Görüntü Kalitesi – 2

Yazar: F. Aydın Yunusoğlu

Yazının birinci bölümü burada…

Görüntü kalitesi yazımın birinci bölümünde üzerinde durduğumuz keskinlik, kirlilik, renk doğruluğu ve köşe kararmasının ardından, şimdi de kromatik sapmalar, renk gamotu ve distorsiyona deyineceğiz.  Bu kusurlarla ilgili yardımcı programlardan ise yazının sonunda bahsedeceğim, zira birçoğu, özellikle bu bölüme ayırdığım kusurların hepsine müdahale edebiliyor.

Distorsiyon

Tamamen bir optik kusur olan distorsiyon, Resim 1’de de gördüğünüz üzere, düz çizgilerin kenarlara doğru eğreti bir hal almaları durumudur.  Özellikle mimari ve ölçü belirten çekimlerde büyük sıkıntı yaratan bu kusur kaliteli lensler kullanılarak giderilse de, “balık gözü” olarak da tabir edilen, çok geniş açılı lensler kullanıldığında kaçınılmazdır. Böyle bir efekti özellikle tercih etmiyorsanız, çekimden sonra müdahaleye gitme gereksinimi kaçınılmazdır.

Resim 2’de çok geniş açılı bir lensle çekilmiş bir fotoğrafın düzeltilme işlemindeki iki adımı görebilirsiniz. Elbette ki bu çok abartılı bir örnek ve günlük hayatınızda böyle bir durumla asla karşılaşmayabilirsiniz. Bu efektin görüntü kalitesini nasıl etkilediğinden bahsetmeye gerek var mı bilmiyorum. Kendi fotoğraflarınızda bu efekti ve boyutlarını fark edip düzeltebilmeniz için yeterli bilgiyi edindiğinizi varsayarak sıradaki başlığa geçiyorum.

Renk Gamotu

Renk gamotu, kabaca renklerin belirli bir alt kümesi olarak tanımlanabilir.  Bir başka deyişle, sonsuz sayıdaki renk arasından “seçilmiş”, belirli sayıdaki renklerin kümesidir. (Ortaokul birinci sınıftan, lise son sınıfa kadar her senenin matematik dersi kümelerle başlardı, belki hatırlarsınız. Alt küme, üst küme, kesişim kümesi, ortak eleman… Konumuzla bir ilgisi yok ama ben bir an için hatırladım, ürperti geldi… Paylaşayım dedim.)  “Seçilmiş” kelimesini tırnak içinde kullanmamın sebebi, bu renklerin kutsal renkler olmaları değil elbette, “kaydedilmiş/görüntülenmiş/basılmış renkler” olmaları. Konunun nereye vardığını tahmin ettiğiniz üzere, kaliteli bir görüntüden bahsedebilmek için (renkli veya siyah-beyaz), renk geçişlerinin oldukça yumuşak olmaları, dolayısıyla fotoğrafın mümkün olduğunca çok sayıda renk içermesi gerekir.  Elbette ki “ne kadar çok renk, o kadar iyi fotoğraf” gibi sığ bir sonuç çıkartılmamalı bundan. Resim 3 ve Resim 4’ü inceleyerek yukarıda anlatmak istediğimin örneğini görebilirsiniz.

Renk gamotunun bizi ilgilendiren kısmı, daha doğrusu müdahale edebileceğimiz kısmı, fotoğrafın çekilmesinden sonra gerçekleştireceğimiz işlemlerdir. Fotoğrafın çekildiği an, yakalanan renklerin sayısı tamamen kullandığımız cihazın özelliklerine bağlıdır. Kaliteli lensler, hassas algılayıcılar, kompleks algoritmalara sahip işlemciler verebildiklerinin maksimumunu verirler ve fotoğraf kaydedilir. Bu noktadan sonra, fotoğrafın görüntüleneceği ana kadar yapılacak işlemler renk gamotunun zenginliği konusunda belirleyicidir. Monitörde izleyeceksek monitörün renk gamotu, baskı alacaksak yazıcının renk gamotu, görüntüleme anında belirleyici olacağı gibi, fotoğraf üzerinde yaptığımız işlemler (boyut değiştirme, format değiştirme, vs.) de son derece etkilidir. Çok sayıda kartuş kullanan yazıcılar dikkatinizi çekmiştir, işte bu yazıcıların amacı, daha zengin renkler, daha yumuşak geçişleri sağlayabilmek için daha geniş bir renk gamotu sunabilmektir.

Kromatik Sapmalar

Kromatik sapma, farklı dalga boylarına sahip ışığın, bu dalga boylarının farklı kırılma indisleri dolayısıyla, aynı fokal düzleme düşmemeleri ve/veya aynı fokal düzleme, farklı alan büyüklüklerinde düşmeleri durumudur. Genellikle retrofokus elementlerinin kullanıldığı geniş açı lenslerde ve eski nesil telefoto lenslerde yoğunlukla görülen kromatik sapmalarına, birbirlerini tamamlayan lens materyalleri ve bu lenslerin kaplamaları dolayısıyla rastlanır. Daha doğrusu, kromatik sapmalar doğal bir optik olaydır ve bu sapmaların boyutları, lensin yapıldığı canım tipi, tamamlayıcı lensin cam tipi ve kaplamalarına bağlıdır. Buradan da anlaşılacağı üzere; bu konuda kaliteli lensler kullanmak dışındaki tek seçenek yazılım yoluyla “olabildiğince” düzeltmelere gitmektir. Resim 5, kromatik sapmaların görüntü kalitesine ne derece sekte vurduğunun güzel bir örneğidir.

Yazılım Tavsiyeleri

PTLens, şu ana kadar kullandığım, hem köşe kararmaları, hem kromatik sapmalar, hem de distorsiyona müdahale edebilen, en güzel yazılımlardan birisi.  Bu programın en büyük özelliği çok hızlı ve çok sade bir arabirime sahip olması. http://epaperpress.com adresinden deneme sürümünü edinebilirsiniz.

Gayet pahalı ve üst düzey bir yazılım olan Picture Window Pro da bir başka alternatif. http://dl-c.com adresinden hem deneme sürümünü indirip, hem de tam sürümünü satın alabileceğiniz program hemen hemen her kusura müdahale edebilirken, fotoğraf işleme konusunda PTLens’e oranla biraz daha fazla bilgi birikimi gerektiriyor.

http://www.imatest.com adresinden edinebileceğiniz Imatest adlı yazılım ise, yine çok pahalı ve fotoğraflarınız üzerinde ciddi testler uygulayıp, hazırladığı raporlar doğrultusunda düzeltmeler yapabilmenizi sağlayan bir başka yazılım.

Bir yazı dizisini de burada noktalıyoruz. Gün ağarmak üzere, kahvem kalmadı ve gözlerimden kan damlıyor… Görüşmek üzere hoşçakalın.