Küba Gezi Notları

Yazı ve Fotoğraflar: Ömer Serkan Bakır

Sizlere biraz Küba’dan bahsetmek istiyorum. Uzun uzun tarih anlatacak değilim, ancak Küba’da yaşanan devrim ve devrimle özdeşleşen Fidel Castro ve Che Guevara’dan biraz bahsetmeden olmaz. Che Guevara’nın portreleri, posterleri, duvar resimleri, hediyelik eşyaları, şapkaları, fotoğrafları ve sayamadığım kadar çok malzeme hemen her yerde karşınıza çıkıyor. Buna karşın 86 yaşındaki Fidel Castro’nun duruşu ve bu konulara bakışı daha keskin. Kendi isteğiyle yaşarken fotoğraflarının ve posterlerinin her yerde gözükmesini ve abartılmayı istememiş. O yüzden Küba’da dolaşırken her yerde karşınıza daha çok Che’nin görüntüleri çıkıyor. Esasında bunun abartıldığı ve ticari bir temaya dönüştüğü hemen görülüyor.

1958 yılında diktatör Fulgencio Batista’nın devrilmesiyle iktidara geçen ve uzun yıllar ülkeyi yöneten Fidel Castro, 2008 yılında sağlık sorunları nedeniyle yetkilerini kardeşi Raul’e devretti. Amerika ambargosu ve dışarıya kapalı düzeni yüzünden her zaman bazı sıkıntılarla karşı karşıya olan Küba’da Raul’un devlet başkanı olmasından sonra bazı reformlara izin vermesi ülkenin biraz nefes almasını sağladı. Özellikle turizm konusunda yapılan yenilikler ülkenin en büyük gelir kapılarından birini açmış oldu. Bugün Küba’da turistler için çok çeşitli imkanlar ve seçenekler bulunuyor.

Küba pek çok yönden ilginç bir ülkedir. Bazı kısıtlamalar ve ekonomik yetersizlikler olmasına karşın Küba’da sokaklarda yatan evsizler ya da fakir doğu ülkelerinde görülebilecek yoksulluk görüntüleri göremezsiniz. Küba’da barınma, sağlık ve eğitim hizmetleri ücretsizdir.

İlk durak Havana

Yazımın başında Küba’ya uçakla ulaşmak için en az bir aktarma yapmanız gerektiğini söylemiştim. Küba’ya en çok uçan şirketlerden biri Air France ve Paris’ten aktarma yapıyor. Hem gidişte hem de dönüşte buraya neden THY uçmuyor diye söylendim durdum. Şaka bir yana ne demek istediğimi sanırım anlamışsınızdır. Özellikle uzun uçuşlarda THY farkı hemen hissediliyor.

Küba’daki ilk durağımız Havana oluyor. Havana’da Jose Marti Uluslararası Havaalanı’na iniyor uçağımız. Akşam saatleri olduğu için ancak otelimize gidip, bir şeyler yiyip uyumaya çalışıyoruz. Ertesi sabah Havana’yı gezmek ve fotoğraflamak için yollardayız. Klasik Amerikan arabalarıyla dura kalka güzel bir Havana turu yapıyoruz. Burada Amerika ambargosu nedeniyle halen 1930, 1940 ve 1950’li yıllara ait eski Amerikan arabaları kullanılıyor. Tabi çoğu defalarca elden geçmiş ve neredeyse tüm parçaları değiştirilmiş. Ancak fotoğrafik açıdan bakıldığında oldukça keyifli… Hatta birçoğu pembe, sarı, kırmızı gibi dikkat çekici renklere boyanmış. Böyle anlatınca sanki sadece turistleri gezdirmek için kullanılıyor hissine kapılmayın. Tüm Küba’da bu eski arabalar her yerde kullanılıyor. Esasında özellikle son yıllarda ülkeye Japon, Çin ve Kore malı arabalar girmeye başlamış. Ancak çok az kazanan sıradan bir Kübalının bu arabaları alabilmesi neredeyse imkansız.

Puro ve rom fabrikaları…

Küba’da en çok duyacağınız ve ticareti yoğun olarak yapılan iki şey var, puro ve rom. Puro ve rom fabrikaları Küba’nın pek çok şehrinde görebileceğiniz yerler. Rom fabrikalarında fotoğraf çekilebiliyor, ancak pek fotoğrafik oldukları söylenemez. Puro fabrikaları ise tahmin edebileceğiniz gibi fotoğraf açısından ideal. Fakat oralarda da fotoğraf çekmenize izin verilmiyor. Eğer kalabalık bir grupla dolaşmıyorsanız ve biraz da bahşiş verebilirseniz belki puro fabrikalarında fotoğraf çekme şansınızı arttırabilirsiniz.

Küba’nın başkenti ve en bilinen şehri Havana, 2,2 milyon nüfusuyla hem Küba’nın hem de Karayipler’in en büyük şehri. Burası görünmeyen çizgilerle eski ve yeni olarak iki bölgeye ayrılmış. Havana’da fotoğraf çekmek için pek çok yer var. Bunlardan bazıları: Devrim Meydanı, Colomb Mezarlığı, Morro Kalesi, Melacon meydanı, Vedado… Eski Havana Unesco tarafından 1982 yılında kültürel miras listesine girmiş. Koruma altına alındığı için çok fazla dokunulmayan bölge, ilk bakışta bakımsız bir görüntü sergiler. Özellikle fotoğraf meraklılarının Eski Havana’da en az bir gün geçirmesini tavsiye ederim. Ünlü yazar Ernest Hemingway’ın kaldığı otel ve her zaman gittiği bar da bu bölgede yer alıyor.

Havana’ya yakın sayılabilecek bir mesafede yer alan Vinales Vadisi ve Pinar del Rio’da görülecek yerler arasında sayılabilir. Özellikle manzara fotoğrafları çekmeyi seviyorsanız, Vinales’te uçsuz bucaksız vadinin manzarası sizi etkileyebilir.

Masal kenti: Trinidad

Küba’da fotoğraf severleri etkileyecek önemli bir diğer şehir ise Trinidad. Küba’nın en büyük yedi şehrinden biri olan Trinidad, güney sahilinde yer alıyor. Rengarenk boyalı eski evleri, dar kaldırımlı sokakları, sıra dışı mimarisi ve eski arabaları ile Trinidad, 1988’den beri Unesco’nun dünya kültür mirası listesinde yer alıyor.

Küba’da uzun süre sıkılmadan fotoğraf çekilebilecek yerlerden biri olan Trinidad neredeyse tamamen tek katlı şirin evlerden oluşuyor. İnsanlar fotoğraf çekilmekten kaçınmıyor. Ancak bazı yaşlı amcalar ağızlarında koca puroları ile size poz verirken küçük bahşişler istiyor. Genellikle fotoğraf çekmek için bahşiş vermeyi sevmiyor olsanız bile bu amcaları görünce fikriniz değişecektir. Trinidad’ın içerisinde otel yok. Onun için turistler genellikle yerel halkın evlerinin bir iki odasını pansiyona çevirdiği yerlerde konaklıyor. Bir diğer seçenek ise Trinidad’ın biraz dışında, deniz kenarındaki tatil köyleri. Ama her iki seçenekte de fazla konfor aramayın.

Che’nin fotoğraf makinesi…

Trinidad’dan çıkıp Varadero’ya giderken uzun bir yolculuktan sonra Santa Clara’ya ulaşırsınız. Burası Küba’nın orta kesimlerinde yer alan küçük bir şehir olmasına rağmen turistlerin sık ziyaret ettiği yerlerden biridir. Küba devrimi sırasında en önemli savaşların yaşandığı yer olan Santa Clara’da Che’nin 37 arkadaşı ile birlikte bulunduğu anıt mezarı ve devrim öncesi Che ve arkadaşları tarafından raydan çıkarılan zırhlı treni görebilirsiniz. Che’nin anıtı 1987 yılında, ölümünün 20. yılı olması nedeniyle yapılmıştır. Anıtmezarın yanındaki “Museo Historico de la Revolucion”da Che’nin hayatı ve devrimdeki rolüne ilişkin fotoğraflar ve eşyalar görülebilir. Burayı gezerken Che’nin fotoğraf çekmeyi ne kadar sevdiğini ve o zamanlar kullandığı Zenith 3M fotoğraf makinesini de görebilirsiniz.

Deniz ve kum

Yazımın başında Küba programından bahsederken Varadero’nun sadece turistler için yapılmış tatil köylerinden ibaret olduğunu yazmıştım. Eğer Küba’ya gitmeye karar verirseniz ve amacınız sadece fotoğraf çekmekse Varadero’ya gidip vakit harcamayın derim. Ancak uzun bir program yapıp 2-3 gün de tatil yapalım derseniz, Varadero’ya gidip deniz ve kumun tadını çıkarabilirsiniz. Ancak her zaman tertemiz bir kumsal ve sakin bir deniz bulamayabilirsiniz, bizden söylemesi…

Küba için bazı notlar:

* Küba’ya ulaşmak için uzun bir uçuş yapacağınız için sıkılmamak için yanınıza okuyacak bir şeyler alın.

* Farklı yerlerde yapılan kokteylerin tadına mutlaka bakın.

* Mojito seviyorsanız tam yerine düştünüz!

* Eski Amerikan arabaları ile mutlaka şehir turu atın.

* Indian Cave’i mutlaka ziyaret edin. Bu ilginç mağara deneyimi hoşunuza gidecektir.

* Eski Havana’da Katedral Meydanı’ndaki Cafe Del Oriente Restoran’da yemek yiyin.

* Küba’dan dönerken ödenen çıkış vergisi için yanınızda 25 cuc olsun.

* Harcamalarınızı turistler için kullanılan para biriminden yapacağınızdan Küba’nın ucuz bir yer olduğunu düşünmeyin.

* Sokak satıcılarından aldığınız ucuz puroların sahte olduğunu unutmayın.

* Mutlaka yerel müzisyenlerden CD alın. (Gerçi bunların kısmının kaydı o kadar iyi değil ama…)

* Yanınızda sadece Euro götürün. Dolar bozdururken bir de ekstra vergi kesiliyor.

* 1 Euro yaklaşık 1.25-1.30 cuc

* Akşamları canlı müzik yapılan barlara mutlaka uğrayın.

* Havana için en az 3 gün ayırmaya çalışın.

* Pazarlık etmeyi unutmayın.

* Yemek seçen biriyseniz biraz sıkıntı çekebilirsiniz. Fazla kafaya takmayın, turlarda zaten genellikle otellerde yemek yeniyor.