Sosyal medya ve fotoğraf paylaşım platformlarının artan popülaritesiyle birlikte, çok fazla kişisel bilginin ifşa edilmesiyle ilişkili potansiyel riskleri gözden kaçırmak her zamankinden daha kolay hale geldi. Dikkatli bir ön değerlendirme olmadan yapılan paylaşımlar, kimlik dolandırıcılığı, istenmeyen şekilde dikkat çekme veya kişisel bilgilerin çıkar elde etmek amacıyla toplanması anlamına gelen doxing gibi olumsuz sonuçlar doğurabiliyor. Neyse ki, hassas bilgilerin paylaşılmadan önce fotoğraflardan çıkarılmasını sağlayarak bu tür riskleri önemli ölçüde azaltabilirsiniz.

Kaspersky uzmanları, paylaşılan fotoğraflarda neleri göstermekten kaçınmanız gerektiği konusunda şunları öneriyor:

Konum ayrıntıları

Kişisel güvenliği artırmak için, başta eviniz olmak üzere sık ziyaret ettiğiniz yerleri açığa çıkarabilecek fotoğrafları paylaşmaktan kaçınmak akıllıca olacaktır. Tanımlanabilir yer işaretleri, sokak tabelaları veya coğrafi etiketler içeren resimler, bir kişinin nerede olduğunun tam olarak belirlenmesine yol açabilir. Arka plandaki ince ayrıntılar bile istemeden konumunuzu ifşa edebilir. Riskleri en aza indirmek için, bu tür fotoğrafları yalnızca arkadaşlarınızla ve ailenizle paylaşmak, daha geniş bir kitleyle paylaşacağınız fotoğraflarda tanımlanabilir özellikler içermeyen görüntüleri tercih etmek en iyisidir.

Gerçek zamanlı güncellemeler

Gerçek zamanlı konum bilgisini paylaşmak mevcut konum, kişinin ne kadar süre orada kalacağı veya kime benzediği gibi bilgilerin paylaşılmasına yol açabilir. O nedenle bu tür güncellemeleri belirli arkadaş çevreleriyle sınırlamak daha güvenlidir. Eğer daha geniş kitlelerle paylaşacaksanız bu güncellemeleri ziyaretiniz sona erdikten sonra paylaşmayı düşünün. Böylece deneyimlerinizi paylaşırken kişisel güvenliğinizi de sağlayabilirsiniz.

Belgeler

Fotoğrafları yayınlamadan önce kimlik, ev adresi, tıbbi kayıtlar, reçeteler, banka ekstreleri veya faturalar gibi görünür belgeleri dikkatlice incelemenizi öneririz. Posta, paket veya makbuz görüntülerini paylaşırken bile hassas bilgilerinizin görünmediğinden emin olmak çok önemlidir. Bir hesabın ele geçirilmesi durumunda kötüye kullanılabileceğinden, bu tür ayrıntılar yakın arkadaşlar arasında bile gizli tutulmalıdır.

Seyahat planları

Tatilde olduğunuzda güncellemelerinizi ve fotoğraflarınızı yalnızca yakın bir arkadaş grubuyla paylaşmak daha güvenlidir. İşten uzak olmak ve dinlenmeye odaklanmak hedefli saldırılar için fırsat yaratabilir. Örneğin birisinin iş yerinde tatilcinin yokluğundan yararlanarak onun kimliğine bürünmesine yol açabilir. Tatildeyken hızlı tepki vermek zor olabilir, bu nedenle eve dönene kadar seyahat planlarını gizli tutmak en iyisidir. Daha sonra deneyimlerinizi güvenlikten ödün vermeden daha geniş bir kitleyle paylaşabilirsiniz.

Lensler: İster DSLR ister aynasız fotoğraf makineleri olsun, gövdenin çarpıcı fotoğraflara imza atmak için son derece büyük öneme sahip olduğu herkesçe bilinen bir gerçek. Öte yandan, her iyi fotoğafçının da bildiği gibi kullanılan lensin bütün bir fotorğafçılık deneyimine etkisi çok büyük. Hiç şüphe yok ki, farklı lens türleri için seçenekler o kadar fazla ki, en profesyonel seyahat fotoğrafçısının dahi kafası kolayca karışabilir. Gönlünüzden geçen şey, pek çok farklı lensi aynı anda yanınızda taşımak olsa da, fotoğraflarınızın çoğu için yeterli olabilecek kapasitede iki adet lens taşımak en iyi seçeneklerden biri. Her konuya uyan tek bir lens şeklinde bir yaklaşıma yakın durmasak da, hareket halinde olan fotoğrafçıların tek bir “birincil” lensi yanında taşıması son derece makul bir fikir olarak karşımıza çıkıyor. Dolaşırken yanınızda taşıyacağınız bu “tek” lens, açıklığı büyük bir diyaframa sahip olmalı. Geniş diyafram, içeri çok fazla ışık alır ve pek çok duruma uygun kareler ortaya çıkarabilir.

Hafıza kartları: SD kart, hem gövde hem de lensler kadar büyük önem arzediyor. Doğru depolamayı seçmek oldukça zor olabilir. Fotoğrafçılar için özel olarak geliştirilmiş olan yüksek kapasiteli SD kartları tercih edebilirsiniz. Örneğin, SanDisk Extreme PRO SDXC UHS-I kart, zorlu koşullar için üretilmiş ve test edilmiş bir model olduğu gibi sıcaklığa, suya, darbeye ve x-ray ışınlarına karşı da dayanıklıdır. Öte yandan 1 TB’a kadar kapasite seçeneklerini kullanıcılara sunan ve SanDisk QuickFlow Technology ile gelen kart, kullanıcıların zamanınından çalan dosya transferi gibi yüklü işlemlerde 200MB/s’lik aktarım hızları ile performansı en yüksek seviyeye taşır. Maksimum hızlara ulaşmak için SanDisk Professional PRO-READER SD ve microSD ile eşleştirerek kullanılabilir. Eğer fotoğraf makineniz UHS-II uyumlu ise SanDisk Extreme PRO SDXC UHS-II kartı kullanabilirsiniz. Bu kart, 300MB/s’ye kadar aktarım hızlarına destek verir ve sinema kalitesinde 8K, 4K ve Full HD video kaydına imkan tanır.

Ekstra batarya: Bir fotoğrafçının yedek pilleri olmadan seyahat etmesini hayal dahi edemeyiz. Yanında yedek batarya taşımak, var olan bataryayı şarj etme zahmetine katlanmaktan her zaman daha iyidir. Hele de herhangi bir ekipmandan uzakta veya dış mekan çekimleri ile meşgulseniz. Hava yoluyla seyahat ediyorsanız, belirli ülkelerin veya havayollarının kısıtlamalarının da neler olduğunu bilmenizde yarar var. Genelde kural şöyledir: Korumalı bir kılıf içerisinde olmak kaydıyla toplamda 100Wh’lik kapasiteyi aşmayan birden fazla lithium-ion pille seyahat edebilirsiniz. Bataryalar, 95Wh, 130Wh, 160Wh ve 190Wh’lik seçeneklerle geldiği için uluslararası uçuşlarda 95Wh’lik batarya taşımak daha güvenli olacaktır.

Taşınabilir depolama: Seyahat fotoğrafçılarının harici bir depolama çözümü de taşıması gerekir. Taşınabilir bir depolama çözümü seçerken unutulmaması gereken nokta ise alacağınız ürünün hafif, hızlı ve darbelere dayanıklı olmasıdır. Yüksek okuma ve yazma hızları size seyahatlerde zaman kazandırır. Çektiğiniz fotoğrafları taşınabilir bir depolama cihazına kaydedip yedeklerini almanız istenmeyen problemlerde hayat kurtarıcı olacaktır.

Tripod: Seyahatler için güçlü, kompakt ve hafif bir tripoda da ihtiyacınız var. Kompakt bir seyahat çantasına sığacak kadar ufak boyutlarda olması da önemli. Seyahat için gerekli olan tripodu seçmenin, günlük kullanım için gerekli bir tripod seçmekten farklı yönleri de bulunuyor. Sizi ağırlaştırmak yerine çekim deneyimini verimli ama en önemlisi eğlenceli hale getirebilmesi önemli. Alüminyumdansa karbon fiberden üretilmiş modellere göz atabilirsiniz. Böylece daha hafif ve mukavemetli bir model seçmiş olursunuz ancak diğer modellerden daha yüksek fiyat seviyelerine çıkmak zorunda da kalabilirsiniz. Ayrıca, hem fotoğafçılık hem de video çekim işleri için kullanabileceğiniz tek bir tripod modeli seçmenizde de fayda var. Tripodunuzda olması gereken özelliklerin neler olduğunu ve hangi özellikten feragat edebileceğinizi belirlemeli ve ona göre harcama yapmalısınız.

Fotoğraf: Ömer Serkan Bakır / Varanasi – Hindistan 2010

Bazen öyle zamanlar olur ki yanımızda başka bir lensi veya farklı bir tripodu getirmiş olmayı isteriz. Deneyim kazandıkça, çekeceğimiz fotoğrafların türüne bağlı olarak, bize en uygun ekipmanı yanımızda taşıma konusunda daha da iyi hale geliriz. Ancak yaptığınız bu işte hergün daha da iyi bir seviyeye geldikçe, en önemli şeyin, bu yolculuğun her dakikasının tadını çıkarmak olduğunu da unutmayın.

Ayrıca göz çevresindeki ciltte lekelenme, kırışıklık ve cilt kanserine yol açabiliyor. Güneşin gözlerimizde oluşturduğu hasarlarda, hemen hepimizin sıkça yaptığı hatalar ise önemli bir rol oynuyor. Acıbadem Dr. Şinasi Can (Kadıköy) Hastanesi Göz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Mehdi Süha Öğüt,  yaz aylarında özellikle ultraviyole ışınlarının yeryüzüne en yoğun ve dik geldiği 10.00-16.00 saatleri arasında güneş gözlüğü olmadan asla dışarıya çıkmamamız gerektiği uyarısında bulunarak, “Eğer dışarıya çıkmaya mecbursanız mutlaka güneş gözlüğü kullanın. Zira gözlerimizi güneşten korumadığımız takdirde ultraviyole ışınlarının oluşturduğu sorunlar geri dönüşü olmayan görme kaybına yol açabiliyor” diyor. Yaz aylarında gözlerimizi tehdit eden hatalı alışkanlıklarımız, öneriler ve uyarılar…

Hata: Güneş gözlüğü kullanmamak

Doğrusu: Yaz aylarında yapılan hatalı alışkanlıkların başında, güneş ışınlarının yeryüzüne en dik geldiği 10.00-16.00 saatleri arasında güneş gözlüğü kullanmadan dışarıda olmak geliyor.  Güneş altında uzun süre kalmanız gerekiyorsa UV ışınlarının bu tür zararlı etkilerinden güneş gözlükleri ve şapka ile korunmayı ihmal etmemeniz gerektiği unutmayın.

Hata: Kontakt lens ile havuza ve denize girmek

Doğrusu: Kontakt lens ile havuza ve denize girmek enfeksiyon riskini arttırıyor. Ayrıca havuz sularının dezenfeksiyonunda kullanılan kimyasal maddeler hem kontakt lensin yapısını bozuyor hem de gözde alerjik reaksiyonlara neden olabiliyor. Mutlaka kontakt lens kullanmanız gerekiyorsa üzerine yüzücü gözlüğü takmanız gerekiyor. Böylece gözün suyla temas etmesini önlemiş olursunuz.  Ayrıca enfeksiyon riskine karşı günlük kullanılıp atılan lensleri tercih etmenizde fayda var.

Hata: Gözleri ovuşturmak

Doğrusu: Yaz aylarında kuru, sıcak, tozlu ve polenli ortam, gözlerde kızarıklığa ve kaşıntıya yol açabiliyor. Kumsalda, oyun parkında ve kum havuzlarında yetişkinler ile çocukların gözlerine kum kaçması sıklıkla karşılaşılan bir tablo. Bu durumda gözler mümkün olduğunca kaşınmamalı, ovuşturulmamalı ve bol suyla yıkanmalı… Ayrıca sık sık ellerin göze götürülmesi de enfeksiyon riskini arttırıyor. Tablonun daha da ciddileşmemesi için enfeksiyon varlığında mutlaka bir göz hekimine muayene olunmalı. 

Klimanın karşısında serinlemek

Doğrusu: Göz kuruluğuna karşı sıcak yaz aylarında serinlemek için klimanın karşısına asla geçmeyin. Klimaların bulunduğu ortamlarda göz kuruluğundan etkilenmemek için klimanın üfleme yönü yüzünüze doğru olmamalı. Gözyaşı fonksiyonunda sorun varsa yapay gözyaşı desteği alınabilir. Göz kuruluğu olan hastaların özellikle uzun süreli uçuşlarda yapay gözyaşı damlaları kullanmaları rahatlatıcı olacaktır. Klimalı ofislerde bilgisayar karşısında çalışan bireylerin belirli aralıklarla molalar vererek çalışmalarında fayda var. Ayrıca araçlarda da klima fanları doğrudan yüze çevrilmemeli.

Hata: UV bloke edici özelliği bulunmayan gözlük kullanmak

Doğrusu: Güneş gözlüğü denildiğinde aklımıza ilk olarak ‘koyu renkli’ camlar geliyor. Normalde, güneşli, parlak ve ışıklı ortamlarda göz bebeklerimiz küçülerek göze zararlı ve fazla ışığın girmesini engelliyorlar. Ancak ışınlar koyu renkli bir camdan geçerek geliyorsa göz bebeklerimiz yeterince küçülmüyor. Bir anlamda gözün savunma mekanizması devre dışı bırakılmış oluyor. Bu durumda kullanılan gözlüğün UV bloke edici etkisi yeterli değilse, gözümüz için zararlı olan ışınlar gözümüze daha fazla zarar veriyor. “Dolayısıyla UV bloke edici özelliği bulunmayan koyu renkli gözlükler göz için zararlıdır” uyarısında bulunan Prof. Dr. Mehdi Süha Öğüt, sözlerine şöyle devam ediyor: “Parlamadan koruma ile UV koruma arasında fark vardır. Gözlüğün koruyucu özelliği camın rengine ve koyuluğuna değil, cam kalitesi ve UV filtresi bulunmasına bağlıdır. Gözlük camları UV ışınlarını 400 nm değerine kadar engellemelidir. Yani, UV400 etiketi olan camlar tercih edilmelidir. Ayrıca gözlüğün çerçevesi yüze tam olarak oturmalıdır. Küçük camlar göz çevresini tamamen kapatmamaları nedeniyle kenarlardan güneş ışınlarının girmesine izin verdikleri için büyük camlı gözlükleri tercih edilmelidir”

Hata: Bulutlu havalarda gözleri korumamak

Doğrusu: Genellikle güneş gözlüğünün sadece güneşli havalarda kullanılması gerektiğini düşünüyoruz. Ancak ultraviyole ışınları açık ve güneşli havalarda olduğu gibi kapalı ve bulutlu havalarda da aynı oranda etkili oluyor. Bu nedenle gözlerinizin korunması açısından özellikle risk grubundaysanız bulutlu havalarda da güneş gözlüğü kullanmanız büyük önem taşıyor.

Hata: Güneşe doğrudan bakmak

Doğrusu: Güneşe doğrudan bakma sonucunda çok kısa sürede makula (sarı nokta) hasarı oluşabiliyor. Bu durum da görme kaybına yol açabiliyor. Özellikle güneş tutulmasını izlerken koruyucu gözlük kullanmayı asla ihmal etmeyin güneşe direkt olarak bakmaktan kaçının.

Herkese merhaba, drone severleri çok yakından ilgilendiren yeni bir konu ile yeniden birlikteyiz. Bir de konuğumuz var, avukat arkadaşımız Mert Öztekin. Mert de bizler gibi bir drone kullanıcısı ve tabii ki mesleğinden dolayı işin hukuki yönlerine detaylı bir şekilde hakim. Ben de hem kendim hem de sizler adına en çok merak ettiklerimi sevgili Mert’e sordum ve sağolsun elinden geldiğince sorularımıza açıklayıcı cevaplar verdi.

SHGM’nin paylaştığı istatistiklere göre ülkemizdeki İHA pilot lisansına sahip kişi sayısı 567 bin 65, kayıtlı drone (İHA) sayısı ise 55 bin 725’dir. SHGM’nin sitesinden ehliyet almak çok kolay olduğu için kullanıcı sayısının bu kadar yüksek olması gayet normal. Ancak sayıları yorumlamak gerekirse gerçek kullanıcı sayısı elli-altmış binlerde dersek herhalde yanlış olmaz. Hal böyleyken gittikçe popülerleşen drone kullanımı birçok hukuki problemi de beraberinde getiriyor ve mağduriyetlere sebep oluyor. Bildiğiniz gibi Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nün yayımladığı “İHA Uçuş Bölgeleri Haritası”nda uçuş yapılabilecek alanlar açıkça gösterilmiş durumda ve bu alanlar dışında uçuş yapabilmek ancak SHGM’nin izni ile mümkün. İzne tabi bu alanlarda uçuş izni almak pek mümkün olmadığı için drone kullanıcıları genellikle uçuşlarını izinsiz olarak gerçekleştirmekteler. İzinsiz drone uçurulması nedeni ile kesilen idari para cezalarından mağdur olanların sayısı ise her geçen gün ciddi şekilde artmakta. Bu noktada drone pilotlarının kendilerine kesilen idari para cezalarına karşı haklarını bilmesi daha da önemli hale gelmiştir. İşte bizler de tam bu noktada sevgili Mert Öztekin’den yardım istedik ve sorularımızı kendisine sıraladık.

Cem Saner – Mert sence, drone kullanmak konusunda kurallar bu kadar sıkı tutulurken, kullanamayacağımız cihazların bu kadar kolay satın alınması ve ehliyetlerin peynir ekmek gibi dağıtılması normal bir durum mu? Aslında öncelikle bu konuya bir düzen getirilmesi gerekmez mi? Kesilen idari para cezalarının yasal dayanağı nedir?

Mert Öztekin – SHGM’nin 23/07/2020 tarihinde yayımlamış olduğu “İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı”n 26.maddesinde “Genel Müdürlükten izin almayı gerektiren operasyonlar için izin alınmadan İHA uçuşu yapılması ve verilen yetkiler ile belirlenen hava sahaları dışında operasyon gerçekleştirilmesi hallerinde ilgili şahıs ve işletmeye 2920 sayılı Kanunun 5 inci kısmında yer alan ceza hükümleri” uygulanacağı belirtilmiştir.

Görüldüğü gibi İHA’ların sınıfı ve ağırlığı gibi özelliklerine bakılmaksızın belirlenen hava sahaları dışında uçuş yapılması izne tabidir.

2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu’nun 144. maddesinde “Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığınca belirlenen kurallara aykırı olarak veya mülki idare amirlerince belirlenen alanlar dışında insansız hava aracı uçuran kişilere bin Türk Lirasından on bin Türk Lirasına kadar idari para cezası” uygulanacağı belirtilmiştir. Kanun maddesinde belirtildiği üzere belirlenen alanlar dışında insansız hava aracı uçuran kişilere idare tarafından bin Türk Lirası ile On bin Türk Lirası aralığında belirlenen tutarda idari para cezası verilecektir. Bir başka deyişle 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu idareye cezanın miktarını belirlemesi için bir takdir yetkisi tanımıştır. İdare kendisine tanınan takdir yetkisini somut olayın şartlarına ve hakkaniyet ilkesine uygun olarak kullanmalıdır.

Uygulamada somut olayın şartlarına bakılmaksızın belirlenen alanlar dışında drone uçuran kişilerin birçoğuna en üst sınırdan idari para cezası verildiği görülmekte. İdare tarafından somut olayın şartları değerlendirilmeksizin izinsiz uçuş yapan kişilerin büyük çoğunluğu hakkında en üst sınırdan idari para cezasına hükmedilmesi hukuka aykırılık teşkil etmektedir ve hakkaniyet ilkesi ile de çelişkilidir. Ayrıca bu durum bir itiraz sebebi olarak ileri sürülebilir.

31/12/2021 tarihinde resmi gazetede yayımlanan 2920 Sayılı Sivil Havacılık Kanunu Uyarınca Verilebilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Tebliğ’de “belirlenen alanlar dışında insansız hava aracı uçuran kişilere uygulanacak ceza tutarı 2 bin 679 Türk Lirası ile 26 bin 786 Türk Lirası aralığında olacak şekilde” güncellenmiştir. Bu tebliğe göre 2022 yılı itibariyle belirlenen alanlar dışında izinsiz uçuş yapan kişiler hakkında uygulanacak idari para cezalarında güncel tutarlar geçerli olacaktır.

Cem Saner – Drone kullanıcıları tutulan tutanaklar konusunda nelere dikkat etmeli?

Mert Öztekin – Kolluk kuvvetlerinin izinsiz drone uçurulması nedeniyle düzenleyip drone kullanıcısına imzalattığı “tutanaklar” idari para cezasına asli biçimde delil teşkil etmekte. Bu nedenle tutanakları imzalanmadan önce kullanıcıların dikkatlice okuması gerekmekte. Hukuka aykırı olarak düzenlenen tutanaklar idari para cezasının iptal edilmesinde oldukça önem arz etmektedir.

5236 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 25. Maddesinde idari yaptırım kararına ilişkin tutanakta yer alması gereken hususlar sayılmıştır. Buna göre düzenlenen tutanakta;

a) Hakkında idari yaptırım kararı verilen kişinin kimlik ve adresi,
b) İdari yaptırım kararı verilmesini gerektiren kabahat fiili,
c) Bu fiilin işlendiğini ispata yarayacak bütün deliller,
d) Karar tarihi ve kararı veren kamu görevlilerinin kimliği, açık bir şekilde yazılır.

Tutanakta, ayrıca kabahati oluşturan fiil, işlendiği yer ve zaman gösterilerek açıklanır. Kolluk tarafından düzenlenen tutanakta yer alan hususlar ve bilgiler dikkatlice okunmalıdır. Çünkü bu tutanak idare tarafından verilecek idari para cezasına delil teşkil edecektir. Eğer tutanakta yer alan hususlar gerçeği yansıtmıyorsa bu durumda izinsiz uçuş yaptığı iddia edilen kişiler tutanağı imzalamaktan imtina edebilir.

5236 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 26. maddesinde “İdarî yaptırım kararının ilgili gerçek kişinin huzurunda verilmesi halinde tutanakta bu husus açıkça belirtilir. Bu karara karşı başvurabileceği kanun yolu, mercii ve süresine ilişkin olarak bilgilendirildikten sonra kişinin karar tutanağını imzalaması istenir. İmzadan kaçınılması halinde bu durum tutanakta açıkça belirtileceği” hükmüne yer verilmiştir. Görüldüğü gibi hakkında tutanak düzenlenen kişinin tutanağı imzalamaktan kaçınabileceğine kanunda açıkça yer verilmiştir.

Tutanağı imzalamaktan imtina edilebilecek bir duruma örnek vermek gerekir ise; kolluk kuvveti geldiği sırada uçuş yapmayan bir kimse, kolluk tarafından hakkında izinsiz alanda uçuş yapılması nedeniyle düzenlenen tutanağa imza atmaktan kaçınabilir. Bir diğer örnekte ise kolluk kuvveti drone kullanan kişinin mahalle sakinlerinin görüntülerini aldığı yönünde bir tutanak düzenlemiş ancak drone operatörü bu tarz görüntüler kaydetmemiş ise yine hakkında düzenlenen tutanağa imza atmaktan kaçınabilecektir. Bu tarz örnekler çoğaltmak mümkün.

Kısacası somut olay ile tutanakta düzenlenen olayın örtüşmediği her durumda drone kullanıcısı tutanağın gerçeği yansıtmadığı gerekçesiyle tutanağı imzalamaktan çekinebilir. Uygulamada son zamanlarda düzenlenen tutanağın imzalanması konusunda kolluk kuvveti ile drone kullanıcıları arasında ciddi problemler yaşanmaktadır. Çoğu durumda drone kullanıcıları kendileri hakkında düzenlenen tutanakları okuyamadan imza atmaktadırlar. Böylesine hukuka aykırı ve ileride iptali mümkün olabilecek bir idari para cezasına ilişkin düzenlenen tutanak drone kullanıcısı tarafından imzalandıktan sonra kendisi için ileride ciddi hak kayıplarına yol açabilmektedir.

Ayrıca izinsiz uçuş yaptığı iddia edilen drone pilotu, kolluk tarafından düzenlenen tutanağı imzalamış olsa dahi tutanağı kendi iradesi ile imzalamadığı takdirde, tutanağın kolluk kuvvetlerinin baskısı altında imzalandığı ve bu nedenle cezanın iptal edilmesi hususlarını itiraz süresi içinde ileri sürebilecek ve cezanın iptalini talep edebilecektir.

Cem Saner – Kullanıcıların idari para cezasına karşı itiraz yolları nelerdir? 

Mert Öztekin – İdari para cezasına ilişkin verilen idari yaptırım kararlarına karşı, kararın tebliğ veya tefhim tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde, yetkili sulh ceza mahkemesine başvurarak itiraz etmek gerekir. Bu süre içinde başvuru yapılmadığı takdirde idari para cezası kesinleşecektir. İdari para cezasına itiraz yapılırken, itiraz edilecek hususlar her somut olayın şartına göre değişkenlik göstermektedir.

Bu nedenle itiraz edilecek hususların tespiti ve deliller ile ilişkilendirilmesi verilen idari para cezasının iptal edilmesi için oldukça önem arz etmektedir. İtiraz kanun yolu, bir merciin verdiği kararın aynı derecedeki bir başka mercii tarafından incelenmesini sağlayan olağan bir kanun yolu olduğundan hakkın etkin kullanılması için itiraz başvurusunun bu alanda uzman bir avukat tarafından yapılmasında yarar vardır.

Cem Saner – 250 gram altı drone kullanıcıları bu tarz bir durumda ne yapmalı?

Mert Öztekin – SHGM’nin sitesinde yayımladığı harita verisine göre drone’ların ağırlığına bakılmaksızın uçuşa yasak olan bölgeler tanımlanmıştır. Bu nedenle drone pilotları cihazlarının ağırlıklarına değil, uçuşa müsaade edilen alanlarda drone uçurma konusuna dikkat etmelidirler.

Cem Saner – Şu an yürürlükte olan kurallar ile sistemin kilitlendiği açıkça görülmekte. Sence yasal olarak nasıl bir düzenleme her iki tarafı da memnun eder?

Mert Öztekin – Ülkemizin jeopolitik konumu ve milli güvenlik sorunları dikkate alındığında, terör saldırıları, kişisel verilerin ihlali gibi ileride ortaya çıkacak problemlerin önünün kesilmesi adına yönetmelikte çok katı yaptırımlar düzenlendiğini söyleyebiliriz. Bu gerekçeler haklı gerekçelerdir, ancak drone hobisine gönül veren vatandaşları sıkı bir şekilde takip edecek bir sistem geliştirilmeli ve bu hobiye gönül veren kişilere de drone uçurması için şehirlerde uçuş sahaları ayrılmasının gerekli olduğunu düşünüyorum.

Cem Saner – Merak edilen başka bir konuda, şehrin ortasında izinsiz drone uçuranlarla hiç kimsenin olmadığı yerlerde drone uçuranların karşılaştıkları muamelenin aynı olması. Sence bu da itiraz sürecinde fark eden bir durum mu?

Mert Öztekin – İdari para cezasını belirten kanun maddesinde idareye alt ve üst sınır arasında ceza tayin etmesi için takdir yetkisi tanınmıştır. Hakkaniyet ilkesi gereği idarenin takdir yetkisini kullanırken bu iki farklı durumdaki kişilere hakkaniyetli idari para cezaları tayin etmesi gerekmektedir diye düşünüyorum. Unutulmamalıdır ki idarenin takdir yetkisi keyfi değildir, takdir yetkisi kullanılırken idarenin hakkaniyetli davranması gerekmektedir.

CS – Sevgili Mert, verdiğin bilgiler için çok teşekkürler…

Kış aylarında uzun geceleri ve kuzey ışıklarıyla ünlü Finlandiya’da yaşayan ünlü Fin fotoğrafçı Valtteri Hirvonen, günün 16 saatinden fazlasını karanlıkta geçirdiği uzun bir kışı daha yavaşça geride bırakmanın tatlı heyecanını yaşıyor. Canon Marka Elçileri arasında yer alan Hirvonen, fotoğraf çekerken yaşanan her olumsuz koşulu çalışmalarında yeni denemeler yapmak için bir fırsat olarak değerlendirdiğini ifade ediyor. Lensini gece gökyüzüne çevirerek ve gökyüzü fotoğrafçılığı kurallarını esneterek nasıl hem güzel hem de özgün fotoğraflar elde edilebileceğini fotoğraf severler ile paylaşıyor.

1.Elinizdeki donanım ve cihazları en doğru yer ve zamanda kullanın

Gece fotoğrafçılığında donanım en önemli konulardan bir tanesi olarak ön plana çıkıyor. Gece gökyüzünü çekmek çok fazla donanım ve deneyim gerektirmiyor. Bugün giriş seviyesi cihazlarla bile iyi gece fotoğrafları çekmek mümkün. Amatör gökyüzü fotoğrafçılarının elinin altında bulunan donanım ve cihazlarla fotoğraf çekmelerine yardımcı olabilmek için genelde hangi şartlar altında hangi donanımları kullanacaklarını bilmeleri gerekiyor. “Tam manuel kontrol özelliğine sahip olan bir fotoğraf makinesi ile geniş diyafram açıklığına sahip olan bir lensinizin olması iyi kareler yakalamak için yeterli olacaktır” diyen Hirvonen, elde çekilen fotoğraflar ile tripod kullanılarak çekilen uzun pozlu çekimler arasındaki sonuçların farklı görünebileceğini, ancak daha sanatsal yaklaşımlar benimsemek için bunun büyük bir yaratıcı potansiyeli ortaya çıkaracağını da ekliyor.

© Valtteri Hirvonen | Kaliforniya’daki Joshua Tree Milli Parkında gece gökyüzü altında araba farıyla oluşturulan ışık izleri. Canon EOS 5D Mark III ve Canon EF 24-70mm f/2.8L II USM lens ile 24 mm, 30 sn, f/2,8 ve ISO1.600 değerlerinde çekilmiştir.

2.Gece fotoğrafçılığında ilk adım dolunay fotoğrafları olmamalı

Canon marka elçisi Valtteri Hirvonen’nin gece fotoğrafçılığı hakkında yaşadığı deneyimlere bakmak için fotoğraf severleri kendi kadrajına bakmaya davet ediyor. Gece fotoğrafçılığına nasıl başladığını anlatan ve aynı zamanda gece fotoğrafçılığına ilişkin tüyolar veren Hirvonen, Kuzey’in uzun gecelerinin pandemiyle birleşmesinin onu gece fotoğrafları çekmeye yönelttiğini anlatıyor. Hirvonen, şöyle diyor: “Finlandiya’da yılın neredeyse yarısını karanlıkta geçiriyorum, bu yüzden kış aylarında kişisel zamanımda fotoğraf çekmeye devam etmenin bir yolunu bulmak istedim. Ayrıca diğer tüm fotoğrafçılar gibi, pandemi başladığından beri, erişebildiğimiz alanlarda çektiğimiz fotoğraflarla yaratıcı çalışmalar yürütmenin yollarını bulmak zorunda kaldım. Bu durum bana gece gökyüzünü çekmem için ilham verdi. Bir yandan da şanslı olduğumu düşünüyorum çünkü Finlandiya bunun için mükemmel bir yer. Yıldızların harika bir şekilde görülebildiği çok sayıda orman ve yüksek noktalar var, bu yüzden hepsi gayet doğal bir şekilde bir araya geldi.”

Ayrıca başlangıç için yıldızlar veya Samanyolu’nun çekimi kolay ve ilginç kareler vadettiğini anlatan Hirvonen, özellikle fotoğrafa yeni başlayanların dolunay fotoğrafı çekmeye meraklı olduğunu ancak Dolunay zamanı veya ay çok parlak olduğunda ayı fotoğraflamanın oldukça zor olduğunu ve hayal kırıklığı yaratabileceğini ifade ediyor. Hirvonen, ay fotoğrafı çekmek isteyenlerin işe koyulmadan önce ayın hangi evrede olduğunu kontrol etmesi gerektiği konusunda uyarıyor.

3.Gece fotoğrafçılığında olmazsa olmazımız: Tripod

Gece fotoğraf çekerken en önemli detaylardan biri de tripod kullanımıdır. Fotoğraf makinesinin sarsılması çok güzel karelerin kaçmasına neden olabilir. Fotoğraf makineniz bir tripodun üzerindeyken temel hareket riski, pozlamayı başlatmak için deklanşör düğmesine bastığınız andır. Fotoğraf makinesine dokunduğunuzda hafif bir sarsıntı olabilir. Bu sarsıntının durması bir iki saniye sürebilir ve birkaç saniyelik veya daha uzun süreli pozlamayı etkileyebilir.

4.Dikkat dağıtan ışık kaynaklarından kaçamıyorsanız onları da kapsayın

Gece fotoğrafçılığında bir diğer önemli nokta ise ışık seviyelerinin ayarlanması olacaktır. Bir fotoğrafın olmazsa olmazı ışık seviyesinin düşük olduğu gece fotoğraflarında başarıya ulaşmak için ISO değerini artırarak fotoğraf makinenizin dijital sensörünü ışığa daha duyarlı hale getirebilirsiniz. Ayrıca sensöre ulaşan ışık miktarını artırmak için geniş lensli diyaframlarla çekim yapabilirsiniz. Ancak muhtemelen doğru pozlamayı elde edebilmek için daha uzun enstantane hızları kullanmanız gerekecek. Fin fotoğrafçı bu konuda “Normalde dikkat dağıtan ışık kaynaklarından uzak durmanız önerilir ancak bir şehirde veya çok fazla ışık kirliliği olan bir yerde yaşıyorsanız, ilginç ve yaratıcı sonuçlar alabilmek için bunları da çekiminize dahil edebilirsiniz” diyor. Kendi fotoğraflarında ışık kirliliği, manzarayı kapatan bulutlar vb kadraja giren tüm unsurları kapsamaya çalıştığını ve sevdiği tarzda, turuncudan siyaha güzel renk geçişleri yaratarak zaman zaman bunları avantaja çevirip fotoğraflarına sanatsal yaratıcı dokunuşlar yaptığını kaydediyor.

© Valtteri Hirvonen| Fin Laponyası, Arktik bölgesinde Canon EOS R5 ve Canon EF 16-35mm f/2.8L III ile ISO 3.200, 30 sn, f/2,8 değerlerinde çekilmiştir. Samanyolu çıplak gözle görülemez, ancak fotoğraf makineniz görebilir.

5.Kışın Gece Fotoğrafçılığı

Karlarla kaplı, beyazlar içinde renkli anları yakalamak, bir karganın karda oynayışını izlemek ya da bir sporcunun kayakla atlayışını izlemek herkes için heyecanlı anlar yaratıyor. Harika kış atmosferinde her anı pozlamak ve yakalamaksa ayrı bir maharet istiyor. Hele ki kış gecelerinde gördüğümüz güzellikleri fotoğraf karelerine yansıtabilmek ayrıca zorlaşıyor. Kışın mükemmel bir fotoğraf çekmek için seçtiğiniz mekan ve zaman önemlidir. Zaman olarak gün doğumu ve gün batımı genelde fotoğraf çekmek için harika ışık koşulları sunar. Dağdaki hava koşullarını öngörmek zordur ve koşullar hızla değişir. Dağda mükemmel kareler yakalamak isteyen fotoğrafçıların dağa mümkün olan en erken saatte gitmesini tavsiye eden Hirvonen, bu sayede mükemmel ışık koşullarının oluştuğu o anlar için çoktan yerini almış ve hazırlıklarını tamamlamış olmanın fotoğrafçıların faydasına olacağını vurguluyor. Kuzey Işıklarını çekmenin ona gece fotoğrafçılığında muhteşem ve adrenalin dolu bir tecrübe yaşattığını anlatan Hirvonen, şöyle devam ediyor: “Kuzey Işıklarını birkaç kez gördüm ama buna rağmen bunlar bana her zaman şaşırtıcı ve eğlenceli bir deneyim yaşatıyor. Her şey çok hızlı gerçekleşiyor, çekim yapmak için koşuşturuyorsunuz çünkü ışıklar saniyeler içinde kaybolabiliyor. Üstelik görüntülerin nasıl çıkacağını asla bilmiyorsunuz ve her defasında farklı renkler elde ediyorsunuz. Karanlıkta çekim yaptığımızdan, kör çekim yapıyoruz. Bu yüzden en iyisi, normalde çıplak gözle göremeyeceğiniz görüntüler oluşturmak. Uzun pozları sadece bir fotoğraf makinesiyle çekebilirsiniz (ve diğer makine özelliklerinden yararlanabilirsiniz) ve bu anları büyülü kılan da bu, sonuç her zaman bir sürpriz! Her yerden gökyüzü fotoğrafları çekebilirsiniz. Şüphesiz her mekanın avantajlı ve dezavantajlı yönleri olacak. Örneğin, güneye yakın yerlerde yaşıyorsanız, gecenin çökme saatleri daha tutarlıdır ve bu size tüm yıl boyunca çekim yapma özgürlüğü sunar.”

Tüm bu veri zenginliği, kimlik hırsızlığı ve dolandırıcılık yapmak isteyen tehdit aktörlerini de cezbediyor. ESET kötü amaçlı yazılım araştırmacısı Lukas Stefanko bu konuda bilgilerini kullanıcılar ile paylaştı.

Telefonunuz nasıl hacklenebilir?

Bir kurbanın cihazını ele geçirmek için kullanılan en yaygın taktiklerden biri, kötü amaçlı bağlantılar veya ekler içeren kimlik avı ve spam e-postaları kullanmaktır. Kurban ek veya bağlantıyı tıkladıktan sonra bu kötü amaçlı yazılım bilgisayar korsanlarının asıl amaçlarını gerçekleştirmelerine izin verir.  Başka bir strateji, siber suçluların popüler markaların veya kuruluşların web sitelerini taklit ettiği sahte web siteleridir. Bunlar, tıklandıktan sonra cihazınıza kötü amaçlı yazılım indiren kötü amaçlı bağlantılarla doludur. Ayrıca, siber suçluların gerçek uygulamalar gibi görünen sahte uygulamalar dağıtması, farkında olmadan kurbanları spor izleme araçları veya  kripto para birimi uygulamaları gibi görünen keylogger’ları, fidye yazılımlarını veya casus yazılımları indirmeye  yönlendirmesi de  nadir değildir. Bu uygulamalar genellikle resmi olmayan uygulama mağazaları aracılığıyla dağıtılır.

Telefonunuzun ele geçirilip geçirilmediğini kontrol edin

Akıllı telefonunuzun ele geçirilmiş olabileceğine dair birkaç işaret var. ESET kötü amaçlı yazılım araştırmacısı Lukas Stefanko’ ya göre: “Bir cihazın güvenliğinin ihlal edildiğinin en yaygın belirtileri, pilin normalden daha hızlı tükenmesi, tarama alışkanlıklarınız değişmemiş olsa da internet veri kullanımınızda ani artışlar yaşamanız, GPS özelliğiniz veya internetinizin (Wi-Fi veya mobil veriler) kendi başına etkinleştirilebilmesi veya devre dışı bırakılabilmesi ve rastgele reklam açılır pencereleri veya bilinmeyen uygulamaların siz yetkilendirmeden yüklenmesidir.”

Başka bir işaret ise, daha önce iyi çalışan uygulamaların aniden kapanıp açılması veya tamamen başarısız olması ve beklenmedik hatalar göstermesi de dahil olmak üzere garip davranışlar sergilemeye başlamasıdır. Cihazınızın güvenliğinin ihlal edildiğini gösteren diğer işaretler garip çağrılar veya garip mesajlar almaya başlamanız, telefonunuzun kendiliğinden premium uluslararası numaraları aramaya veya  mesaj göndermeye çalışmasıdır. Bunları bazen gelen giden çağrı listenizde görebilirsiniz.  En belirgin işaretlerden birini unutmayalım: Android telefonunuz fidye yazılımı tarafından ele geçirildiyse, telefonunuza giriş yapamayabilirsiniz.

Kötü amaçlı yazılımları telefonunuzdan uzak tutun

Cihazınızın kötü amaçlı yazılımlar tarafından tehlikeye atılma olasılığını azaltmak söz konusu olduğunda, herhangi bir sihirli düzeltme veya tek tıklama çözümü yok. Bununla birlikte, önleyici ve proaktif adımların bir kombinasyonunu takip ederek tehditlerden korunabilirsiniz:

• En son sürümler kullanıma sunulduğu anda hem işletim sisteminizi hem de uygulamalarınızı güncelleyin,
• Cihazınızın tehlikeye girme ihtimaline karşı verilerinizin bir yedeğini güvenli bir şekilde saklayın,
• Sizi çoğu tehditten korumak için kanıtlanmış bir sicile sahip saygın bir mobil güvenlik çözümü kullanın,
• Uygulamaları indirirken resmi mağazaya bağlı kalın ve her zaman hem uygulamanın hem de geliştiricisinin incelemelerini kontrol ettiğinizden emin olun ve
• Siber suçluların cihazlara sızmak ve cihazlardan ödün vermek için kullandıkları yaygın taktiklerin farkında olun. 

Birçok insan için, günlük hayatlarında yaşadıklarını sosyal medyada sergilemek yaşamlarının temelini oluşturuyor. Yayınladıkları bölümler arasında işyerlerinden kesitler de yer alıyor. Sosyal medya paylaşımları çalışanların, bir yandan iş arkadaşları ya da sektörleri ile ilgili güncel bilgiye sahip olmalarını sağlarken diğer yandan çalışanın kendisini ve işverenlerini etkileyebilecek çeşitli riskler de içerir. Çalışan, şirket politikalarını ihlal ettiği için işinden bile olabilir. 

Şirketinizin politikalarını bilin

Bir çalışan olarak, şirketinizin markasını, profilinizi veya her ikisini de öne çıkarmak için muhtemelen iyi niyetli bir şekilde şirket kimlik bilgilerinizi kullanmak istersiniz. Bunu yapmanın en hızlı ve en iyi yollarından biri sosyal medya platformlarıdır. İyi niyetle hareket ediyor ve onu tanıtmaya çalışıyor olsanız da yarardan çok zarara neden olabilirsiniz. İşiniz veya işvereniniz hakkında bir post atmak istiyorsanız, bunu yapmanın en iyi yolu şirketinizin sosyal medya ile ilgili yönergelerini ve politikalarını gözden geçirmektir. Şirketinizin böyle bir politikası yoksa ve ne yapıp yapamayacağınız konusunda kafanız karışıksa, insan kaynakları departmanınızdan bir temsilciyle konuşmalısınız. 

İş cihazlarındaki uygulamaları özenle kullanın

Şirket tarafından verilen cihazlar kurumsal yaşamın temel dayanağıdır. Çoğunlukla şirket içi ve dışındaki işler için kullanılırlar. Acil bir durumda iş arkadaşlarınızın sizinle iletişimde kalmalarına izin verirken, şirketler genellikle kişisel şeyler için kullanılmasına nadiren izin verirler. Ancak, bu onlarla istediğinizi yapabileceğiniz anlamına gelmez. Bu cihazların hala şirketinizin yöneticileri tarafından izlendiğini ve şirket ağına bağlı olduğunu unutmayın, kişisel etkinliklerinizin çoğu izleniyor olabilir. Ayrıca, sosyal medya platformlarının dolandırıcılıklarla dolu olduğunu da aklınızdan çıkarmayın. Bir kimlik avı kampanyası veya şüpheli dolandırıcılık bağlantıları tarafından kandırılırsanız, şirketinizin sistemlerinin fidye yazılımı, keylogger ve diğer kötü amaçlı yazılım türleriyle tehlikeye atılmasına neden olursunuz. 

İş cihazları söz konusu olduğunda, çoğunlukla güvenliklerinden sorumlu olan şirket ve yöneticilerdir. Bu,  saygın güvenlik çözümleri kullandıkları, uygun bir yama ve güncelleme stratejisine sahip oldukları anlamına gelir. Ancak tüm bunlar sizin hiçbir şey yapmanız gerekmediği anlamına gelmez. İstendiğinde cihazlarınızı güncellemeniz ve yamaları uygulamanız gerekir. Dahası Facebook veya Instagram gibi popüler sosyal medya platformlarında karşılaşabileceğiniz yaygın dolandırıcılıkların farkında olmalısınız. Cihazlarınızı tehlikeye atabilecek şüpheli web sitelerinde bağlantılara tıklamanız, önemli sorunlarla karşılaşmanıza neden olabilir.

Fazla paylaşım yapmayın

İşinizle ilgili bilgileri gereğinden fazla paylaşarak istemeden kendinizi ve işvereninizi riske atmış olursunuz. Örneğin, işyerinizden çok fazla fotoğraf paylaşmak, şirketinizin fiziksel savunmasını test etmek veya öğrenmek isteyen saldırganların hayatlarını kolaylaştırmalarını sağlar. Kişisel bilgilerinizle sosyal medyada çok fazla bilgi eklemek sizi taklit etmeyi ve kimlik hırsızlığı yapmayı kolaylaştırır. 

Aşırı paylaşımla ilgili riskleri azaltmak için atabileceğiniz en kolay adım, sosyal medyada paylaştıklarınızı sınırlamaktır. Siz veya işvereniniz ve ofisleriniz hakkında çok fazla şey ortaya çıkarabilecek fotoğraf veya bilgi paylaşmayın. Sosyal medya ayarlarınızı gözden geçirin. Yaptığınız her şeyin daha geniş bir çevreyle paylaşılması gerekmez, bu nedenle tanıdığınız ve güvendiğiniz kişilerle sınırlandırın.

Çalışma alanı fotoğrafları konusunda dikkatli olun

Ofis fotoğrafları sosyal medyada popüler olma eğilimindedir, çünkü insanlar ne kadar çok çalıştıklarını paylaşmak veya çalışma alanlarının ne kadar düzenli olduğunu göstermek isterler. Ancak dikkatli olmazsanız bu fotoğraflar biraz fazla açıklayıcı olabilir. Fotoğraf bir dizi hassas bilgiyi barındırabilir. Masanızda işvereninizin fikri mülkiyeti veya şirket sırlarıyla ilgili belgeler olabilir, bir notta oturum açma kimlik bilgileriniz olabilir veya bilgisayar ekranınız bir müşterinin hassas verilerini ortaya çıkarabilir. Bu, işvereninize ağır cezalar getiren veri düzenleme yasalarını ihlal etmenize neden olabilir. Alabileceğiniz en basit önlem masa fotoğraflarını yayınlamamaktır. Yine de yayınlama konusunda kararlıysanız, çalışma masanıza uzun ve sıkı bir göz atın ve fotoğrafta görülebilecek herhangi bir şeyin herhangi bir güvenlik riski oluşturup oluşturamayacağını değerlendirin.

Detaylı bilgi için:

https://www.welivesecurity.com/2022/01/17/social-media-workplace-cybersecurity-dos-donts/

Fotoğraf: Andrew Fusek Peters / Üç Parmaklar Kayası üzerinde görünen süper ay / Caer Caradoc, Shopshire, UK (Birleşik Krallık)
Canon EOS 7D Mark II, EF 500mm f/4L IS II USM, Extender 2x III, ISO 800, 1/60 sn, f/8

Gökyüzü, bu ay “Mavi Dolunay”ın ihtişamına sahne oluyor. 31 Ekim Cumartesi gecesi meydana gelecek dolunay, aynı ay içinde ikinci kez dolunay gerçekleşmesi ile ortaya çıkan nadir bir gökyüzü olayı olan “Mavi Dolunay” olarak adlandırılıyor. Bu dolunay, ayrıca 1944’ten beri dünyanın her yerinden görülebilen ilk dolunay olması özelliğiyle de fotoğraf severlere muhteşem kareler için kaçırılmayacak bir fırsat sunuyor.

Fotoğraf: Andrew Fusek Peters / Şeytanın Tahtı kayası üzerinde doğan ay / Stiperstones, Shropshire, UK (Birleşik Krallık)
Canon EOS 1DX, EF 500mm f/4L IS II USM, ISO 640, 1/320 sn, f/8

Canon marka elçisi ve doğa fotoğrafçısı Andrew Fusek Peters, yaratıcılıklarına meydan okumak isteyen fotoğrafçılara bu olağanüstü anın en iyi şekilde görüntülenebilmesi için ipuçlarını paylaşıyor.

• Doğru Yerde Doğru Zamanda Deklanşöre Basın

İlk olarak ayın nerede ve ne zaman yükseleceğini bilmelisiniz. Eskiden bu hesaplamaları yapmak bir hayli zor ve zahmetliydi fakat günümüzde bu iş için belirli yazılımları kullanabilirsiniz. Dış mekan ve manzara fotoğrafçıları için bir ışık görselleştirme aracı olan The Photographer’s Ephemeris 3D programı bu konuda size yardımcı olabilir. Bu program sayesinde 50 metrelik bir alan içerisinde plan yapabilir, ayın yükseliş zamanını da öğrenerek evinizden çok uzaklaşmadan çekim yapabilirsiniz.

• Hikayenizi Hayal Edin

“Mavi Dolunay”ı daha geniş bir hikayenin bir parçası olarak fotoğraflamayı tercih edebilirsiniz. Bu sayede çokça gördüğümüz yakın plan ay çekimlerinden daha yaratıcı bir içerik ortaya çıkartılabilir. Bu konudaki en önemli ipucu ise hem “Mavi Dolunay”ı hem de ön planı tüm ihtişamıyla göstermek adına çekim yaparken RAW formatının kullanılması olabilir.

• Yaratıcı İçgüdünüzün Peşinden Gidin

Doğa çekimlerinde hız ve doğru karar verme çok önemlidir. Bu sebeple bu tarz çekimlerde gerçekçi düşünmeli ve hareket etmelisiniz. Bunu bir örnekle açıklayan fotoğraf sanatçısı Andrew Fusek Peters: “2016 yılında The Times’in ön sayfasında kullanılan “Süper Ay” fotoğrafımı neredeyse çekemiyordum. Çekimi bıraktım ve eve dönüyordum. Eve dönüş yolunda aniden Shropshire’daki Stretton Kilisesi’ne doğru giderken bulutların açık olduğunu gördüm. Ay, Üç Parmak Kayası adlı volkanik bir yapı olduğunu bildiğim şeyin hemen arkasındaydı. ‘İşte bu!’ diye düşündüm. Canon EOS 7D Mark II, Canon EF 500mm f / 4L IS II USM lens ve 1600 mm’lik Canon Extender 2x III ekipmanlarından oluşan kitim sayesinde iyi bir görüntüye ulaşabileceğimi biliyordum. Bir çiti tripod olarak kullandım ve arka arkaya 3 görüntü çektim. Odak noktamı önceden belirlediğim için ilk çekimim asıl görselim oldu” dedi.

• Her Şey Sizin “Elinizde”

Özellikle bu tarz çekimlerde tripod kullanmaktan kaçının. Çünkü çok hızlı tepki verebilmeniz ve konumunuzu değiştirebilmeniz gerekebilir. Böylece ayı çerçevede tam olarak istediğiniz yere yerleştirebilirsiniz. Ayrıca çekim için fazla zaman da olmayacak çünkü çekim yapacağınız ışık, günün son ışığı olan alacakaranlık ışığı… Eğer büyük bir telefoto lens ve uzatıcı kullanıyorsanız hızlı tepki verebilmek adına dizinizi bir tripod olarak kullanmanız işinize yarayabilir. Bu çekimde odak noktanız “Mavi Dolunay” olacağı için enstantane hızı ve ISO’yu oldukça düşük tutabilirsiniz.

• Doğru Görüntüleme Kiti Kullanın

“Mavi Dolunay”ı pozlarken hikayenizde yakalayabileceğiniz manzara detayının miktarı kullanacağınız kameranın kalitesine bağlı olarak değişkenlik gösterecektir. Uygun bir makine kullanmak, odaklanma ve gölge detaylandırma konularında yararınıza olacaktır. Eğer büyük bir ay fotoğrafı istiyorsanız büyük lensler kullanmalısınız.

• Sürece Güvenin

RAW resminizi aldıktan sonra, ay hala oldukça yuvarlak ve şişik görünecek. Ayrıntıları ortaya çıkarmak için vurgulara, beyazlara ve gölgelere ve son olarak radyal filtrelere dikkat edin. Ön planınız için ise gölgeler ve dereceli filtrelerle çalışmak iyi bir fikir olabilir.

Fotoğraf: Andrew Fusek Peters / St Paul üzerinde yükselen süper ay / London, UK (Birleşik Krallık)
Canon EOS 5D Mark IV, EF 70-200mm f2.8L IS III USM, Extender 1.4x II, ISO 1250, 1/100 sn, f/4

Andrew Fusek Peters’ten ay fotoğrafı çekmekle ilgili daha fazla ipucu almak için aşağıdaki Canon web sitesini ziyaret edebilirsiniz: https://www.canon-europe.com/pro/stories/moon-photography-tips/

Amerika Birleşik Devletler Ulusal Güvenlik Ajansı (NSA); akıllı telefon, IoT cihazları, sosyal medya ve mobil uygulamalar kullanırken konumunuzun takip edilmesinden kaynaklanan birçok riski nasıl azaltabileceğinizle ilgili bir rehber yayınladı. Askeri personele ve istihbarat personeline yönelik olarak hazırlanmasına rağmen tavsiyeler, kamuoyunun bilgisine açık ve konum bilgilerini sınırlandırmak isteyen kişiler için de faydalı. Antivirüs ve internet güvenliği kuruluşu ESET, NSA tarafından bir basın açıklamasıyla duyurulan tavsiyeleri mercek altına aldı.

Konum verileri önemlidir

“Konum verileri son derece önemlidir ve korunmalıdır” diyen istihbarat ajansı ifadelerine şöyle devam ediyor: “Konum verileri, bir konumdaki kullanıcı sayısı, kullanıcı ve tedarik hareketleri, günlük rutinler hakkında ayrıntıları verirler ve başka bir şekilde bilinemeyecek kullanıcı ve konum ilişkilerini ifşa ederler.”

Rehber, açık konumdaki bir akıllı telefonun, telefonu aktif olarak kullansanız da kullanmasanız da konumunuzu ifşa ettiğini belirtiyor. Ajans, “Mobil cihazlar yapıları gereği hücresel ağlardan ve sağlayıcılardan yararlanıyor ve hücresel sağlayıcılar, mobil bir cihaz ağa her bağlandığında gerçek zamanlı konum bilgisi alıyor. Bu, bir sağlayıcının kullanıcıları geniş bir alanda takip edebilmesi anlamına geliyor” diye ifade ediyor. 

GPS, bluetooth, Wi-Fi

Akıllı bir telefon “Küresel Konum Belirleme Sistemi (GPS)“ ve hücresel hizmet kapalı konumda veya devre dışı olsa da Wi-Fi ve Bluetooth bağlantılarının işlevlerini yerine getirmesine bağlı olarak konumun belirlenmesini sağlayabilir. NSA’ya göre bu durum, saldırganlara kablosuz algılayıcılar kullanarak, potansiyel kurbanları kablosuz bağlantıları aktif olarak kullanmıyorken bile hedeflerini takip etmek için kullanabilecekleri geniş olanaklar sunar.

İstihbarat Ajansı, cihazlar tarafından uygulamalara ve GPS’e sağlanan konum hizmetleri arasında ayrım yapmanın gerekli olduğunu da vurguluyor. Ajans, “Unutulmaması gereken belki de en önemli şey, mobil bir cihazda konum hizmetleri devre dışı bırakıldığında GPS kapanmaz ve konum bilgilerini paylaşma riskini önemli ölçüde azaltmaz. Konum hizmetlerini devre dışı bırakmak yalnızca uygulamalar tarafından GPS’e ve konum verilerine erişimi sınırlandırır” şeklinde duyuruyor. 

Yalnızca akıllı telefonlar da değil

Nesnelerin İnterneti (IoT) cihazları, akıllı bileklikler, tıbbi ekipmanlar ve akıllı ev cihazları dahil olmak üzere kablosuz sinyal gönderen ve alan diğer tüm cihazlarda da benzer riskler bulunur. Ancak, bu cihazları kullanırken güvende olmak açıklanandan çok daha zordur, çünkü bu elektronik aletlerin çoğunda kablosuz özelliğini devre dışı bırakma seçeneği bulunmaz. Aslında genel olarak nesnelerin interneti cihazlarının gizliliği ve güvenliği için yapılması gereken daha pek çok şey var.

Ajans, ayrıca birçok mobil uygulamanın, çalışmaları için gerekmese bile konum takibi için kullanıcılardan izin istediğini de belirtiyor. NSA, “Onaylı uygulama mağazasını kullanarak yüklenseler bile uygulamalar kullanıcıların konumunu ifşa eden bilgileri toplayabilir, bir araya getirebilir ve aktarabilir” şeklinde ifade ediyor.

Riskler nasıl sınırlandırılabilir?

NSA, “Konum bilgilerini ifşa etmeyi tamamen engellemek her zaman mümkün olmasa da dikkatli bir konfigürasyon ve kullanım ile paylaşılan konum verilerinin miktarını azaltmak mümkün” açıklamasını yapıyor. Bunun için de paylaştığı ipuçları arasında şunlar bulunuyor:

• Cihazınızdaki konum hizmetleri ayarlarını devre dışı bırakmak.
• Kullanmadığınız zamanlarda tüm radyo vericileri (Bluetooth ve Wi-Fi) devre dışı bırakmak.
• Konumunuzu gizlemeye yardımcı olması için bir Sanal Özel Ağ (VPN) kullanmak.
• Uygulamalara mümkün olduğunca az izin vermek.
• Fotoğraflarda konum bilgisi gibi meta veriler içeren sosyal medya paylaşımları konusunda çok dikkatli olmak. 

Konuyla ilgili detaylı makaleye şu linkten ulaşabilirsiniz:

https://www.welivesecurity.com/2020/08/05/nsa-guidance-limit-location-tracking/

Bir dosyaya ihtiyaç olunmadığında bilgisayardaki geri dönüşüm kutusuna sürüklemek veya telefonlardaki sil seçeneğine dokunmak verilerin silineceği anlamına geliyor. Ancak, bu işlem sadece verilerin artık görünmeyeceği anlamını taşıyor. Silinen veriler klasörlerde veya bulunduğu ortamlarda görünmese de cihazlarda yer almaya devam ediyor. Silindiği zannedilen verilere profesyonel bir veri kurtarma şirketi tarafından alınabilecek hizmetlerle erişilebiliyor.

Verileri Gerçekten Siliyor Muyuz?

Telefonlar, hard diskler ya da bilgisayarlarda fotoğraflar, dosyalar, kişisel ve çalışılan şirketlere ait birçok veri depolanıyor. Bazen veriye ihtiyacın kalınmaması bazen de yapılan bir hata ile verilerin silindiği düşünülüyor. Silme işlemi sabit sürücüden veya bellek kartından tamamen çıkarıldığı anlamına gelmiyor. Gerçekleşen işlem sadece cihazda kapladığı dosya adı ve alanın kaldırıldığı anlamına geliyor. Dosyanın tutulduğu alan cihazda boş olarak işaretlenmiş oluyor. Bir dahaki sefere dosya indirildiğinde veya bir veri kaydedildiğinde, gelen yeni bilgileri depolamak için silinen dosyanın bıraktığı boş alan kullanılıyor. Cihazlar aslında verileri gerçekleşen işlem uzunluğu ve çok fazla bilgi işlem gücü gerektirdiğinden dolayı silmiyor, sadece dosya adını kaldırarak ve yeni yazılmış veriler için alan açmak adına birkaç saniye süren işlem gerçekleştiriyor.

Önemli Verileri Kalıcı Olarak Silin

Basit silme işleminin ardından tüm verilerin tamamen yok olduğunu düşünen kullanıcıların veri güvenliği adına daha fazla adım atarak cihazlarını tamamen temizletmeleri gerekiyor. Kullanıcıların göremedikleri için tamamen ortadan kaldırdıklarını düşündüğü dosyalar cihazlarında kalmaya devam ettiği için finansal bilgilerden kişisel verilere kadar her şeye kötü niyetli kişiler kolayca ulaşabiliyor. Kişisel veriler, kurumsal kayıtlar, finansal raporlar gibi hassas verilerin güvenliği için ise silme işleminden daha fazlasına ihtiyaç duyuluyor. Verileri kalıcı olarak silmek isteyen kullanıcılar öncelikle format atmak ile onu temizlemenin aynı şey olmadığını fark etmesi gerekiyor. Dosyalarını kalıcı olarak silmeyi amaçlayan kişilerin sildikleri verilerin üzerine farklı veriler yazmasının şart olduğunu vurgulanıyor.

Verileriniz Silindi Diye Üzülmeyin

Kullanıcılar yanlışlıkla fotoğrafları, videoları veya dokümanları sildiklerinde bir daha onlara ulaşamayacakları için üzülüyorlar. Verilerin sonsuza dek kaybolmasının işletim sistemine, dosya sistemine ve kullanılan medya türüne bağlı olarak değişse de genel olarak silinmediğini, kaybolmadığını ve kurtarılabildiğini belirten Veri Kurtarma Hizmetleri Genel Müdürü Serap Günal, silinen önemli veriler için en iyi seçeneğin profesyonel bir destek almaktan geçtiğinin altını çiziyor. Özellikle fiziksel olarak zarar görmüş cihazlarda veri kurtarma yazılımı çalıştırmanın olacak tam bir iyileşmeyi de önleyeceğine dikkat çeken Günal, manyetik malzemenin eksik, okuma / yazma kafalarının fiziksel olarak zarar gördüğü bir cihazda veri kurtarma yazılımı ile veri kurtarılamayacağını tekrarlıyor.