptiler. Tabii ki fotoğraf sanatının çok sevildiği İngiltere, Almanya ve diğer ülkeler de değişik sayıda galeriyle katılmışlardı. Fotoğraf sanatı tarihçisi İsviçre’deki Le Locle Müzesi Müdürü Nathalie Herschdorfer 30 kadın fotoğrafçı seçerek ELLES X Paris-Photo adlı bir etkinlik yarattı. Buraya Anna Atkins, Sally Mann, Dora Maar, Mary Ellen Mark, Orlan gibi önemli fotoğrafçıların yanında Ester Vonplon ve Mama-Diarra Niang gibi genç kadın fotoğrafçıları seçmeyi ihmal etmediğini anladık. Fotoğraf koleksiyoneri bazı önemli kuruluşların da sergilenen eserler arasından seçimler yaptıklarını gördük. Örneğin J.P.Morgan 1871 yılında New York’ta kurulmuş yatırım bankacılığı yapan bir  kurum. Çok önemli bir fotoğraf koleksiyonuna sahip. Paris Photo’da bu kurumun küratörleri 20 fotoğraf seçip bizim fuardaki önemli fotoğraflara konsantre olmamıza yardımcı oluyor.

Fuar tüm zamanlara bir yolculuk niteliğinde… Roger Fenton’un görülmemiş fotoğraflarını ve Irving Penn’in işlerini hatta Richard Avedon’un çok sayıda çalışmalarını izlemek mümkün. Bernd ve Hilla Becher ikilisi de fotoğraf tarihini fuara taşıyan Alman ailesiydi. Objektif Alman fotoğraflarının bu efsane fotoğrafçıları çok sayıda izleyici buldu. Bu yılki fuarda bir yenilikle karşılaştık. Fuara katılamayan galeri ve izleyicileri bir araya getirmeyi amaçlayan bir site kurulmuş.  https://parisphoto.viewingrooms.com/fr/home/ adresinden fuardan sonraki günlerde de bu sanal sergiyi gezmek olası.

Bu yıl 10 tane solo sergi vardı ve bunların başında fuara damgasını vuran Tomasz Machcinski vardı. Brüt sanat üzerine uzmanlaşmış Christian Berst Gallery tarafından sergilendi. Tomasz Machcinski bize  fotoğraf meraklılarının bildiği Miroslav Tichy’nin bir başka versiyonu gibi geldi. Çok ilginç bir öyküsü var. Machcinski aslında savaş sırasında yetim kalmış bir teknisyen. Tomasz, Joan Tompkins adlı Hollywood artistinin kendisine imzaladığı fotoğraftan öylesine etkileniyor ki bu yıldızın kendi annesi olduğunu sanmaya başlıyor. Bu kafa karışıklığı 20 yıl sürüyor. Artistin annesi olmadığını anlamasından sonra bugüne kadar 22.000 tane kurgu otoportre çekiyor. Her türlü kılığa girdiği bu portreler 2019 da “Arles Buluşmaları”ndan sonra şimdi Paris-Photo’da sergilendi. Etkileyici bulduğumu söyleyebilirim. Cindy Sherman’dan 10 yıl önce bu seriyi yapmaya başlamış. Hem manken, hem yönetici, hem kostümcü, hem performans sanatçısı, hem de fotoğrafçı rolü üstlendiği portreleri binlerce izleyiciyi galeriye çekmeyi başardı. Bugün 80’li yaşlarını yaşayan sanatçının bu fotoğrafları bir kitap yapmak veya sergi açmak amacıyla yapmadığı tamamen kendisi için yaptığını anlıyoruz. Cindy Sherman’ın kendisinden esinlenmediği de kesin. Ama benzer düşünce tarzları var. https://christianberst.com/en/artists/tomasz-machcinski

Edward Burtynsky

Sergiye damgasını vuran diğer fotoğrafçılar arasında Herbert List ve Omar Victor Diop var. Karsten Greve Gallery’nin sergilediği öldükten sonra unutulmuş son yıllarda yeniden keşfedilmiş Herbert List 40 kadar siyah beyaz fotoğrafıyla bizi Akdeniz’de yolculuğa çıkarıyor. 1930’lu Bauhaus yıllarının sürrealist ve klasisizm akımlarından etkilenen List, ışık ve kontrastın etkisindeki fotoğrafları bugün onbinlerce dolar ediyor. Omar Victor Diop, 40 yaşlarında Senegalli bir fotoğrafçı önce bir fotoğraf stüdyosuna çalışmaya giriyor. Daha sonra köklerini merak edip fotoğraflarına yansıtıyor. Paris Photo’ya da çevre sorunlarıyla ilgili işlerini getirmişler. Zaten bu yılın fuarına Machcinski kadar çevre sorunlarıyla uğraşan fotoğrafçılar da damgalarını vurmuşlar. Bunların da başında Michael Epstein geliyor. Çevre sorunlarıyla çok fazla mücadele edip sanayicileri kızdırdığı için başı beladan kurtulmuyor. BMW’den rezidans kazanan genç fotoğrafçı Almudena Romero da Act of Producing adlı çalışmasıyla pigment değişiklerini ve çevre sorunlarını irdelemeye çalışıyor. Çok duygusal bir seri oluşturmuş. Kanadalı Edward Burtynsky’nin bir fotoğrafı Christie’s de 9 Kasımda 20-30 bin Euro aralığında satışa konmuştu. Bu çevreye duyarlı sanatçının büyük format nefes kesen manzaraları izlemek büyük mutluluk kaynağı oldu. Başka bir mutluluk da Amerikalı ressam heykeltıraş Cy Twombly’nin başka hiç bir yerde sergilenmemiş fotoğraflarını izlemek oldu. Tanıdıklardan Salgado, Araki, Don McCullin, Daido Moriyama, Helmut Newton, Walker Evans, Sophie Calle, Diane Arbus, Erwin Olaf ve William Klein da yolumuza çıktılar.

Fuarın diğer bir güzelliği de panelleri idi. Brüt sanat, müzik ve fotoğraf ilişkisi, sinema ve fotoğraf ilişkisi gibi konularda önemli otoriteler konularını derinlemesine irdelediler. Paris Photo demek bir mekanda fotoğraf fuarı demek anlamına gelmiyor. Geçtiğimiz yıllarda genç fotoğraf sanatçılarının sergilendiği Fotofever bu sene maalesef kurulmadı ama Paris’in çeşitli yerlerinde bir ay boyu sürecek muhteşem fotoğraf etkinlikleri devam ediyor. Luxembourg Müzesi’nde Vivian Maier retrospektif sergisi var.

Cihan Bektaş

www.parisphotooff.com adlı kuruluş Imagenation Paris adlı bir sergi yapıyor. Sergilenen 84 sanatçıdan 1 tanesi Türk fotoğrafçısı. Cihan Bektaş, Melbourne’da yaşayan hava fotoğrafçılığı ve video ile uğraşan bir sanatçı. Paris Photo da başka Türk sanatçı ve galerilerini görememek bizi üzdü doğrusu. Türk fotoğrafçılığının dünya standartlarında güzel bir yerde durduğunu düşünen biri olarak üzüldüğümü söylemek istiyorum. Oysa iki yıl önceki fuarda birkaç galeri ve birkaç Türk fotoğrafçıyı izleyip mutlu olmuştuk. Dilerim önümüzdeki yıl daha geniş bir Türk fotoğraf sanatçısı ile karşılaşırız. Paris’in önemli semti Saint Germain de Paris-Photo döneminde galerilerinde fotoğraf sergilemeyi tercih etmiş durumda. Sonuçta olup olmayacağı son ana kadar belli olmayan bu dünyanın en önemli fotoğraf fuarı da zaman içinde uçup gitti. Sıra önümüzdeki yılın 25. Paris-Photo fuarını beklemeye geldi. Her yılın Kasım ayının  2. hafta sonu yapılan bu fotoğraf etkinliği gerçekten fotoğraf severler için bir şölen niteliğinde. Tüm sanatseverlere izlemelerini öneririz. Bunu önerirken de bu kadar galeri ve fotoğrafçı arasında kaybolmamak için sanat tarihçisi bir rehber eşlinde gezmeyi ihmal etmeyin derim. Bir başka lezzeti oluyor. Tekrardan katılabilme umuduyla diyerek bitiriyorum.

Üsküdar Üniversitesi İletişim Fakültesi Radyo, Televizyon ve Sinema Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Can Diker, son yıllarda kullanımı artan drone kameralarının sağladığı avantajlar ve kullanım alanları ile ilgili bilgiler paylaştı.

Günümüzde 300’den fazla iş kolunda kullanılıyor

Drone kameramanlığının sinema ve televizyon sektöründe geniş alanlarda aktüel kamera hareketlerinin herhangi bir sekteye uğramadan çözümü için kullanılan yöntemlerden biri olduğunu belirten Doç. Dr. Can Diker, “Drone kullanıcıları aynı zamanda drone pilotu olarak da tanımlanıyor. Drone kameraları günümüzde 300’den fazla iş kolunda kullanılıyor. Sinema ve film sektöründe fotoğraf ve video çekimlerinin yanında askeri alanda, tarım alanlarının kontrolünde, ulaşılamayan arazilerin haritalandırılmasında ve inşaat sektörü gibi pek çok alanda drone kameraları kullanılıyor. Bu nedenle drone kameramanlığının günümüzde önemli bir meslek dalı olduğunu söyleyebiliriz.” dedi.

Havadan çekim maliyetleri düştü

Drone kameranın istenilen açıdan rahatlıkla çekim yapabilmesinin büyük avantaj sağladığını belirten Doç. Dr. Can Diker, sözlerine şöyle devam etti:

“Herhangi bir sabitleyici sisteme bağlı kalmadan istenildiği gibi dolaşabilmesi, bir eksene bağlı olmayışı, gerektiğinde konunun 90 derece üstünden çekim yapabiliyor oluşu ve bunları yaparken Jimmy Jib gibi bir kol/karşı ağırlık sistemine bağlı olmadan dar mekanlarda da rahatlıkla kullanılabiliyor olması drone kameraların daha çok tercih edilme nedenleri olarak sayılabilir. Drone kamerasının çekim konusu, cihazın rahatça dolaşabileceği yükseklikteki iç ve dış mekânlarda gerçekleşecek tüm çekimler olabilir. Eskiden helikopterlerle yapılan çekimler artık drone kameralarıyla gerçekleştiriliyor. Bu sebeple havadan çekimlerin maliyeti de oldukça düştü.”

Drone kameramanlığı günümüzün ve geleceğin mesleği

Dış mekanda drone çekiminin izne tabi olmasının dezavantaj yarattığını ifade eden Doç. Dr. Can Diker, “Dış mekanda çekim yapılmadan önce gerekli yasal izinlerin alınmış olması ve çekim yapılacak mekanın çekime kapalı askeri resmi ve benzeri alanlardan mümkün olduğunca uzak olması gerekiyor. Bunun dışında kullanım zorluğu ve cihazın olası kaza durumunda mala veya cana zarar verebilecek nitelikte oluşundan ötürü drone operatörlüğü eğitimi alınmış ve belgelenmiş olması şartı aranıyor. Drone kameramanlığının sadece geleceğin değil günümüzün de önemli mesleklerinden biri olduğunu söyleyebiliriz. Drone kameramanları geleneksel kameramanlara oranla çok daha yüksek ücretlerle çalışabiliyorlar.” dedi.

Bir dönemin askeri amaçlı kullanılan uzak mesafeli gözlem aracı drone’lar bugün tarımdan turizme dizi çekimlerinden belgesellere kadar pek çok alanda tercih ediliyor. Ürün popüler oldukça kullanmak isteyenlerin sayısı da buna paralel hızla artıyor. Öyle ki eskiden uçurtma uçuran çocukların yerini bugün drone uçuran çocuklar almış durumda.

Ancak tıpkı diğer elektronik cihazlarda olduğu gibi drone uçurmak için de dikkat edilmesi gereken birçok püf noktası var: En iyi drone nasıl anlaşılır? Başlarken nasıl bir drone almak idealdir? Uçuş mesafesi ve görüntü kalitesi ne olmalıdır?

MediaMarkt Türkiye, bu popüler cihazı satın alırken merak edilenleri sizler için listeledi.

Hangi amaçla alacağınıza karar verin

Drone’lar iki kategoriye ayrılıyor. Ticari dronelar ve hobi amaçlı dronelar. Ticari amaçlı dronelar daha profesyonel çekimlerin yapıldığı, yüksek görüntü kalitesinin tercih edildiği sinema ve reklam gibi sektörlerde kullanılıyor. Ayrıca dronelar tarım arazilerinin belirlenmesi ve askeri amaçlı da değerlendiriliyor.

Hobi amaçlı dronelar ise kişinin fotoğraf makinesi ya da videonun ötesine geçip daha eşsiz ve etkileyici görüntüler yakalayabilmek için tercih ettiği ürünler. Burada menzil ve uçuş mesafesinden çok görüntü kalitesine bakılıyor.

Eğitim almadan başlamayın

Drone uçurmaya başlamadan önce kısa bir eğitim almanızda fayda var. İlk kez drone uçuracaksanız acemilik geçene kadar defalarca drone’un düşüp parçalanma riskiyle karşı karşıya kalacağınız için başlarken daha basit bir drone almanızı öneriyoruz. Başlarken 4K görüntü kalitesi ve 30 dakika uçuş mesafesi olan bir cihaz sizin için uygun bir seçim olmayacaktır. Tabii ehliyet gerektiren drone’lar da var. 500 gram ve üstü tüm ürünlerde ehliyet gerekiyor.

Satın almadan önce uçuş süresini araştırın

Drone alırken uçuş menziline, çekim kalitesine, uçuş süresine, yanında verdiği ekipmanlara ve en önemlisi garantisine dikkat edilmesi önemli. Drone’larda uçuş süreleri 10 dakika ile 30 dakika arasında değişiyor. Uçuş mesafesi ise 100 metreden başlayıp 7 kilometreye kadar çıkıyor.

Her dronenun kamerası var mı?

Dronelardaki en önemli unsurlardan biri de cihazla birlikte gelen kameralar. Bu kameraların büyük kısmı drone’nun üzerinde yer alırken bazı modellerde sonradan da takılabiliyor. Ayrıca termal kamera ve taşıma kapasitesi de fiyatı etkileyen diğer unsurlar.

Akıllı telefon veya kumandayla kontrol

Peki, tüm drone’lar Android ve iOS cihazlarla uyumlu mu? Bu alacağınız cihaza göre değişiklik göstermekle birlikte satılan drone’ların hemen hepsi akıllı telefonlarla uyumlu. Giriş seviyesi cihazlarda zaten çoğunlukla telefon ile kontrol var. Üst seviye cihazlarda ise kumanda ile kontrol yapılıyor. Bu cihazların da tamamı akıllı telefonlarla da uyumlu.

Şarjı biterse ne olacak?

Diyelim ki fark etmediniz ve drone havadayken şarj bitti. İşte o zaman işiniz zor. GPS özelliği olmayan bir cihaz aldıysanız drone’un nereye düştüğünü bulmak zor. Orta ve üst segment tüm cihazlarda GPS özelliği mevcut. GPS özelliği olmayan bir cihaz satın aldıysanız sürekli gözünüz ekrandaki şarj göstergesinde olsun. Üst seviye cihazlarda Home Point özelliği sayesinde cihazınızı şarjı azalmaya başladığında geri çağırabilirsiniz. Fakat kendisi direkt geri gelmez, çağırmanız şart.

Camdan Yapılmış, Şeffaf Küresel Vatandaş

Salgının yayılımını takip etmek ve pandemiyi kontrol altına almak amacıyla içinde bulunduğumuz dönemde insanları takip etmek için farklı yöntemler geliştirildi. Restoranda yemek yemek için çevrimiçi kayıt yaptırmanız gerekiyor, bara girerken bir kağıda adınızı ve adres bilgilerinizi yazmanız isteniyor, tüm bunlar kişisel verilerinizi bilinmeyen kişilerle paylaşmanıza neden oluyor. Tıp uzmanlarının bu tür verilere erişmesi salgının yayılmasıyla mücadele adına faydalı olsa da, örneğin güvenlik güçleri veya diğer personeller tarafından bu tür verilere yetkisiz erişimin sağlandığı da görüldü. Fiziksel konumun kaçınılmaz takibi, gizliliğe yönelik büyük bir tehdit oluşturuyor. Zira suçlular bu tür verilere erişebiliyor ve bu verileri kimlik avı, spam veya fidye yazılımı gibi kötü amaçlı yazılım saldırıları gibi başka saldırılar için kullanabiliyor.

Dahası bazı ülkeler gezginlerden yalnızca tıbbi testleri değil, aynı zamanda onları kalıcı, hedefli bir şekilde gözetim altına almayı mümkün kılan izleme uygulamalarını yüklemeye zorlayarak özel bilgilerini kapsamlı bir şekilde paylaşmalarını talep ediyor. Bu tür politikaların ne kadar süredir yürürlükte olduğunu tahmin etmek zor olsa da bazı ülkelerde bunun sürekli kalması bile olası durumda görünüyor.

İzleme uygulamaları çok sayıda işlev sunabiliyor. Örneğin yalnızca gerçek zamanlı konum verilerini elde etmekle kalmıyor, aynı zamanda akıllı telefonunuzdaki yerel verilere de erişebiliyor. Şimdiye kadar bu tür uygulamaların ne kadar süre kullanılacağını ve pandemi azaldığında geleceklerinin nasıl olacağını tahmin edemiyoruz. Suçlular veya yeni sağlık krizleri gibi benzer bir takip için gelecekte başka talepler de olabilir. Bu yolla toplanan uygulamaların ve verilerin bundan sonra nasıl kullanılacağını da izlemek gerekiyor.

Salgın ve sonrasında getirilen kısıtlamalar diğer açılardan da mahremiyeti artırabilir. Kaspersky geçen yıl seyahat ederken sık karşılaşılan bir sorun olan “görsel ve işitsel bilgisayar korsanlığı” üzerine bir çalışma gerçekleştirdi. Birçok ülkede hala aktif olan sosyal mesafeye dair zorunlu politikalar nedeniyle bu tür bilgi gözetlemek daha zor olacaktır ve bu da mahremiyet sorunlarını bir dereceye kadar azaltabilir. Elbette sosyal mesafe kısıtlamaları gevşetilirse, gezginlerin bir kez daha “omuz sörfünden” kaçınmak için önlem almaları gerekecektir.

Elbette seyahat endüstrisinin dijitalleşmesi salgının bir sonucu olarak başlamadı. Bilet satın almaktan otel odanızdaki ekipmana kadar, seyahat giderek daha dijital bir deneyim haline geliyor ve giderek daha fazla risk getiriyor.

Kaspersky, seyahat için evinizden çıkarken aklınızda bulundurmanız gereken bazı önemli noktaları şöyle sıralıyor:

Senin yerin – senin evin değil

Muhtemelen otellerin ve diğer konaklama sağlayıcılarının sıklıkla kullandığı “ev gibi hissettiriyor” ifadesini biliyorsunuzdur. Dürüst olmak gerekirse buranın sizin eviniz olmadığını anlamalısınız. Akıllı teknolojilerin artmasıyla evinizde sahip olduğunuz tüm teknolojiye hakim olabilirsiniz, ancak size ait olmayan yerlerde çevrenizdeki IoT cihazları üzerinde hiçbir kontrolünüz yoktur. Odanızda kameralı smartTV var mı? Modern konaklama odalarına entegre edilmiş akıllı hava kontrolleri, sesli asistanlar, eğlence teklifleri ve diğer tüm küçük yardımcılar ne olacak? Kendi cihazlarınızı onlara bağlarsanız hepsi gizliliğiniz için bir tehdit olabilir veya güvenlik sorunu oluşturabilir. Telefonunuzu şarj etmek için USB bağlantı noktasına sahip bir elektrik prizi bile cihazınızın güvenliği veya fiziksel sağlığı açısından bir risk oluşturabilir. Oteller ve etkinlik yerleri az sayıda turistin olduğu bu dönemi mekanlarını yenilemek için kullanıyor. Bu da yakın gelecekte konaklama tesislerinde bu tür teknolojilerin daha fazla entegre olduğunu görebileceğimiz anlamına geliyor.

Ev, telefonunuzun WiFi ağınıza otomatik olarak bağlandığı yerdir

Akıllı telefonlar, tabletler, dizüstü bilgisayarlar, e-kitap okuyucular ve benzerleri gibi çeşitli cihazlarla seyahat edebilirsiniz. Otellerde, restoranlarda veya diğer yerlerde yerel WiFi kullanmak da oldukça konforlu gelir. Bu sayede yeterli bağlantı hızına sahip olabilirsiniz ve dolaşım ağınızın dışındayken bile yüksek iletişim faturaları konusunda endişelenmenize gerek kalmaz. Peki, bağlı olduğunuz ağı kimin kontrol ettiğini hiç düşündünüz mü? Ne tür verileri paylaşıyorsunuz, hangi web sitelerini açıyorsunuz? Sadece operatör değil suçlular da trafiğinizi gözetleyebilir, hassas verilerinizi toplayabilir ve cihazlarınıza saldırmaya çalışabilir. Yalnızca yerel cihazınızda değil uzaktan bağlantılarda da şifreleme kullanmak, uçak biletinizi kaybetmemek kadar önemlidir.

Self-servis Konsiyerj

Herkes dijital biletleri sevmez, bazen basılı bir biniş kartı kaçınılmazdır. Günümüzde oteller ve lokasyonlar, genellikle tabletler veya bir bilgisayar olmak üzere halka açık self servis kiosklar sunmaktadır. Bu kiosklarda e-posta hesabınıza giriş yaparsınız veya biletinizi nerede saklamış olursanız olun, açar ve yazdırırsınız. Bu işlem birkaç dakika sürebilir, ancak hiçbir şey unutmadınız mı? Çıkış sırasındaki stres nedeniyle “Çıkış” ve “Tarama verilerini temizle” tuşuna basmayı atlayabilirsiniz. Büyük bir portföye sahip belirli küresel servis sağlayıcıların hesaplarını kullanırken, e-postalar, dokümanlar ve takviminiz gibi tüm verilere tam erişimi koruyan bu tür birçok cihazla karşılaşılabilir. Bu yalnızca verileriniz için bir tehdit değil, aynı zamanda verilerinizin suçlular tarafından kötüye kullanılması riskini de beraberinde getirir. Kişilerinize ve sosyal ağınıza spam veya kimlik avı e-postaları gönderebilirler.

Yanınızda kim oturuyor?

COVID-19 sonucunda birçok hizmet, özellikle bilet satışları ve rezervasyonlar çevrimdışıdan çevrimiçine geçti. Salgından önce bile dijital dünyada doğru kişiyle “konuşmanızı” sağlamak zordu ve çoğu durumda kimlik avcıları ve diğer suçlular bu sorunu kötüye kullandı. İnsanlar 2020’de daha da savunmasız hale geldi. Bu tür suçlular insanları kandırmak ve sosyal mühendisliği kullanarak kar elde etmek için salgına da dört elle sarıldılar. Bu dönemde iptal edilen uçuş iadeleriyle ilgili sahte e-postalar, devlet kurumlarından gelen sahte mesajlar ve hatta maske gibi sahte ekipman satmaya çalışan vakalara rastlandı.

Sonuç

Fiziksel ve dijital dünya birleşmeye devam ederken, güvenlik her zamankinden daha önemli hale geliyor. Pandemi, vatandaşların sağlığını korumak için yeni kısıtlamalar ve dijital süreçler getirmeye zorladı ve bu da seyahatin geleceğini şekillendirdi. 2020’nin seyahat dönüşümünün etkileri, pandeminin sonunun çok ötesinde devam edecek. Bu, kendi güvenliğinize özen göstermenin bir zorunluluk haline geldiği ve fiziksel ve dijital dünyadaki korumanızın en önemli varlığınız olduğu anlamına gelir. Alınacak en temel önlem, risklerin farkına varmak ve verileriniz ve davranışlarınız konusunda dikkatli olmaktır.

5G tüm hızıyla geliyor

Teknoloji dünyasında 2021 yılında yaşanacak dönüm noktalarından biri 5G teknolojisi olarak ön plana çıkıyor. 5G teknolojisi küresel çapta kullanılmaya başlanacak. Yakın zamanda hayatımıza girmesi planlanan 5G birçok yeniliği de beraberinde getirecek. 5G telefon dışında sağlık, otomotiv, eğlence ve hizmet gibi birçok sektörde de köklü değişikliklerin kapısını aralayacak.

Robot asistanlar yaygınlaşacak

Dünyanın farklı bölgelerinde robot hastabakıcılar, güvenlik görevlileri, hostesler ve garsonlar kullanılıyor. 2021 yılında ise bu teknoloji evlere girecek. Özellikle akıllı evlerde kullanılacak olan bu robot asistanlar, gelecek 10 yılda gündelik hayattaki birçok işi kolaylaştıracak.

Akıllı film ve diziler geliyor

2019 yılında piyasaya sürülen Black Mirror: Bandersnatch seyirciye sunduğu tercihlerle büyük ilgi toplamıştı. 2021’de izleyiciyi hikâyenin gelişimine dahil edecek akıllı dizi ve filmlerin sayısı artacak.

Uzaktan çalışma yaygınlaşacak

Covid-19 öncesinde evden çalışma, işverenlerin çok da tercih etmediği bir çalışma modeliydi. Ancak, pandemi sürecinin getirdiği zorunluluklardan biri haline geldi. 2021 yılında dijital uygulamaların desteğiyle ofis ve insan kaynakları maliyetlerini düşüren uzaktan çalışma sistemi daha da yaygınlaşacak. 

Akıllı asistanlar otomobilde

Siri ve Google Asistan gibi sesli komutla çalışan akıllı asistan teknolojisi 2021’de yaygınlaşmaya devam edecek. Otomobil üreticileri, yeni modelleri akıllı asistanlarla donatmaya başlayacak.

Katlanabilir telefon dönemi

Akıllı telefon teknolojisinin en yeni üyesi katlanabilen telefonlar uzun süredir gündemde olan bir teknoloji. Bu teknoloji bir süredir kullanılıyor ancak yeni üretici firmaların bu tip telefonlara üretecek olmaları dolayısıyla 2021’de katlanabilen akıllı telefonların popülerliği artacak.

Sınırsız depolama alanı

Dijital dönüşümün getirdiği önemli sorunlardan biri depolama alanı. 2021 yılında kullanıcılara ücretsiz ve sınırsız depolama alanlarının sağlanması bekleniyor. Bu durum mevcut dosyaları, fotoğrafları ve videoları silme sorununu ortadan kaldıracak.

Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Enfeksiyon Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi

İçinde olduğumuz ve ne zaman biteceğini bilemediğimiz salgın günlerinde hastalığın etkilerinin en çok hissedildiği yerlerin başında şüphesiz ki hastaneler gelmektedir. Covid-19, sadece standart hasta bakımı ve tedavi uygulamalarını değiştirmekle kalmayıp sağlık personelinin hem hasta hem de birbirlerine karşı iletişim ve davranışlarını da etkiledi.

Bu seride, Covid-19 şüpheli bir hastanın ilk başvurusundan itibaren hastane içindeki tetkik ve tedavi süreci fotoğraflanarak korona günlerinde hastanede yaşam belgelenmeye çalışıldı.

Ders ve sunumlarında, pek çok meslektaşı gibi, hala 1919 İspanyol gribine ait fotoğrafları kullanan bir sağlık görevlisi olarak yaşadığımız bugünlerin de belgelenmesi gerektiği inancıyla…

Tüketiciler, görme, işitme, tatma, koklama ve dokunma duyularımızla etkileşime girebilen bağlı teknolojilerin sunacağı bir dizi faydalı hizmetin 2030 yılına kadar gerçeğe dönüşmesini bekliyor. Duyuların İnterneti ile ilgili tüketici tahminleri dokuzuncusu yayınlanan Ericsson’un “ConsumerLab En Popüler Tüketici Trendleri” raporunda yer alıyor.

Duyuların İnterneti; Yapay Zeka (AI), Sanal Gerçeklik (VR), Artırılmış Gerçeklik (AR), 5G ve otomasyon gibi teknolojilerle sağlanacak. Tüketiciler, 2030’da ekrana dayalı deneyimlerin, gerçeklikle neredeyse aynı olan çoklu duyusal deneyimlerle giderek daha çok rekabet edeceği görüşünü taşıyor.

Kapsamlı bir araştırmaya dayanan ConsumerLab En Popüler Tüketici Trendleri 2030 raporu, yeni çıkan teknolojileri öncü olarak kullanmaya başlayan 46 milyon kişinin beklentilerini temsil ediyor.

Duyuların İnterneti teknolojisinin ana itici güçleri arasında üç boyutlu eğlence ve alışveriş, iklim krizi ve buna bağlı olarak iklim etkisini en aza indirme ihtiyacı yer alıyor.

Raporun yazarlarından biri olan Ericsson Consumer & IndustryLab Başkanı Dr. Pernilla Jonsson, “Şu anki akıllı telefonlara dayalı İnternet bağlanırlığından duyularımızın birbirine bağlanmasıyla oluşan çok boyutlu deneyimlere dönüştüğü bir dünyadan bahsediyoruz. Bu raporda giriş noktası olarak Artırılmış Gerçeklik gözlükleri temel alınarak, bunun tüketiciler için ne anlama gelebileceği araştırılıyor.  Tüketicilerin Yapay Zeka (AI), Sanal Gerçeklik (VR), Artırılmış Gerçeklik (AR), 5G ve otomasyon teknolojilerinin sağlayacağı duyusal bağlanırlığın günlük yaşamımızda böylesine değişiklikler yapacağını öngörmelerini beklemiyorduk” diyor.

Raporun yazarlarından olan Ericsson Consumer & IndustryLab Araştırma Gündemi Başkanı Dr. Michael Björn ise konuyla ilgili olarak şunları söylüyor:  “Bugünden geleceğin genellikle doğrusal olarak gelişeceğini hayal ediyoruz. Ancak, insanların tüm duyularının dijitalleştiği bir dünyanın beraberinde hangi fırsatları ve zorlukları getireceğini de düşünmemiz gerekiyor. Duyuların dijitalleşmesi iklim değişikliklerinde ve karbon ayak izinin azaltılmasında büyük bir rol oynayabilir. Evinizden dışarı çıkmadan işe gidebilir, tatile çıkabilir ve tüm dünyayı gezebilirsiniz.

Duyuların İnterneti, aynı zamanda bireysel mahremiyet konusuyla ilgili tartışmaları da hararetlendirecek. Örneğin, halk arasında duyularımızın ürün veya hizmet satın alırken manipüle edilebileceğine dair bir endişe var. İnsanlar bu konuda gerekli önlemlerin alınmasını ve garanti verilmesini bekleyecekler.”

2030’a doğru en popüler 10 trend:

İnsan beyni kullanıcı arayüzü olacak
Tüketicilerin yüzde 59’u sadece bir hedef noktası düşünerek Sanal Gerçeklik gözlüklerinde gidecekleri yerin rotasını görebileceklerine inanıyor.

Tıpkı benim sesim
Tüketicilerin yüzde 67’si mikrofon kullanarak ailelerini dahi kandıracak kadar gerçekçi bir şekilde birinin sesini taklit edebileceklerine inanıyor.

İstediğiniz tüm lezzetler

Tüketicilerin yüzde 45’i yenilen her şeyi dijital olarak zenginleştiren ve böylece tüm yiyeceklerin istediğiniz tatta olmasını sağlayacak bir cihaz olacağını tahmin ediyor.

Dijital aroma

Her 10 kişiden 6’sı, tüm doğal kokularını deneyimlemek dahil ormanları veya kırsal bölgeleri dijital olarak ziyaret edebileceklerini tahmin ediyor.

Tam dokunma hissi

10 kişiden en az 6’sı ekrana dokunduklarında dijital simgelerin ve düğmelerin şeklini ve dokusunu ileten ekranları bulunan akıllı telefonlar olacağını tahmin ediyor.

Tümleşik gerçeklik

10 kişiden 7’si 2030 yılında Sanal Gerçeklik oyunlarının fiziksel gerçeklikten ayırt edilemeyeceğini düşünüyor.

Gerçek olarak doğrulanan haberler

“Sahte Haberler”in sonu gelebilir: Katılımcıların yarısı, kapsamlı doğrulamaların yapıldığı haber hizmetlerinin yaygınlaşmasını beklediklerini söylüyor.

“Kişisel gizlilik koruması” sonrası tüketiciler

Katılımcıların yarısı “kişisel gizlilik koruması sonrası tüketici” olacaklarını ifade etti: 2030 yılına kadar kişisel veri ile ilgili tüm sorunların çözülmesini ve böylece verilerin etkin olarak kullanıldığı bir dünyadan güvenli bir şekilde faydalanabileceklerini tahmin ediyor.

Bağlı ve sürdürülebilir

10 kişiden 6’sı Duyuların İnternetine dayalı hizmetlerin toplumu çevresel açıdan daha sürdürebilir hale getireceğine inanıyor.

Duyuya dayalı hizmetler

Tüketicilerin yüzde 45’i, alışveriş yaparken beş duyuyu da kullanabilmelerine olanak tanıyan alışveriş merkezlerinin olacağını tahmin ediyor.

Raporda yer alan bilgiler, Ericsson ConsumerLab’ın 24 yılı aşkın bir süredir devam eden global araştırma faaliyetlerine dayanıyor. Araştırma, dünya genelinde 15 şehirden ileri düzey internet kullanıcıları arasında internet üzerinden yapılan anketten elde edilen verilere dayanıyor. Anket, Bangkok, Delhi, Jakarta, Johannesburg, Londra, Mexico City, Moskova, New York, San Francisco, São Paulo, Şangay, Singapur, Stockholm, Sidney ve Tokyo’da bulunan tüketicilerle gerçekleştirilmiş.